Khí Trong Aikido

Khí trong Aikido

TUYỂN TẬP CÁC BÀI TẬP KHÍ

CỦA C. M. SHIFFLETT

Khí trong Aikido

Tưởng nhớ George Simcox, Người Cha của Sách

1933-2000

Khí trong Aikido

Tuyển tập các bài tập Khí

C. M. Shifflett

Round Earth Publishing

Merrifield, Virginia

Khí trong Aikido — Tuyển tập các bài tập Khí

C. M. Shifflett

Round Earth Publishing

P. O. Box 3855-B, Merrifield, Virginia 22116

http://round-earth.com

Bảo lưu mọi quyền. Không phần nào của cuốn sách này được phép sao chép hay truyền đạt dưới

bất kỳ hình thức nào mà không có sự cho phép của tác giả, ngoại trừ những trích dẫn ngắn trong một bài điểm sách.

Bản quyền © 1997, 2003 thuộc C. M. Shifflett. In tại Hoa Kỳ. Ấn bản thứ nhất, lần in thứ tư, ĐÃ HIỆU ĐÍNH

Ảnh bìa của Linda Adkisson. Thiết kế bìa và quét màu của The Bluemont Company, Bethesda, MD Dữ liệu biên mục của nhà xuất bản: Shifflett, C. M. Ki in aikido : a sampler of ki exercises / by C. M. Shifflett. p. cm. Gồm thư mục tham khảo và chỉ mục. ISBN 0-9653425-3-0

1. LOC 96-70236

1. Aikido. 2. Aikido--huấn luyện. 3. Tâm lý học. 4. Ch'i (triết học Trung Hoa)

i. Nhan đề. GV1114.35.S45 1997 796.8'154

Giới thiệu

Giới thiệu

Aikido là gì?

Aikido là một môn võ thuật tương đối mới, ra đời từ những năm 1920 khi người sáng lập, Morihei Ueshiba (O-Sensei), bắt đầu phát triển môn võ mà ông gọi là Aikido. Aikido nghĩa là “con đường (do) dẫn tới sự hài hòa (ai) với khí.” Các chữ tượng hình Nhật Bản (kanji) của Aikido được tạo nên từ những bộ thủ và yếu tố ngôn từ mang lại vô vàn khái niệm và ý nghĩa cho những ai có thể nhìn thấy chúng đúng như bản chất của chúng. Ai, nghĩa là khớp vào, hòa hợp hay ăn khớp với.

Những nét dưới tạo thành một hình vuông biểu thị cái miệng hay lỗ mở, chẳng hạn như miệng ấm trà. Ba nét trên vốn tạo thành một cái nắp hay nút đậy. Sự kết hợp này gợi lên hai thứ hài hòa hay khớp với nhau, như nắp trên ấm trà, nút bần trong chai, cọc tròn trong lỗ tròn.

Khí — tinh thần, hơi thở, năng lượng.

Ký hiệu khí trong tiếng Nhật bắt nguồn từ chữ Hán cổ của Qi, nghĩa là hơi nước, được tạo nên từ những yếu tố biểu thị mặt trời và lửa — nguồn sinh ra hơi nước. Ba nét trên biểu thị những đám hơi nước bốc lên từ nồi cơm đang sôi có nắp và quai. Nét chữ thập bên trong nồi biểu thị một nhánh lúa với bốn hạt riêng lẻ. Kết hợp lại, những yếu tố này chỉ hơi nước, hơi thở, hay tinh thần.

Do — con đường, lối đi.

Những yếu tố của ký hiệu biểu thị tóc trên đầu người và đôi chân bước đi trên một lối mòn, hay theo mắt tôi thấy, giống như những phiến đá vuông lát vỉa hè hay mặt đường. Sự kết hợp này biểu thị một người đang bước đi trên đường. Do ngày nay mang nghĩa con đường hay lối đi theo nghĩa đen; mở rộng ra, nó có thể nghĩa là một khóa học, một thú tiêu khiển hằng tuần, hay một cách sống.

Ki trong Aikido

Aikido kết hợp các kỹ thuật từ những môn võ truyền thống như jujutsu và bắt nguồn từ truyền thống võ sĩ samurai Nhật Bản mang tên budo.

Budo thường được hiểu là “con đường của thanh gươm”. Tuy nhiên, biểu tượng này gồm hai phần, một phần tượng trưng cho cây giáo và phần kia mang nghĩa “dừng lại, hoặc ngừng sử dụng” — do đó là con đường dừng lại (hoặc ngừng sử dụng) thanh gươm. Đó là con đường, theo lời học trò của Ueshiba là Mitsugi Saotome, “để ngăn chặn mối nguy của lưỡi gươm đâm tới” nhưng không theo nghĩa thông thường. “Bu”, Ueshiba nói, “là Tình Yêu”.

Morihei Ueshiba là một người vô cùng sùng đạo và là một võ sĩ lỗi lạc. Sự chuyển hóa và hòa hợp hai con đường tưởng như tách biệt và khác xa nhau ấy của ông bắt đầu vào năm 1925 bằng lời thách đấu của một kiếm sĩ cao thủ. Ueshiba không hề muốn đấu, và từ chối rút gươm, ông né tránh những đường chém và mũi đâm đầy giận dữ của đối thủ cho đến khi người kia kiệt sức, buông xuôi và cầu xin ông tha thứ.

Khi trở về nhà, Ueshiba bị choáng ngợp bởi một thị kiến kỳ lạ.

Trong khoảnh khắc, tôi hiểu ra bản chất của sự sáng tạo: Con đường của một Chiến binh là để

biểu lộ Tình Yêu Thiêng Liêng, một tinh thần ôm trọn và nuôi dưỡng vạn vật.

Những giọt lệ biết ơn và hoan hỉ lăn dài trên má tôi. Tôi nhìn thấy toàn bộ

trái đất như nhà mình, và mặt trời, mặt trăng cùng những vì sao như những người bạn thân thiết.

Mọi ràng buộc với vật chất đều tan biến.

Rồi đến năm 1940,

Vào khoảng hai giờ sáng khi tôi đang thực hành nghi lễ tẩy uế,

tôi bỗng quên đi mọi kỹ thuật võ thuật mà mình từng học. Tất cả

những kỹ thuật được truyền lại từ các thầy của tôi hiện ra hoàn toàn

mới mẻ. Giờ đây chúng là phương tiện để vun bồi sự sống, tri thức, đức hạnh

và lẽ phải, chứ không phải những trò để quật ngã và ghì chặt người khác.

Trong những ngày giao tranh khốc liệt nhất của Thế Chiến II, Ueshiba tuyên bố:

Con đường của Chiến binh đã bị hiểu lầm như một phương tiện để giết chóc và

hủy diệt người khác. Những ai tìm kiếm ganh đua đang phạm một sai lầm nghiêm trọng.

Đập nát, làm bị thương hay hủy diệt là tội lỗi lớn nhất mà con người có thể gây ra.

Con đường thật sự của Chiến binh là ngăn chặn sự tàn sát. Đó là Nghệ thuật Bình an,

sức mạnh của Tình Yêu.

Chính sự quan tâm dành cho đối thủ là điều khiến Aikido khác biệt hoàn toàn với các môn võ khác. Hai khái niệm cổ xưa của budo là ai nuke, “bảo tồn lẫn nhau”, và katsu jin ken, “cứu lấy kẻ thù của mình”.

Cuộc đấu tay không của Ueshiba với một kiếm sĩ được tái hiện trong Tafgi 22.

chính đáng của báo thù và giết chóc, cũng không phải thứ tự mãn đáng mừng của chủ nghĩa hòa bình. Aikido thậm chí định nghĩa lại khái niệm “kẻ thù” hay “đối thủ”. Đây là môn võ duy nhất được các nhà tư vấn cho cha mẹ của những đứa con ngỗ nghịch khuyên dùng. Hãy hình dung một bậc cha mẹ nhỏ bé hay đã có tuổi có cậu con trai hay cháu trai 17 tuổi, nặng 200 pound, là ngôi sao hậu vệ trong đội bóng bầu dục, trở về nhà trong cơn say. Theo luật, cha mẹ phải chịu trách nhiệm — nhưng tuyệt đối không được làm hại đứa con. Cùng một tình huống tiến thoái lưỡng nan giữa sự chăm sóc và lo lắng trong một hoàn cảnh có thể nguy hiểm đã khiến bao người đàn ông lực lưỡng trở nên bất lực. Nhiều học viên karate bước vào võ đường, xem vài phút, kết luận “giả tạo thôi” rồi bỏ đi. Một đêm nọ có một chàng trai mang đai đen Tae Kwon Do — và một vấn đề. Các anh em trong hội huynh đệ của anh thường trở về nhà trong cơn say rượu, tung ra những cú đấm và cú đá để hạ gục anh các anh em. Tôi không muốn làm họ bị thương.” Sự quan tâm, lòng trắc ẩn và sự không muốn gây hại của anh đã khiến anh bị đánh đập. Chúng tôi chỉ cho anh tenkan, một cách “đưa má còn lại”. Anh ở lại. Aikido được thiết kế để kiểm soát đối thủ chứ không phải hủy diệt họ. Người tập Aikido không đấm hay đá để gây thương tích, không chặn hay chống lại các đòn tấn công mà hòa mình vào, chuyển hướng và biến đổi năng lượng của đối thủ thông qua việc sử dụng chuyển động và khí. Shin-Shin Toitsu Aikido (“Aikido với Tâm–Thể phối hợp”) là phái Aikido do học trò của Ueshiba là Koichi Tohei sáng lập năm 1974. Nó và việc kiểm tra khí mang lại một cơ hội hiếm có để thực sự kiểm nghiệm, đo lường và đánh giá các khái niệm cùng mối quan hệ giữa tâm, thể và tinh thần — những điều mà nếu không thì phải gạt đi như “trò dị đoan kỳ quặc của Thời đại Mới” hoặc chấp nhận bằng đức tin, bất chấp những nghi ngờ hay sợ hãi.

Khí là gì?

Nhiều người tập Aikido nghĩ về khí như một tinh thần phổ quát hiện diện trong vạn vật. Khái niệm tưởng chừng xa lạ này có nhiều điểm chung với chữ ruach trong tiếng Hebrew cổ, nghĩa là “khói”, “gió”, hay “tinh thần”, và với từ ngữ Hy Lạp quen thuộc trong tiếng Anh hiện đại khi nói về không khí hay các loại khí khác, hoặc những tính chất cơ học của chúng. Nhưng ý nghĩa xưa cũ và sâu xa hơn là hơi thở làm sống động của sự sống — tinh thần. Trong tiếng Hy Lạp nguyên bản của Tân Ước trong Kinh Thánh, từ được dịch sang tiếng Anh là “spirit” hay “soul” thực ra là một trong hai từ Hy Lạp — psyche (cũng có nghĩa là “sự sống” và tương đương với anima trong tiếng Latinh) hoặc pneuma. Và từ spirit trong tiếng Anh của chúng ta bắt nguồn từ spiritus trong tiếng Latinh, nghĩa đen là “hơi thở” (như trong respiration, “thở”).

Đức Chúa Trời [Theos] là một tinh thần [pneuma].

— Giăng 4:24

Gió [pneuma] thổi đến nơi nào tùy ý. Bạn có thể nghe thấy tiếng của nó,

nhưng bạn không thể biết nó đến từ đâu hay đi về đâu. Cũng vậy với

mọi người được sinh ra bởi Thánh Linh [pneumatos].

— Giăng 3:8

“Khí hài hòa” hay aiki cũng có thể được coi là “điều đúng đắn”. Đôi khi việc ngã hay thất bại, hay khiến đối thủ ngã hay thất bại, là “aiki” (đúng), nhưng thêm sự trừng phạt vào hành động thì “không phải aiki”. Điều này đưa bạn ra khỏi cái bẫy tiêu cực của tư duy báo thù, khỏi thế trung lập của sự trừng phạt, để đến với mặt tích cực là kiểm soát hay kìm chế vì lợi ích của tất cả những ai liên quan, để phù hợp với điều đúng đắn. Sự hòa hợp này, sự mềm mỏng và thư giãn này không phải là yếu đuối. Sự quan tâm và chăm sóc dành cho kẻ tấn công không phải chỉ là sự ủy mị, cũng không làm giảm hiệu quả.

“Nếu có thể tin vào ngôn ngữ,” Freud nhận xét (Moses and Monotheism, 1938), “thì chính

chuyển động của không khí đã cung cấp hình ảnh về tinh thần, bởi lẽ tinh thần (spirit) vay-

mượn tên gọi của nó từ hơi thở của gió (animus, spiritus, tiếng Hebrew: ruach, khói).”

Do đó mới có “những tấm vải treo trong rừng cây” (được nhắc đến trong Cựu Ước của Kinh Thánh)

đang đóng vai trò như những máy “dò” linh khí.

Dave Butts là một cầu thủ phòng ngự All-Pro lừng lẫy của đội bóng bầu dục Washington Redskins. Công việc của ông là quật ngã đối thủ, và ông làm điều đó rất giỏi. Nhưng khi xem Butts và đối thủ của ông cùng đổ xuống, bạn sẽ thường thấy ông luồn một cánh tay dưới mũ bảo hiểm của đối phương để đỡ cú ngã; hoặc xoay người sao cho thân thể ông (nặng cỡ 300 pound) không đổ ập xuống trên người chơi kia. Hãy đối chiếu cách tiếp cận này với cách của những người chơi thích thú với việc quật cả người vào đối thủ. Nonaka Sensei ở Hawaii đưa ra một lý do thực tế để không đập mạnh đối phương: “Ông ấy sẽ không vui.” Không ai trong chúng ta có thể lấp đầy thế giới bằng những người cảm thấy mình có điều gì đó phải trả thù. Aikido mang đến một sự kết hợp hiếm có giữa sự quan tâm và hiệu quả. Lòng tốt khôn ngoan. Tình thương nghiêm khắc.

Khái niệm về “Thực tại”

Khí cũng có thể được định nghĩa là “sự chú ý” hay “tâm”. Trong khi khái niệm “mở rộng khí” cực kỳ quan trọng trong Aikido, thì việc thực ra bạn đang mở rộng điều gì lại không quá quan trọng. Có thể lập luận vững chắc rằng “điều đó không thành vấn đề” miễn là kết quả cuối cùng là như nhau, miễn là kết quả sau cùng là thật. Người mới thường gặp khó khăn với khái niệm này. Tôi, cũng như nhiều người khác, đã lãng phí ít nhất sáu tháng để tranh luận xem điều mình đang thấy là “thật” hay “không thật”. Kinh nghiệm đã thắng. Với một số người, thử thách của việc tin vào sự tồn tại của khí cũng chính là thử thách của việc tin vào sự tồn tại của tinh thần, vào thực tại của những điều không nhìn thấy. Nếu ý tưởng mở rộng một luồng năng lượng từ những ngón tay bạn ra tới tận rìa vũ trụ vi phạm cảm nhận về thực tại của bạn, thì hãy nghĩ về nó như “sự chú ý” hay “tâm” và dùng khái niệm này như một giả thuyết làm việc, một công cụ, đúng như Einstein đã cưỡi trên chùm ánh sáng giả định của mình. Nếu điều này là thật, bạn sẽ thấy gì? Điều gì sẽ xảy ra? Einstein có “thực sự” cưỡi trên một chùm ánh sáng không? Không theo nghĩa thông thường nhưng ông đã có thể nhìn thấy nhờ hình ảnh này, và điều ông thấy giờ đây được coi là rất thật. Nếu bạn gửi tâm mình xuống lõi trái đất để bất cứ ai muốn dịch chuyển bạn đều phải dịch chuyển cả hành tinh, thì bạn có thực sự gắn về mặt vật lý với hàng triệu tấn đá không? Không theo nghĩa thông thường, nhưng nếu ý nghĩ đó đem lại sự vững chãi thật và sức mạnh thật, và đối thủ của bạn thực sự không thể lay chuyển bạn, thì điều này “không thật” ở chỗ nào?

1. 1. Có lẽ đây là lý do vì sao người được gọi là Yeshua, hay Chúa Giê-su, đã chọn các môn đệ của mình là

những người đi biển, những người có thể nhìn thấy gió.

Hình ảnh và sự hình dung

Các bài tập trong Tuyển tập này chứa đựng nhiều hình ảnh khác nhau.

có thể không thực hiện được khi làm việc hoàn toàn bằng lý trí. Sự hình dung và việc mở rộng khí gợi lên những khả năng đáng kinh ngạc rằng suy nghĩ của chúng ta thực sự trở thành hiện thực ở một mức độ nào đó. Tuy vậy, khí không vi phạm các định luật vật lý; nó cho phép các hành động vật lý di chuyển và tuôn chảy tự do hơn. Theo nghĩa thuần vật lý, việc giữ một hình ảnh nhất định trong tâm trí có thể cho phép những điều chỉnh vật lý nhỏ bé — một chút dịch chuyển trọng lượng, một chút mở rộng lồng ngực, một chút hạ thấp vai, việc sử dụng hay thư giãn một số cơ nhất định — điều khó thực hiện hơn ở mức ý thức. Nó có thể tạo ra một thay đổi quan trọng không kém trong thái độ, trong cảm nhận của chúng ta về các giới hạn và ranh giới. Trong Aikido, một hình ảnh phổ biến là hình ảnh nước. Nước chảy mà không thể nén lại. Nó mềm mại và nhún nhường nhưng cũng tạo nên độ cứng như đá của vòi rồng. Nó có thể khắc đá, tạo hình bờ biển, tắm cho trẻ. Hãy là một giọt nước. Hãy là một con sóng chảy tràn qua và vòng quanh một tảng đá, cuộn vào rồi ra khỏi bờ. Hãy là một chiếc lá trong nước trôi theo dòng chảy. Hãy chơi đùa với những hình ảnh cho đến khi bạn học được cảm giác mà chúng gợi lên — rồi tái tạo lại cảm giác đó.

mông bạn bằng khăn tắm trong khi chà một điếu thuốc bằng ngón chân.” Phức tạp

những hình ảnh quen thuộc.

Nhất Điểm là gì?

Ít nhất một phần của cái mà người tập Aikido gọi là Nhất Điểm, trung tâm, hay hara, là dựa trên toàn bộ cơ thể. Khi một người bình thường đứng thẳng ở tư thế bình thường, khối tâm nằm khoảng giữa cột sống và rốn. Vị trí theo chiều dọc của Nhất Điểm thường được nói là khoảng hai inch dưới rốn. Nếu bạn chắp hai tay trước mặt rồi hạ xuống bụng, những ngón út của bạn sẽ ở khoảng ngay Nhất Điểm — đôi khi là vậy.

Thực ra, Nhất Điểm không phải là một điểm cố định, được xác định chính xác, cũng không phải để “giữ” nguyên tại chỗ. Nó nằm ở những vị trí khác nhau ở những người có kích thước và vóc dáng cơ thể khác nhau, và nó ở những vị trí khác nhau trong cùng một người tùy theo người đó đang làm gì, theo nghĩa cân bằng động. Nó thậm chí có thể nằm ngoài cơ thể. Một cơ thể đứng yên bất động thì vững chãi chừng nào Nhất Điểm còn nằm trên điểm tựa của nó — đôi bàn chân. Nếu khối tâm di chuyển ra ngoài thì một cú kéo nhẹ thêm của người nhỏ bé nhất cũng có thể tạo ra kết quả ngoạn mục.

Kiểm tra Nhất Điểm và Khí

Shin-Shin Toitsu Aikido nhấn mạnh sự phối hợp giữa tâm và thể để hợp mang đến hình ảnh về một sự bình thản và vững vàng khó định nghĩa. Kiểm tra khí định nghĩa trạng thái bình thản và vững vàng ấy thông qua các bài tập được gọi là kiểm tra khí. Dù không thể kiểm tra tâm trí một cách trực tiếp, nhưng có thể kiểm tra tâm trí qua thân thể. Mục đích của việc kiểm tra không phải là xem uke (người kiểm tra) có thể đánh bại nage (người trình diễn trạng thái phối hợp tâm–thể hiện tại của nage hay không. Uke sức mạnh, sự bình thản và vững vàng. Mối quan hệ giữa tâm và thể, giữa thể và thần này chính là bí quyết đằng sau Aikido và các môn võ thuật khác, và thậm chí còn đưa ra một lý lẽ hợp lý, có thể kiểm chứng cho một cuộc sống tích cực, sáng tạo mỗi ngày. Các bài tập được nhóm theo bốn quy tắc cơ bản để luyện tập Phối hợp Tâm–Thể. Cách sắp xếp này có phần khiên cưỡng vì tất cả các nguyên tắc này đều vận hành cùng nhau. Chỉ với một trong các nguyên tắc, bạn có thể

Các Quy Tắc Phối Hợp Tâm–Thể

Mỗi quy tắc dưới đây là sự mở rộng tự nhiên của quy tắc trước đó

Giữ Nhất Điểm

Thư giãn hoàn toàn

Giữ trọng lượng ở mặt dưới

Mở rộng khí

Điều Bạn Thực Sự Đang Tìm Kiếm

nhưng nage bỏ ra ít công sức hơn để duy trì sự vững vàng. Uke có thể tăng dần thử thách từng chút một khi nage học hỏi và mà không phải viện đến bất cứ điều gì dù chỉ hơi giống với trọng tâm của bài tập, hai người tập nên có sức lực thể chất tương đương, hoặc người mạnh hơn phải đặc biệt chú ý để thật nhạy cảm. Việc kiểm tra không bao giờ được biến thành một trận vật lộn. Kiểm tra khí là một công cụ dạy học, không phải một đòn tấn công (muốn tấn công thì chúng ta dùng các kỹ thuật Aikido). Một đợt xông tới dữ dội của khối lượng và chuyển động không thể chỉ được xử lý bằng cách mở rộng khí, trừ khi không còn lựa chọn nào khác. Ví dụ, nếu một khối lớn đang lao tới có chữ Mack nổi bật trên đầu xe, chúng ta không đứng giữa đường mà mở rộng khí; lý tưởng nhất là ta mở rộng khí rồi bước sang một bên. Liệu nó có thực sự hiệu quả không? Hãy thử và xem.

giáo lý để tin và bám víu, và hãy lấy đó làm kim chỉ nam cho mình.

— Đức Phật

Thật Ra Chỉ Là ...

Lập trình. Kiểm tra khí đôi khi bị những người xem hoang mang gạt đi như là phơi bày những lập trình trước đó đúng như bản chất của chúng. Tâm trí chúng ta bị lập trình một cách dễ dàng đến kinh ngạc. Không tin ư?

1. 1. Hãy nhờ một người bạn hoặc cả nhóm đọc to chuỗi này: 10, 10, 10, 10, 10 . . . .
2. 2. Hãy hỏi câu này: “Vỏ lon nhôm được làm bằng gì?”

(Câu hỏi tiếp theo: “Vậy lon thiếc được làm bằng gì?”)

1. 1. Hãy nhờ một người bạn hoặc cả nhóm đọc to: “Pots, pots, pots, pots, pots . .
2. 2. Hãy hỏi câu này: “Bạn làm gì khi đèn xanh?”
3. 3. Câu hỏi tiếp theo: *“Vậy bạn làm gì khi đèn đỏ?”
4. 1. Hỏi: “F - O - L - K đánh vần là gì?”
5. 2. Hỏi: “Từ nào có nghĩa là tiếp thêm củi cho lửa?”
6. 3. Hỏi: “Từ dùng để chỉ phần lòng trắng của quả trứng là gì?”

Bạn có thể lập trình, hoặc bị lập trình, để tự làm mình yếu đi bằng những suy nghĩ tiêu cực mang tính tự đánh bại bản thân, dễ dàng y như bạn vừa mới lập trình cho người khác tin rằng vỏ lon nhôm được làm bằng thiếc, rằng ta dừng lại khi đèn xanh, hay rằng màu trắng là màu vàng.

Dù bạn nghĩ mình có thể hay nghĩ mình không thể, bạn đều đúng.

— Henry Ford

bị dùng sai và hiểu sai đến mức hữu ích khi nhìn vào “ở trên, vượt ra ngoài”. Latinh “natus”, phân từ quá khứ của “nasci”, nghĩa là được sinh ra) có nghĩa là là “được sinh ra”, do đó

có hay không có. Tuy nhiên, trong cách dùng thông thường, “tự nhiên” có nghĩa là: “Chúng ta quen thuộc với điều này.” “Siêu nhiên” có nghĩa là:

“Chúng ta không tin điều này tồn tại”, hoặc

“Chúng ta không hiểu hiện tượng này”, hoặc

“Chúng ta không có cơ chế nào giải thích được cách mà hiện tượng có thể quan sát được nhưng

gây bối rối này có thể vận hành, cho nên nó ắt không thể là thật.”

Nếu dùng cho đúng, thuật ngữ “năng lực siêu nhiên” nên ám chỉ:

: Bất kỳ khả năng nào cao hơn hoặc vượt ra ngoài những khả năng mà con người thông thường dường như

được “sinh ra” cùng.

Mọi thứ trông có vẻ “siêu nhiên” khi sự hiểu biết còn thiếu hoặc chưa đầy đủ. Nhưng sự thật vẫn là sự thật, và năng lực vẫn là năng lực, dù ta có hiểu hay không. Chúng ta được “sinh ra” với nhiều thứ hơn ta đôi khi nhận ra. Một đứa trẻ sơ sinh có thể

nắm chặt lấy ngón tay bạn một cách mạnh mẽ đáng kinh ngạc dù chỉ là một đứa bé nhỏ xíu “yếu ớt”

hài nhi. Hầu hết người mới bắt đầu có thể thực hiện các bài tập khí cơ bản trong vài giây — chỉ đến khi họ bắt đầu nghĩ về nó, nghi ngờ nó, “biết chắc” rằng điều đó là bất khả thi, thì khả năng của họ mới bắt đầu dao động và yếu đi đến mức họ phải học lại điều mà họ đã biết cách làm ngay từ ngày đầu bước chân vào.

dù bạn muốn hay không.

— Ben Swett

Giả tạo. Vậy nếu không phải là “lập trình” hay những “năng lực siêu nhiên” kỳ lạ, thì kết quả của việc kiểm tra ắt hẳn chỉ là sự giả tạo thuần túy và đơn giản. À, đúng là có thể như vậy. Đó là lý do bạn phải luôn kiểm tra cả người kiểm tra. Rất dễ để vô thức (hoặc hữu thức) thay đổi lực, hướng, hay đặc tính khác của phép kiểm tra nhằm đạt được kết quả mong muốn. Sau khi nhưng lại không thực hiện một phép kiểm tra khí đúng nghĩa — anh ta không kiểm tra điều mình tuyên bố đang kiểm tra. Mặt trái của vấn đề này là nage “biết chắc” rằng mình phải “yếu đi” trong những điều kiện nhất định, hoặc “mạnh lên” trong những điều kiện khác, nên anh ta sụp xuống hoặc đứng vững y như kịch bản. Một người cố phá vỡ các định luật vật lý, còn người kia giả vờ rằng mình đã làm được. Điều này tạo nên màn kịch hay, nhưng không phải là kiểm tra khí. Nage cũng rất dễ bị cám dỗ phản lại nguồn lực đã dự đoán (“Ha-ha, anh không thắng nổi tôi đâu!”). Đây là lý do mỗi kỹ thuật Aikido chỉ hiệu quả khoảng hai lần với người mới. Là một trong những người phạm lỗi tệ nhất mọi thời đại ở hạng mục này, tôi có thể nói rằng đây là một sự hiểu lầm sâu sắc về bản chất và mục đích của kiểm tra khí. Kiểm tra khí không phải một cuộc thi, mà là một sự đánh giá, trong đó uke đã tử tế đồng ý làm một máy dò phản hồi sinh học cho trạng thái nội tâm của nage. Để tránh mọi tình huống như vậy, hãy kiểm tra nhiều lần để thử nghiệm kỹ thuật, cảm giác và kết quả quan sát được. Sau đó lặp lại các phép kiểm tra với việc nage tự chọn điều kiện — nhưng không nói cho uke biết. Rồi đối chiếu kết quả từ những lựa chọn nội tâm của nage với những quan sát bên ngoài của uke. Ví dụ,

1. 1. Nage nghĩ đến một đồng nghiệp mà mình không ưa. Uke kiểm tra.
2. 2. Nage nghĩ đến một ngày đặc biệt hạnh phúc. Uke kiểm tra.
3. 3. Nage chọn nghĩ đến cái này hoặc cái kia. Uke kiểm tra.
4. 4. Từ các kết quả, uke cố đoán xem nage đang nghĩ đến chủ đề nào hoặc tổ hợp nào

trong hai chủ đề đó.

1. 5. Sau đó nage xác nhận hoặc không xác nhận kết luận của uke.

Cách tiếp cận này loại bỏ mọi cám dỗ để uke gian lận hay bóp méo phép kiểm tra theo bất kỳ cách nào, đồng thời mang lại cho nage một phép kiểm chứng thực tế thiết yếu.

Khi chuẩn bị cho lần in đầu tiên của cuốn sách này, tôi đã tưởng rằng nó sẽ

những hướng dẫn kiểm tra còn sơ sài. Một người là Jan Beyen đến từ Bỉ, người đã

đã phát triển một lời giải thích về kiểm tra khí tốt hơn nhiều, hiệu quả hơn!

Hỏi. Chúng tôi đã thử kiểm tra khí một lần. Tại sao chúng không hiệu quả?

Đáp. Có lẽ vì chúng bị hiểu sai. Kiểm tra khí là một môn thể thao đồng đội, nhưng không phải một môn thắng/thua.

đối thủ, thay vì như một đồng đội đóng vai một thiết bị phản hồi sinh học hữu ích. Có lần tôi làm một người bạn tập phát bực vì không ngã khi tập kokyu-dosa; giải pháp của anh ta là đấm vào mạng sườn tôi. Tôi quả thực đã ngã, nhưng trọng tâm của việc

mở rộng khí đâu phải ở đó. Đó không phải một phép kiểm tra, mà là một đòn tấn công. Trọng tâm của kiểm tra khí là tìm ra những điểm mà nage mạnh hơn một chút, vững hơn một chút, có thể trụ được lâu hơn một chút — rồi tiến lên từ đó. Giả sử một người bạn đang nướng bánh và nhờ bạn kiểm tra xem bánh đã chín chưa. Phép thử đầu tiên để biết bánh chín hay chưa là gõ nhẹ lên mặt bánh.

Bánh có chắc và đàn hồi không? Hay,

: Vẫn còn là bột sống mềm nhũn chỉ chạm nhẹ là lõm xuống?

Đấm cho nát cái bánh chẳng giúp nó chín thêm chút nào. Bạn đâu “thắng” được gì, và chẳng giúp ích gì cho người bạn (hay cái bánh) cả.

“Một ý tưởng thú vị,” Jan nói, “nhưng tôi không nấu ăn nên tôi thực sự không biết

chính xác ý anh là gì”

khay bánh nướng hay một khối bê tông chưa đông cứng. Đó là một nỗ lực hợp tác trong việc cảm nhận và lắng nghe mà hai người tập có thể dùng để giúp nhau tiến bộ. “Tôi chưa bao giờ đổ bê tông,” Jan nói, “nhưng tôi đang nghĩ đến những tuần giá lạnh đầu tiên của mùa đông, khi các ao bắt đầu đóng băng. Hồi còn nhỏ tôi thường thử độ chắc của băng (đầu tiên ném vài viên sỏi nhỏ lên mặt băng, nếu băng vỡ thì còn lâu mới đủ chắc). Khi mặt băng có vẻ khá chắc, bạn thử bằng cách đặt một bàn chân lên băng, tăng dần áp lực và cảm nhận xem băng có chuyển động không. Nếu bạn thực sự cảm thấy nó chuyển động, thì băng chắc chắn không đủ chắc; nếu bạn đập mạnh ngay lập tức xuống mặt băng, bạn có thể sẽ ướt sũng nếu nó không chắc như bạn tưởng. Một điều chợt nảy ra trong đầu khi tôi đang tìm một ví dụ là bạn cũng cần liên tục cảm nhận những thay đổi tinh tế trong nguồn lực đang hướng về phía bạn (hoặc đang rời xa), bất kể nó mạnh đến đâu. Một số người dường như nghĩ rằng chỉ có hai lựa chọn: vuốt ve nhẹ nhàng hay đập mạnh.

Kiểm tra khí còn có những ứng dụng khác.

không thể bẻ cong nó, họ sửng sốt, kinh ngạc! “Sao anh làm được vậy?” “Sao có thể chứ?” “Anh có tập tạ hay gì không?” Họ đang dạy một kiểu sức mạnh khác. Dù bạn gọi nó là gì, nó vẫn là

vào mạng sườn hay tấn công những người mà họ thấy khó chịu không còn là một lựa chọn nữa. Nhiều người có mặt ở đó vì đã thử cách đó một lần quá nhiều. Họ đã nghe đủ mọi bài giảng rồi. Việc những bài giảng ấy hiệu quả đến đâu được thể hiện khá rõ qua chính sự hiện diện của họ ở đó. Ngược lại, các bài tập khí mang lại bằng chứng cận cảnh, theo thời gian thực rằng việc đặt ra mục tiêu là quan trọng, điều ta tập trung vào là quan trọng, điều ta nghĩ đến là quan trọng, và cả tư thế đúng cũng quan trọng — nhiều hơn mức hầu hết chúng ta từng biết.

Những Điều Cơ Bản

Các kỹ thuật sau đây — Tay Không Bẻ Được, ngồi, lăn, đứng và xoay — là những tư thế hay bài tập thường được đem ra kiểm tra khí.

Tay Không Bẻ Được*

Trong bài tập kinh điển này, uke cố bẻ cong cánh tay đang duỗi của nage tại khuỷu tay, trong khi nage giữ cánh tay vững chắc nhưng thư giãn, mở rộng khí và sự chú ý vượt ra ngoài cánh tay. Ban đầu uke kiểm tra nhẹ nhàng, với thử thách tăng dần đều khi nage học được cảm giác. Một khi đã nắm được, nage sẽ có thể duy trì Tay Không Bẻ Được, thể hiện một sức mạnh vượt xa mọi khả năng thể chất thông thường.

Một uke nhỏ hơn hoặc yếu hơn có thể kiểm tra Tay Không Bẻ Được của nage bằng cách đặt bàn tay của nage lên vai mình, rồi đặt hai bàn tay của mình lên khớp khuỷu tay của nage và hạ trọng lượng xuống mặt dưới. Nếu có sự chênh lệch chiều cao đáng kể, người cao hơn có thể quỳ hoặc ngồi.

Để hỗ trợ cảm giác, nage có thể: . Hình dung một máy bơm nước trong bụng bơm nước lên qua

thân mình, qua cánh tay và ra ngoài các ngón tay, như nước chảy qua một

vòi cứu hỏa. . Hình dung mình chạm vào bức tường ở phía đối diện căn phòng. . Vươn ra để chạm vào ngón tay của một người thứ ba.

Tay Không Bẻ Được minh họa sức mạnh của một mục tiêu nằm ngoài chiến trường trước mắt (khuỷu tay), và sự yếu ớt của căng thẳng và sự cố chấp.

Ki trong Aikido

Bài tập này cũng minh họa cách hiểu lầm phổ biến về sức mạnh thật sự là gì và không phải là gì.

Sức mạnh không phải là sự căng cứng.

Từ góc độ thuần túy cơ bắp (và được đơn giản hóa), có hai cơ đối kháng tham gia vào Cánh Tay Không Bẻ Được: cơ nhị đầu cánh tay (biceps brachii) và cơ tam đầu cánh tay (triceps brachii). Cơ nhị đầu gấp (bẻ cong) cánh tay, còn cơ tam đầu duỗi (làm thẳng) nó. Giữ cánh tay duỗi thẳng trong khi uke cố bẻ cong nó chỉ cần đến cơ tam đầu. Nếu cơ nhị đầu căng và siết chặt trong bài tập này, năng lượng đang bị chuyển hướng sang việc chống lại cơ tam đầu; bạn đang chống lại chính mình. Uke hoặc một người bạn tập thứ ba có thể giúp bằng cách kiểm tra độ căng của cơ nhị đầu trong suốt bài tập.

Cơ tam đầu | Cơ nhị đầu

Lời tựa

Ngồi Seiza: Seiza (“ngồi đúng”) là tư thế ngồi hoặc quỳ chính thức của người Nhật. Bởi vì nó có thể gây khó chịu cho người mới với các cơ chân còn căng cứng hoặc cho những ai có đầu gối không tốt, học viên có thể ngồi xếp bằng hoặc ngồi trên ghế ngồi seiza (một loại ghế có mặt nghiêng như hình minh họa) hay ngồi trên ghế thường. Tuy nhiên, những tư thế này thường không vững vàng bằng, nên uke phải đặc biệt nhạy cảm trong khi kiểm tra. Từ tư thế quỳ,

Trán và trọng lượng của đầu nằm trên Nhất Điểm thay vì trên bàn chân.

Phần lưng dưới cong lên một cách nhẹ nhàng.

Hai bàn tay đặt nhẹ lên đùi.

Ngón chân cái bên phải đặt lên trên ngón chân cái bên trái.

Tư thế thẳng đứng một cách mềm mại.

Khi áp lực được tác động lên ngực (với tâm trí và thân thể hòa hợp), seiza cho phép bạn truyền lực xuống xương cụt, và khi xương cụt bị đẩy vào thảm, nó chỉ khiến bạn thêm vững vàng.

Lời tựa

Ngồi

Ngồi xếp bằng (anza) có thể thoải mái và quen thuộc hơn với người mới so với seiza. Vai được thư giãn, trọng lượng hơi ngả về trước và hai bàn tay đặt trên đầu gối, hơi nhô về phía trước so với mắt cá chân. Khi trọng lượng được phân bố đúng cách, rất khó để người bạn tập nhấc đầu gối lên.

Ngồi xếp bằng vốn kém vững vàng hơn seiza vì xương chậu tròn hơn. Tuy nhiên, nó chảy rất tự nhiên vào một động tác lăn người ra sau.

Lăn*

“Trên đường phố”, một cụm từ được ưa thích trong các lớp võ thuật, thường có nghĩa là “trong phim” hay “như thấy trên TV”. Đúng vậy, chúng ta sống trong một thế giới bạo lực, nhưng các nghiên cứu đã nhiều lần cho thấy những ai thường xuyên xem TV có cái nhìn méo mó nghiêm trọng về thế giới và coi đó là một nơi nguy hiểm, bạo lực hơn nhiều so với thực tế. Họ cảm thấy bất lực, thù địch và sợ hãi hàng xóm cùng người lạ hơn những người đối mặt với thế giới thực và những con người thực. Nhưng cảm giác bất lực, thù địch và sợ hãi, bất kể nguồn gốc của chúng là gì, đều nuôi dưỡng vòng xoáy của sợ hãi và bạo lực.

học viên đã ghi danh học tự vệ “trên đường phố”. Họ bị thu hút đến các lớp học của quận nhờ lời quảng cáo về một “môn võ phi bạo lực” và họ tận hưởng niềm vui với chính mình và với nhau. Tuy nhiên, một bộ phim võ thuật mới lại mang đến một làn sóng học viên hoảng sợ và thù địch. “Đã có ai thực sự từng bị đe dọa trên đường phố chưa?” chúng tôi hỏi. Qua hơn ba năm và gần 200 học viên, chỉ có ba người, và tất cả đều đã xử lý thành công vấn đề. “Ai đã từng vấp ngã vì vướng chân hay vấp lề đường trong tháng vừa qua?” Tất cả đều giơ tay. Vậy thì đâu là hình thức “tự vệ” thực tế nhất, có giá trị tức thời nhất?

là do cố gắng chống lại cú ngã và thay vào đó làm gãy cổ tay). Các động tác lăn có dạng vòng tròn (Ki Society chỉ hiếm khi dùng kỹ thuật ngã đập); một khi đã nắm vững kỹ thuật và động lực học của việc lăn, thì việc “bánh xe” thân thể bạn lăn trên thảm hay trên bãi đỗ xe thực sự không còn quan trọng nữa. Khả năng ngã và lăn an toàn là một trong những kỹ thuật tự vệ tốt nhất hiện có. Nhưng như thường lệ trong Aikido, còn nhiều điều hơn thế một người khác học Aikido”

“Trên đường”, thì hơi khác một chút, xem “Kẹt xe”. Xem thêm “Radio/TV”.

Lăn Ra Sau và Ra Trước*

ghế. Ngồi xếp bằng, hai bàn tay đặt trên đùi,

1. 1. Ở nhịp Một, lăn ra sau bằng cách cong tròn lưng dưới.
2. 2. Ở nhịp Hai, lăn ra trước trở về tư thế ban đầu.

Cú lăn bắt đầu bằng việc cong tròn lưng dưới, chứ không phải bằng việc hất ngửa đầu ra sau. Hất đầu ra sau đặt đầu vào một tư thế không an toàn. Hãy là một quả bóng, đừng là một viên gạch. Để giữ lưng cong tròn trong suốt cú lăn, hãy nghĩ đến việc chạm đầu gối vào mũi hoặc chạm trán vào đai lưng. Chỉ thu cằm thôi thì không làm cong cổ hay lưng. Hai bàn tay giữ nguyên trên đầu gối hoặc đùi; chúng không chạm vào thảm. Thấy muốn dùng tay ư? Hãy vỗ tay vào nhau.

Lăn Ra Sau và Nâng Lên Tư Thế Quỳ. Lăn ra sau như ở bài tập trước, nhưng khi trở về phía trước,

1. 1. Thu chân gần nhất vào sát xương chậu càng nhiều càng tốt.

chín mươi độ. Bằng cách đẩy người bằng chân sau đã thu lại (không dùng tay),

1. 3. Nâng lên thành tư thế quỳ với chân sau tạo một góc xiên so với

thân người. (Bạn không thể lăn khi chân sau vuông góc với thân người). Từ đây, thật dễ để hạ người trở lại thành một cú lăn ra sau nữa, hoặc nâng lên thành một

Lăn Ra Sau Hoàn Chỉnh

Để thực hiện một cú lăn ra sau trọn vẹn,

đầu gối và chân trên thảm.

1. 2. Nhìn vào đầu gối trái. Bạn sẽ “quăng” đầu gối trái này qua

vai trái.

1. 3. Nhìn sang phải, đưa người ra sau và ngồi xuống qua chân đặt trên thảm trong khi quăng

chân trái qua vai trái. Khi hông đưa qua trên đầu, tiếp tục động tác bằng cách đẩy người bằng cánh tay trái.

1. 4. Khi hoàn tất cú lăn, đưa chân trái về phía trước đến vị trí xuất phát

ban đầu.

Lăn Ra Trước* Các cú lăn ra trước phức tạp hơn lăn ra sau — và đau đớn nếu làm không đúng cách. Vì lý do này, rất nên tìm sự hướng dẫn chính thức từ một võ đường Aikido.

1. 1. Quỳ với đầu gối trái trên thảm, đầu gối phải dựng lên,
2. 2. Ngả người về phía trước, đặt Tay Không Bẻ Được bên phải với mu bàn tay phải xuống

thảm. (Hoặc chắp hai tay tạo thành một vòng tròn lớn).

1. 3. Thu và quay cổ cùng đầu ra xa khỏi cánh tay đang lăn (bên trái).
2. 4. Cong tròn lưng, cổ và cánh tay thành một vòng tròn lớn, đẩy người bằng các ngón chân, đưa

hông về phía trước, lăn dọc theo bàn tay và cánh tay phải rồi ngang qua lưng.

1. 5. Kết thúc ở tư thế quỳ hoặc đứng (hanmi).

cổ, mà đi hơi chếch sang một bên xuống dọc cánh tay, ngang qua lưng đến hông. Đầu được thu ra xa khỏi cánh tay đang lăn. Cú lăn này bảo vệ cổ và cột sống tốt đến mức, nếu làm đúng, việc bạn lăn trên thảm hay trên bê tông đều không khác gì nhau. Một cú va đập mạnh và đau ở vùng thắt lưng hay hông nghĩa là bạn chưa thu người đủ. Hãy nghĩ đến việc chạm đầu gối vào mũi, nhìn vào đai lưng, hoặc cố thu trán vào ngực trong khi lăn để giữ độ tròn. Học viên mới thường thử các cú lăn hay kỹ thuật khác hai ba lần, và khi mọi thứ không hoàn hảo, họ kết luận rằng nó “quá khó”. Theo truyền thống, học viên jujutsu mới nhập môn được giao một bài tập — một nghìn cú lăn. Sau khi thực hiện một nghìn cú lăn, bạn sẽ biết cách lăn. Và bạn sẽ không còn là người mới nữa.

Lăn chéo (Cross-Rolls)* Lăn chéo (zempo-kaiten waza) được thực hiện giống như khi lăn xuôi bình thường, nhưng bắt đầu với đầu gối trái nâng lên và cánh tay phải đặt trên thảm. Danh mục kiểm tra của Aikido (hitori waza) yêu cầu một loạt ba cú lăn nhỏ như thế này thực hiện liên tiếp trong khi vẫn giữ nguyên mối tương quan tay/chân. Những người mới học lúng túng không phân biệt được phải trái đôi khi thấy hữu ích khi tập bằng cách buộc một sợi dây quanh ngón chân cái hoặc mang một chiếc tất vào bàn chân “lăn”. Trong khi tập lăn, học viên đôi khi được thử thách xem ai có thể đi hết chiều dài tấm thảm với ít cú lăn lớn nhất, và ai có thể làm điều đó với nhiều cú lăn nhỏ nhất. Mẹo hay: Lăn chéo chính là câu trả lời cho bài toán “nhiều cú lăn nhất”.

Lăn đứng (Standing Rolls) Lăn đứng về cơ bản giống như lăn nhỏ và kết thúc ở tư thế hanmi.

đặt chân lên thảm, hạ xuống tư thế quỳ rồi lăn từ đó. Lăn xuôi đứng được thực hiện giống như lăn xuôi nhỏ, chỉ khác là bạn phải lăn theo một vòng tròn lớn hơn, vươn xa hơn về phía trước so với vị trí bắt đầu. Hãy xem người ta làm và được hướng dẫn trước khi bạn thử nó.

Tư thế đứng

Hai tư thế đứng cơ bản là Shizentai là một tư thế “tự nhiên”, hai bàn chân song song và cách nhau bằng chiều rộng vai. Hanmi (nghĩa là “nửa thân người”), xuất phát từ truyền thống kiếm đạo Nhật Bản, là một tư thế vững vàng đến khó tin và dễ đánh lừa người nhìn. Khoảng cách giữa bàn chân trước và bàn chân sau khá nhỏ. Sự vững vàng đến từ phối hợp tâm–thể và Nhất Điểm, chứ không chỉ từ hình học của vị trí bàn chân. Hanmi trái nghĩa là đứng ở tư thế này với bàn chân trái phía trước. Hanmi phải nghĩa là đứng ở tư thế này với bàn chân phải phía trước. Để đứng dậy vào tư thế hanmi từ tư thế quỳ,

1. 1. Đẩy người lên chỉ bằng chân (không dùng tay!)
2. 2. Với bàn chân trái phía trước, bàn chân phải phía sau, nhón lên trên

các đầu ngón chân.

1. 3. Hạ gót chân xuống sàn mà không dịch trọng lượng

về phía sau.

1. 4. Đứng thoải mái, với sự chú ý đặt tại Nhất Điểm.

Các võ sư Karate liên tục bảo tôi mở rộng

thế đứng của mình. Các võ sư Aikido liên tục thúc giục

tôi thu hẹp nó lại.

Hanmi trông không chút đe dọa, thậm chí có vẻ tùy tiện và

thờ ơ, nhưng lại mang đến sự vững vàng năng động,

sự chuyển động dễ dàng — và bạn có thể khiêu vũ theo nó.

Phát biểu này không hề phù phiếm như có thể

thấy. Các thế đứng Karate cổ điển

được tạo ra để cung cấp một bệ vững chắc cho những

cú đấm và cú đá tấn công, và một điểm tựa chống lại

lực tới. Người tập Aikido chỉ đơn giản là di chuyển

ra khỏi đường đi. và có thể làm điều đó một cách dễ dàng.

Để kiểm nghiệm điều này, hãy thử khiêu vũ vòng quanh phòng với một bạn tập ở tư thế hanmi, một người ở thế đứng tấn cưỡi ngựa (thế đứng karate được minh họa bên phải).

Bạn tập nào có thể di chuyển dễ dàng hơn?

Xoay người (Tenkan*)

Tenkan là một động tác “xoay người”, một thao tác đơn giản mà thực ra lại là một trong những động tác mạnh mẽ và lợi hại nhất trong Aikido. Nó là phiên bản Aikido của

quan trọng và là một chủ đề thường gặp của việc kiểm tra khí.

1. Ở hanmi trái (bàn chân trái và tay trái phía trước)

1. Uke nắm cổ tay trái của nage bằng tay phải.

(Nắm nhẹ nhàng để tạo một điểm xoay và một điểm tham chiếu, chứ không phải

1. một bài tập bẻ gãy thế nắm chết.)

2. Nage gập các ngón tay và cổ tay về phía lòng bàn tay, rồi bước hoặc trượt để

vai kề vai với uke hoặc hơi về phía sau. Rút bàn chân trái về sau

nếu cần.

Bàn chân trái vẫn ở phía trước và bàn chân phải ở phía sau (vẫn ở hanmi trái).

Khi đã học được động tác, nage có thể tự tập một mình bằng cách:

• Xoay quanh bàn tay mở rộng của chính mình (luân phiên tay phải và tay trái

hoặc quanh một cây gậy)

• Xoay tại chỗ hoặc

• Xoay mỗi vài bước trong khi đi bộ.

Giơ má còn lại chịu đòn là một hình thức ju-jitsu đạo đức.

— Mục sư Gerald Stanley Lee

1862 – 1944

Năm 1982, tôi háo hức trình diễn một kỹ thuật karate để thoát khỏi thế nắm cho “Sư phụ Kiếm đạo già” của mình là Ben Swett. Ông trình diễn tenkan. Tôi không thể nhìn ra nó, không hiểu ông vừa làm gì hay ông đang nói về cái gì. Tất cả những gì ông làm chỉ là xoay người lại. Vậy thì sao? “Tôi nghĩ,” ông nói, “rằng bạn sẽ thích Aikido.” Ông đã đúng.

— CMS

Kiểm tra

Giờ đây khi đã có một số kiến thức cơ bản, bạn có thể dùng chúng để kiểm tra. Nói chung, nage (bạn tập bị kiểm tra) đứng thoải mái hoặc ngồi ở seiza.

1. 1. Uke (bạn tập thực hiện kiểm tra) đứng hoặc ngồi seiza vuông

góc với nage (bạn tập sẽ chịu kiểm tra).

1. 2. Bằng lòng bàn tay hoặc các ngón của bàn tay gần ngực nage nhất, uke tạo

áp lực lên ngực nage, vuông góc với ngực nage, các ngón tay song song với

sàn. Áp lực được tạo cho đến khi nage bắt đầu mất vững.

1. 3. Uke quan sát mức độ nỗ lực cần thiết để phá vỡ sự vững vàng.

Uke thường bị cám dỗ coi bài tập này như một cuộc thi; lợi thế cơ học càng ít thì uke càng khó quật ngã bạn tập của mình. Các ngón tay của uke song song với thảm vì bàn tay có xu hướng đi theo các ngón tay. Một bài kiểm tra thực hiện với các ngón tay hướng lên trên có xu hướng đi theo hướng đó — một bài kiểm tra rất khó. Việc kiểm tra được chia thành ba cấp độ . . .

Bài kiểm tra Một

Đây là bài kiểm tra cơ bản cho người mới học. Nage kiểm tra bằng áp lực nhẹ nhàng hoặc tăng dần.

Bài kiểm tra Hai

Một bài kiểm tra cao hơn, được thực hiện trong tầm nhìn của nage với một sự ngập ngừng.

1. 1. Uke có thể đưa tay vào nhanh như thể sắp đấm, rồi dừng lại . .
2. 2. Sau đó tiếp tục bài kiểm tra. Hoặc . . :
3. 3. Uke có thể đặt tay cách cơ thể nage vài inch và chờ

xem nage có rụt lại hay di chuyển về phía bàn tay trước hay không..

Người mới học thường tiếp cận việc kiểm tra khí bằng cách nghiêng người vào bài kiểm tra nhằm tăng lợi thế cơ học, đặc biệt nếu uke ngập ngừng trước khi kiểm tra (Bài kiểm tra Hai). Đây là “Bàn Tay Nam Châm” khét tiếng — uke đưa tay ra và nage bị hút về phía đó như có phép thuật. Đáng tiếc là, nếu bạn đung đưa về phía trước, cuối cùng bạn sẽ đung đưa ngược lại và mất vững. Nage không thể cải thiện sự vững vàng chỉ bằng cách nghiêng người về phía trước, bởi vì tiêu chí kiểm tra “vuông góc với cơ thể nage” trở thành “hướng lên”, một bài kiểm tra khó hơn. Hoặc, nage có thể bị kiểm tra trong khi đang chuyển động thay vì sau khi động tác đã hoàn tất. Cách chữa cho Bàn Tay Nam Châm là uke kiểm tra ngay từ phía sau, và nage cố ý làm điều này vài lần để thấy rằng nó không hiệu quả. Ở seiza, nếu mất vững, thay vì nghiêng người về trước, hãy thử nhảy thỏ về phía trước. Điều này thay đổi môi trường nhưng không thay đổi tư thế.

Bài kiểm tra Ba

Bài kiểm tra Ba là việc kiểm tra với khí. Ý tưởng là nage mở rộng khí ra khắp mọi

Các biến thể. Những khả năng là vô tận, nhưng bao gồm các bài kiểm tra sau đây. Với nage ở seiza:

Ấn từ phía trước (vuông góc với) ngực và lưng. Ấn vai từ bên cạnh.

1. Nâng đầu gối của nage.

• Nâng bàn tay của nage (không phải nâng thẳng lên từ đầu gối, mà bằng cách đẩy tay

về phía vai).

Với nage đang đứng,

• Ấn từ phía trước (ngực), phía sau và vùng thắt lưng. Ấn vai từ bên cạnh. Cố gắng nâng chân nage từ cổ chân. Tay Không Bẻ Được.

Giữ Nhất Điểm

Ki trong Aikido

Chương 1: Giữ Nhất Điểm

Nhất Điểm được hình dung như một điểm nằm trong bụng, cách rốn vài inch. Người Trung Hoa biết đến nó với tên tan-t’ien, “biển khí”. Người Dugum Dani ở New Guinea nói về edai egen, hay “hạt giống của sự cất tiếng hát”, như nguồn sống ở trung tâm cơ thể. Trong tiếng Anh, chúng ta nói về một người có tinh thần và nghị lực là người có “guts” (can đảm).

Trong tiếng Nhật, điểm này được gọi là hara, trung tâm của sự sống và năng lượng tinh thần, một nguồn sáng điểm. Theo truyền thống Nhật Bản, người tập Aikido xem Nhất Điểm là điểm trung tâm. Chúng ta buông trọng lượng xuống mặt dưới, về Nhất Điểm. Chúng ta thư giãn, tập trung vào Nhất Điểm. Chúng ta mở rộng khí từ Nhất Điểm. Một đòn tấn công và một phản ứng đều có nhịp điệu và tiết tấu. Vì chuyển động Aikido bắt đầu từ Nhất Điểm và được nhận biết bởi Nhất Điểm, kỹ thuật Aikido có một thứ âm nhạc, một nhịp điệu riêng. Susan Chandler, Sensei, người mà các buổi hội thảo nhấn mạnh âm nhạc và nhịp điệu, xem Nhất Điểm như “người nhạc trưởng” của bản nhạc cơ thể.

Trên thảm, chúng ta liên tục kiểm tra Nhất Điểm. Từ góc độ thuần túy thể chất, Nhất Điểm là trọng tâm của cơ thể, điểm trung tâm của sự xoay chuyển. Thăng bằng tốt phụ thuộc vào Nhất Điểm tốt và mọi thứ khác trong kỹ thuật thể chất đều phụ thuộc vào đó. Sự tập trung vào điểm này được gọi là “có Nhất Điểm” hay đơn giản là “Nhất Điểm”. Một sự dịch chuyển hay mất Nhất Điểm có thể rõ ràng như một cú ngã, hoặc có thể vô cùng tinh tế đến mức cần đến sự trợ giúp của uke để nhận ra sự mất mát hay đặt sai chỗ của nó. Trong các môn thể thao tốc độ cao như trượt tuyết hay trượt băng, sự dịch chuyển Nhất Điểm ở tốc độ lên tới 20 hay 60 dặm một giờ có thể lộ ra ngay lập tức (hãy mặc đồ bảo hộ!) so với ở “tốc độ thảm bình thường”. Sự dịch chuyển nhỏ nhất tạo ra những kết quả đáng kể. Ngả quá xa về trước thì những cú sải của bạn sẽ mất hết lực hoặc bạn sẽ lao đầu xuống. Ngả quá xa về sau thì đôi chân sẽ bay lên.

— Chú thích: hara bị cắt xén thành (kin) trong tiếng Anh bụng abdomen (bị hỏng và lộn xộn) — hara như “harry-karry”, tự sát nghi lễ...

lên thành một cú lộn ngược ra sau nguy hiểm. Mặc dù có vẻ hợp lý khi nghiêng người về trước trong lúc trượt lên dốc, tốt nhất vẫn luôn là giữ thăng bằng trên Nhất Điểm. Cuối cùng người trượt khám phá ra rằng sức mạnh và tốc độ không đến từ việc sải chân mà đến từ việc dịch chuyển Nhất Điểm. Người ta bắt đầu cảm thấy ít giống một người chạy trên bánh xe hơn và giống một con lắc hơn; Nhất Điểm là tâm quay. Sự vững vàng năng động này thấy được ở vài món đồ chơi trẻ em quen thuộc. Con Búp Bê Đấm (Punching Doll), khi bị đánh, xoay quanh Nhất Điểm của nó để trở về vị trí ban đầu. Ở Nhật Bản, những con búp bê tương tự (Daruma) tượng trưng cho sự đứng dậy trở lại bất chấp nghịch cảnh. Con quay hồi chuyển là một con quay xoay có độ vững vàng cao. Trong các ứng dụng kỹ thuật, nó cung cấp một điểm tham chiếu ổn định cho việc định hướng, giúp ổn định và điều hướng tàu thuyền và máy bay. Trong Aikido, Nhất Điểm mang lại hiệu quả ổn định tương tự. Nó được coi không chỉ là trung tâm của cơ thể mà còn là trung tâm của vũ trụ. Ý tưởng là vì vũ trụ là vô hạn, nên trung tâm của nó có thể ở bất cứ đâu — vậy thì nó cũng có thể nằm tại Nhất Điểm của bạn — và đối với tôi, trung tâm của vũ trụ cũng có thể nằm tại Nhất Điểm của tôi. Dù là vật chất hay phi vật chất, vị trí này có thể được đặt và dịch chuyển thông qua tâm trí và thái độ. Mặc dù chúng ta thư giãn, buông trọng lượng xuống mặt dưới và mở rộng khí, chúng ta phải luôn trở về với Nhất Điểm. Maxine Wright kể lại một câu chuyện do một sĩ quan quân đội đã nghỉ hưu thuật lại, rằng khi còn là một thanh niên thiếu kinh nghiệm, ông quá mê mẩn trước cảnh quân lính của mình diễu hành theo mệnh lệnh của ông đến mức không nghĩ đến việc gọi họ quay lại cho đến khi họ đã đi xa khỏi tầm nghe. Tình huống được cứu vãn bởi viên trung úy của ông. Bất kể một cú ném đẹp, một cú đá bóng bay xa, dù là may mắn hay nghịch cảnh, hãy giữ Nhất Điểm.

Việc áp dụng các nguyên tắc tương tự cho các bức tượng ở Đảo Phục Sinh đã giải quyết nhiều thế kỷ

những huyền thoại và bí ẩn bao quanh việc vận chuyển những khối đá nặng 10 đến 40 tấn thời Đồ Đá.

khổng lồ qua nhiều dặm địa hình gồ ghề. Xem Heyerdahl (1989) hoặc Shifflett (2000).

Bể Cá Vàng

Để lăn mượt mà hơn,

1. 1. Hãy tưởng tượng một bể cá vàng trong khung chậu của bạn chứa đầy nước, hoặc một chất lỏng

phát sáng, màu trắng.

hay làm kinh động con cá.

Dây Thun

Một cách hình dung để lăn vững vàng. 1. Nage lăn ra sau và ra trước (koho tento-undo).

1. 2. Uke kiểm tra khi nage trở về tư thế ngồi vững vàng.
2. 3. Nage tưởng tượng một sợi dây thun căng từ Nhất Điểm hoặc ngực đến

bức tường đối diện.

1. 4. Uke kiểm tra.

Bài kiểm tra Một: uke chờ cho đến khi nage đã ổn định vào tư thế. . Bài kiểm tra Hai: uke kiểm tra khi nage vẫn đang đứng lên.

Người hướng dẫn: “Vâng.”

Gregory Ford-Kohne

Di chuyển Nhất Điểm

Trong khi ngồi ở seiza, ngồi xếp bằng, hoặc đứng, nage đặt tâm trí mình ở những vị trí khác nhau:

• Tại điểm kiểm tra (bàn tay của uke).

• Trên đỉnh đầu.

• Ở trung tâm trái đất.

• Tại Nhất Điểm.

• Trên ngón chân cái.

• Ở phía bên kia căn phòng.

Uke kiểm tra theo yêu cầu. So sánh độ vững vàng của các vị trí đặt khác nhau. Với nage ở seiza, sau khi đã thiết lập Nhất Điểm,

1. 1. Uke lướt một ngón tay lên dọc sống lưng nage như kéo khóa áo.
2. 2. Uke kiểm tra.

hỏi bạn chỉ chính xác nơi bạn đặt ngón tay cái lên vợt, hay đội bóng chuyền đang thua lớn tiếng tuyên bố với người giao bóng bên thắng rằng quả giao bóng này là để giành Điểm Quyết Định (Game Point). Hãy luyện tập giữ Nhất Điểm bất chấp những nỗ lực này của uke nhằm dịch chuyển Nhất Điểm thay bạn.

“Nói Nhất Điểm”

Sau khi bạn đã bắt đầu nắm vững khái niệm và việc luyện tập xác định vị trí và giữ Nhất Điểm,

1. 1. Nage nói “Nhất Điểm” trong khi nâng cánh tay. Uke kiểm tra.
2. 2. Nage nói “Nhất Điểm” rồi mới nâng cánh tay. Uke kiểm tra.

Thử thách là nâng cánh tay trong khi vẫn để tâm trí ở Nhất Điểm. Một cách dễ dàng để làm điều này là để cánh tay tự nâng lên như thể đang trôi trong nước. Hãy thử một việc mà nhiều người trong chúng ta đã làm khi còn nhỏ.

1. 1. Đứng ở khung cửa, ấn mu bàn tay của cả hai tay mạnh hết mức có thể

vào khung cửa. Bây giờ,

1. 2. Thư giãn và bước ra khỏi khung cửa.

Cánh tay sẽ nâng lên — và cũng trở nên Không Bẻ Được.

Xoay*

1. 1. Uke đẩy nage ở phía trước ngực.
2. 2. Uke đẩy vai nage từ bên cạnh.
3. 3. Uke kết hợp hai bài kiểm tra, đẩy từ phía trước rồi thêm một cú

đẩy nhẹ nhàng từ bên cạnh.

Đây là một trong những bài kiểm tra khí cơ bản khó nhất. Một hình ảnh hữu ích là một phiên bản nào đó của điều này: ngồi trên một chiếc xích đu, một chiếc xe kéo nhỏ màu đỏ, hay một bệ

càng tốt cho chuyến đi. Wheee! — nhưng cú đẩy được xử lý bên trong, cho phép cơ thể bên ngoài giữ nguyên bất động.

“Thử” và “Làm”

Hãy kiểm tra trình tự sau đây. Nage đọc to từng câu một.

1. 1. Tôi không thể giữ Tay Không Bẻ Được.
2. 2. Tôi sẽ cố giữ Tay Không Bẻ Được.
3. 3. Tôi sẽ giữ Tay Không Bẻ Được.
4. 4. Cánh tay là Không Bẻ Được.

Vô số bài giảng và bài thuyết giáo đã được truyền đạt về những tác động tiêu cực của từ “không thể”, nhưng hãy lưu ý rằng “cố” cũng chẳng khác là bao, vì nó hàm chứa sẵn khả năng thất bại. Hãy tìm thêm những ví dụ khác về tác động của những điều khác nhau đối với những người khác nhau. Xem Elgin, Suzette (1980).

George Simcox thường kể về Mary Anne Brown, người dường như không thể

Unbendable Arm. Cuối cùng, thay vì bảo cô ấy đặt

cánh tay ra đó, George bảo cô hãy “đặt” cánh tay. Cô đứng vững vàng.

Chỉ đổi một từ nhỏ mà mọi thứ khác hẳn.

“Siết” và “Nắm Chặt”

1. 1. Uke đưa ra một bàn tay và yêu cầu nage “siết” mạnh hết mức có thể.
2. 2. Không đổi vị trí, uke yêu cầu nage “nắm thành nắm đấm”.
3. 3. Uke so sánh lực tạo ra bởi hai động tác.

“Siết” là một mệnh lệnh có phần mơ hồ với nhiều cách hiểu, nhưng ai cũng biết “nắm thành nắm đấm” nghĩa là gì.

1. 1. Từ tiếng Hy Lạp semantikos, nghĩa là có ý nghĩa, từ semainein, nghĩa là biểu thị, từ sema, một

Thay Đổi Kích Thước

Khi bị nắm giữ, bạn thường muốn trở nên nhỏ hơn, giúp bạn có thể

luyện tập với bài “Buông Bỏ” ở trang 84. Nage hãy hình dung:

1. 1. Lớn xuống dưới tấm thảm và lên tới trần nhà. Uke kiểm tra.
2. 2. Mở rộng để lấp đầy không gian căn phòng, rồi vượt ra ngoài, trở thành

kích thước của trái đất, mở rộng tới tận cùng vũ trụ. Uke kiểm tra tác động

của những hình ảnh khác nhau.

Xem phần Thở và Thiền định. Cũng xem video “Powers of Ten” trong mục Sách, Phim và Video.

Mèo có lớp da rộng rời, và giống chó Rhodesian Ridgeback — loài chó dùng để săn sư tử — cũng vậy. Cả hai loài này đều có khả năng đáng kinh ngạc là xoay xở bên trong lớp da của mình nếu chẳng may bị móng vuốt giữ lại.

bị đóng yên trái ý muốn; dù dây đai có siết chặt đến đâu, chỉ cần thở ra là nó lỏng ra. Hãy khôn ngoan ít nhất bằng một con mèo, con chó hay con ngựa, và đừng để mình bị mắc kẹt trong quần áo hay trong chính lớp da của mình.

Kokyu-Dosa*

kiểm soát Nhất Điểm. Với nage và uke ở tư thế seiza (thế ngồi quỳ),

1. 1. Nage duỗi hai tay ra, cách nhau bằng chiều rộng vai. Lòng bàn tay hướng vào nhau, các ngón tay

hơi hướng lên trên và khuỷu tay gập một cách tự nhiên.

1. 2. Uke nắm cổ tay của nage từ phía ngoài.
2. 3. Với Tay Không Bẻ Được và từ Nhất Điểm, nage di chuyển thẳng về

phía trước, làm mất thăng bằng của uke.

1. 4. Giữ xuống: Tay Không Bẻ Được với cạnh dao của bàn tay đặt ở vai

và khuỷu tay của uke.

Uke vẽ một vòng tròn để kéo bạn vào. Hãy vẽ vòng của bạn lớn hơn. Uke đánh rơi Nhất người nào có tâm rộng lớn hơn, người nào có Nhất Điểm thấp hơn. Gặp khó khăn sao? Đừng nghĩ đến việc đẩy uke ngã, mà hãy nghĩ đến việc ôm lấy uke cùng mọi thứ phía sau anh ta.

Giờ đây chúng tôi thường xuyên luyện tập điều này với mọi học viên, vì nó đem lại phản hồi quý giá về sức mạnh của ý niệm trong tâm đối với kết quả thể chất.

• George Simcox

đối thủ hay

tôi muốn

quật ngã. Trong chân võ đạo thì không có kẻ thù hay đối thủ.

Morihei Ueshiba

Bị Qua Mặt — Ông vẽ một vòng tròn để giữ ta ở ngoài, Kẻ dị giáo, kẻ nổi loạn, một thứ đáng khinh. Nhưng Tình Yêu và ta đủ khéo để thắng; Chúng ta vẽ một vòng tròn kéo ông vào trong.

• Edwin Markham

Ki trong Aikido

Biến thể

Bài tập này, khi được thực hiện lặp đi lặp lại liên tiếp mà không ghì chặt, có thể dùng như một bài khởi động trước lớp học hoặc như một cách an toàn, nâng đỡ và ít căng thẳng để giúp người mới học cách lăn.

1. Nage quật uke, người lăn sang một bên.

1. 2. Nage hỗ trợ uke trở về tư thế đứng.

3. Nage quật uke sang phía đối diện.

4. Lặp lại.

Các kỹ thuật được thực hiện ở tư thế quỳ (được gọi là suwari-waza) dạy bạn di chuyển từ hông, di chuyển hông cùng với cánh tay. Chúng cho phép bạn luyện tập với trẻ nhỏ, giảm số lượng biến số trong hệ thống, và chúng dạy rằng việc cố dùng sức cơ bắp chỉ bằng cánh tay đơn thuần sẽ không bao giờ hiệu quả. Suwari-waza chuyển hóa dễ dàng sang các tư thế đứng, mặc dù các tư thế đứng không chuyển hóa dễ dàng sang các tư thế quỳ. Đây là lý do O-Sensei từng quở trách học trò vì dùng kỹ thuật đứng.

Rõ ràng là các kỹ thuật đứng đã trở thành chuẩn mực ở Hoa Kỳ vì người Mỹ quá không quen với việc quỳ gối đến mức lựa chọn chỉ còn là “Aikido đứng” hoặc “Không Aikido”. Và thế là người Mỹ bắt đầu bằng các kỹ thuật đứng rồi tiến dần lên các kỹ thuật quỳ, coi chúng là “cao cấp” vì phải chờ cho đầu gối đủ dẻo để làm được điều mà ở võ đường của O-Sensei lại là một kỹ thuật nhập môn. Trong khi đó, chúng ta mất đi nhiều người mới vì nỗi sợ ngã. Với cách tiếp cận này, học viên không ngã xuống, vì họ đã ở dưới sẵn rồi. Họ chỉ đơn giản là lăn qua. Thảm cứng đến đâu cũng không thành vấn đề và ngay cả những thân hình to lớn, cứng nhắc nhất (những người có nguy cơ chấn thương cao nhất khi ngã) cũng không thể làm mình bị thương. Ngoài ra, với bài tập này, luôn có ai đó ở bên — không chỉ đưa ra lời khuyên từ bên lề — mà còn đỡ và nâng, kiểm soát cú lăn, giữ an toàn cho học viên mới. Học viên mới có thể tiến dần tới cảm giác lăn tròn một cách dần dần, được dìu vào những tư thế đúng, được bảo vệ khỏi những tư thế vụng về. Học viên có kinh nghiệm có thể luyện tập dịch chuyển

trọng lượng và thăng bằng, đi theo và kiểm soát. Tất cả đều từ kokyu-dosa.

Giữ Nhất Điểm

Ngả so với Ngã

Ngã, tất nhiên, là một phần lớn của Aikido. Những bài tập sau đây có thể được dùng không chỉ như cơ hội luyện tập thăng bằng và vững vàng, mà còn như bài huấn luyện hữu ích về cơ chế của kuzushi (“làm mất thăng bằng”), vốn đi trước một cú ngã. Các cú ngã trong Aikido xảy ra vì nhiều lý do, bao gồm động lượng và sự xoay chuyển của các khớp và cột sống. Nhưng vị trí của cơ thể và Nhất Điểm so với điểm tựa của nó (đôi bàn chân) là yếu tố then chốt.

1. 1. Nage đứng ở tư thế tự nhiên (shizentai); hai tay buông xuôi, hai bàn chân song song

và cách nhau ít hơn chiều rộng vai, tạo thành một hình vuông hay hình hộp.

2. Uke kiểm tra bằng cách ấn nhẹ lên ngực hoặc vai. Để ý rằng chừng nào

Nhất Điểm còn nằm trong hình hộp, nage còn giữ thăng bằng. Khi Nhất Điểm trôi

ra ngoài hình hộp (chỉ vài độ thôi), nage lúc này đang trong quá trình

ngã, và phải hoặc bước một bước, hoặc vặn mình để khôi phục tư thế.

Biến thể

Còn có một vùng chuyển tiếp bao quanh chu vi của hình vuông.

1. 1. Cho học viên làm quen với cảm giác của các vùng:

bên trong hình vuông,

bên ngoài hình vuông, và

nơi các vùng chuyển tiếp diễn ra.

1. 2. Lặp lại với tư thế nghiêng (hanmi), nơi các đường thăng bằng/mất thăng bằng

sẽ vạch ra một hình tam giác.

Tôi không quật ngã — tôi loại bỏ lựa chọn đứng dậy của họ.

1. — Dennis Hooker

Nghiêng Về Phía Sau*

Một bài tập về thư giãn có kiểm soát và Nhất Điểm.

1. 1. Nage ngả người ra sau dựa vào uke nhưng vẫn giữ Nhất Điểm.
2. 2. Uke bất ngờ di chuyển ra xa.

Nếu nage giữ được Nhất Điểm, sự ổn định sẽ được duy trì. Nếu không, nage sẽ ngã.

Biến Thể

. Hãy để ý những điểm và vị trí mất ổn định sẽ dẫn tới một

cú “ném” hay cú ngã của Aikido.

• Thêm chuyển động xoay vào động tác nghiêng.- To a lean, add rotation.

“giả” để

chỉ quan sát nó là ở chỗ chúng ta không thật sự hiểu tầm quan trọng

nghĩ đến việc làm khi đi, đứng hay chạy.

đứng trên nền đất vững chắc. Trên băng, chỉ một chút xíu cũng có thể khiến bạn mất kiểm soát. Chống cự là vô ích — và chỉ gây bất lợi cho chính bạn. Một gã to khỏe chỉ cần nghiêng hơi quá xa, và một đứa trẻ nhỏ cũng có thể làm hắn đổ nhào.

• James Acker

Nghiêng Về Phía Trước*

Một phiên bản khác của việc thư giãn trên một điểm tựa trong khi vẫn giữ Nhất Điểm.

uke, nhưng cơ thể vẫn vững vàng.

1. 1. Nage nghiêng người về phía trước, đè lên uke.
2. 2. Uke bất ngờ hạ xuống và tránh ra.

Nếu nage giữ được Nhất Điểm, sự ổn định sẽ được duy trì. Nếu không, nage sẽ ngã.

Giữ Nhất Điểm

Nâng Cánh Tay

Bài tập này có thể được xem như một phiên bản thể chất của việc đặt mục tiêu.

1. 1. Nage ngả người ra sau với hai cánh tay giơ cao qua đầu nhưng vẫn giữ Nhất Điểm.
2. 2. Uke kiểm tra bằng cách ấn ngược trở lại (vuông góc) vào ngực.

rằng nếu hai cánh tay được duỗi mạnh mẽ, nage sẽ vững vàng.

nếu hai cánh tay duỗi yếu ớt, do dự hoặc cứng nhắc, thăng bằng sẽ mất.

Nhất Điểm Với Thái Độ

thái độ của chúng ta, hay cách người khác cảm nhận về nó. Như được Susan Chandler Sensei trình diễn,

1. 1. Nage chủ ý đứng vào một vị trí:

. Phía trước Nhất Điểm, . Trên Nhất Điểm,

• Phía sau Nhất Điểm.- Back of One-Point.

1. 2. Ở mỗi vị trí này, nage đọc một đoạn thơ hoặc một câu

nhận định hết sức khách quan, cố gắng giữ hơi thở và ngữ điệu đồng nhất.

1. 3. Uke quan sát:

. Giọng nói thay đổi thế nào, bất chấp nỗ lực đồng nhất hóa hay

che đậy của nage. Cảm xúc truyền tải hay tác động của câu nói được nói ở mỗi

trong ba vị trí. Khi nhắm mắt, mức độ thành công trong việc đoán xem nage đang ở vị trí nào (phía

trước Nhất Điểm, trên Nhất Điểm, hay sau Nhất Điểm) mà nage đang ở

vào khoảnh khắc đó.

Giữ Nhất Điểm

Bên Dưới

Bởi vì những bài tập này được thực hiện bằng tâm trí, bạn có thể làm bất cứ điều gì, không bị giới hạn bởi những ràng buộc của thế giới vật chất.

Ví dụ, nếu người hướng dẫn bảo bạn “nổi lên”, tại sao lại tự giới hạn mình chỉ nổi phía trên thảm?

1. Nổi bên dưới thảm hoặc dưới lòng đất, chỉ để lộ đôi mắt nhìn lên

phía trên thảm hoặc phía trên bãi cỏ.

Ngồi dưới đáy một mỏ đá, dưới đáy biển, ở trung tâm

của trái đất. Nổi trong một bong bóng ngoài Vũ trụ, nơi không có trên hay dưới. Là một chiếc lá trôi theo dòng nước.

2. Uke kiểm tra theo yêu cầu của nage.

Đẩy Cổ Tay*

động tác, đẩy một tay ra và nâng một chân lên.”

đồng thời làm tăng sự ổn định và độ dẻo dai.

Tự Do Khỏi Sợ Hãi

tác phẩm điêu khắc.

các ngón của bàn tay phải chúc xuống.

. Với bạn tập thuận tay phải và tay trái thì sao? . Khi vị trí hai bàn tay đảo ngược thì sao?

Bài Kiểm Tra Ngân Nga

Ở tư thế seiza (thế ngồi quỳ),

1. 1. Nage ngân một nốt. Uke kiểm tra.
2. 2. Nage tập trung vào âm thanh của một chiếc chuông ngân vang. Uke kiểm tra.

Đây là phiên bản thính giác của tekubi-shindo undo (“bài tập lắc cổ tay”). Xem bước cuối trong Bài Tập Khí Ba Phút Vì Sức Khỏe (Phụ lục B).

Thư Giãn Hoàn Toàn

Thư Giãn Hoàn Toàn CHƯƠNG 2

hoàn toàn thư giãn, nhưng nếu bị giật mình, cô ấy sẽ vụt qua phòng trong nháy mắt. Cứng nhắc không phải là sức mạnh. Nếu bạn cố tạo ra Tay Không Bẻ Được bằng cách làm cho cánh tay cứng lại, thì thật ra bạn đang tự cản trở mình và giúp đối thủ. Những bắp cơ căng cứng khiến cánh tay bạn khó di chuyển hơn đối với chính bạn, đồng thời tạo ra một đòn bẩy tuyệt vời để đối thủ di chuyển bạn. Một khái niệm nền tảng của Aikido là: chỉ vì kẻ tấn công kiểm soát bàn tay bạn, không có nghĩa là hắn kiểm soát phần còn lại của bạn. Giả định trong phương trình này chính là sự thư giãn. Khi bạn thư giãn, phần còn lại của bạn được tự do chuyển động. Khi bạn cứng nhắc và căng thẳng — bàn tay nối cứng với một cánh tay cứng, một thân người gồng, đôi chân căng, và một tâm trí cố định — thì hắn kiểm soát được phần còn lại của bạn. Đó là sự khác biệt giữa việc đẩy một cây chổi qua sàn và việc cố đẩy một sợi dây thừng qua sàn. của ông.

nhiều năm nữa. O-Sensei nổi tiếng vì sức mạnh và cơ bắp

Ki trong Aikido

hang rồng. Công dụng đúng đắn của thứ vũ khí này là gì? Đó là để di chuyển và nhẹ nhàng, không để lại dấu vết nào của sự đi qua.

Bộc lộ sự hiện diện của bạn bằng cách giậm chân ầm ĩ, đá đổ ghế, hay vật tay hoặc đấm gục mọi người bạn gặp sẽ là một sự lãng phí một công cụ mạnh mẽ. Bằng cách hòa mình vào chính sức mạnh của kẻ tấn công và hướng của nó, bạn biến mất; uke sẽ chỉ cảm nhận được chính mình — không phải bạn — và không thể phản đòn. Có được sự mềm mại và nhạy cảm này là một trong những khó khăn của Aikido. Thật vô cùng cám dỗ khi tấn công uke bằng sức mạnh cơ bắp thuần túy nếu bạn có nó; và vô cùng khó đối với người khỏe mạnh về thể chất để từ bỏ những gì vốn luôn hiệu quả với những người yếu hơn, để chuyển sang sự mềm mại với mọi người đến thế.

Một trong những người mạnh nhất mà tôi từng biết đã hết sức bực bội vì những lần tôi cố dùng cơ bắp để hoàn thành một kỹ thuật. “Dừng lại nào!” — ông gầm lên, buông mình xuống thảm và thách tôi đấu vật tay. Rầm! Ông thắng. Không phải tranh cãi gì. “A ha!” — ông nói. “Tôi khỏe hơn cậu. Chỉ kiểm tra chút thôi.” Tôi hiểu ra vấn đề.

Nghịch lý thay, bạn càng cảm thấy mình chẳng làm gì thì càng có khả năng là bạn đã làm đúng kỹ thuật. Có một khác biệt to lớn giữa việc tấn công một kỹ thuật và việc để một kỹ thuật tự xảy ra, và đó là một bài học khó học. Một lối thoát là biến chính sự mềm mại thành một thách thức. Bạn có thể thực hiện một kỹ thuật đã cho mềm mại và nhẹ nhàng đến mức nào? Không cần thiết phải đập mạnh và cưỡng ép đối thủ. Một người bạn từng xem Ueshiba biểu diễn đã rất ấn tượng rằng người đàn ông nhỏ bé, cao tuổi này đang đưa bốn năm võ sư Không quân to lớn nằm xuống thảm. Điều ấn tượng nhất là cách ông làm điều đó: “Ông gần như vuốt ve đưa họ xuống.” Chính sự mềm mại và dịu dàng này, sự thư giãn này, đã giúp tạo nên Aikido

thật tàn phá, thật không thể cưỡng lại, thật hiệu quả.

Thư giãn và Cứng nhắc

Những người thư giãn thì không.

Một bao gạo 50 pound và một thanh sắt hay thanh tạ nặng 50 pound.

Xem thêm “Thân Không Nâng Được” ở trang 96.

Ki trong Aikido

Tâm Trí Thư Giãn

1. 1. Tìm và kiểm tra một người đang mải mê trong một cuộc trò chuyện, một chương trình tivi, một

trò chơi trên bàn, hoặc một cuốn sách — rồi kiểm tra.

1. 2. So sánh kết quả với một người không bị phân tâm; người đã được

cảnh báo trước và do đó lo lắng về việc bị “kiểm tra”.

Một phản ứng kinh điển trong lớp khí được gọi là “Hiệu ứng Hakama”, trong đó một học viên làm tốt cho đến khi một chiếc hakama to lớn, đen thẫm (chiếc “váy” mà các học viên cao cấp mặc) sừng sững trước mặt anh ta. Học viên lập tức nghĩ, “Ôi không! Một bài kiểm tra!” — và tập trung vào điều đó, mất hết sự vững vàng.

Với những người mới hoàn toàn, học cách lăn an toàn hiếm khi là bài tập ưa thích, đặc biệt nếu học viên tập trung vào sự khó chịu, nỗi sợ, hay sự bối rối. Một cách tiêu chuẩn để vượt qua điều này, đặc biệt trong các lớp thiếu nhi, là Trò Chơi Đuổi Bắt bằng Lăn, chơi giống như bất kỳ trò đuổi bắt nào khác, chỉ khác là người chơi chỉ di chuyển bằng cách lăn. Đáng kinh ngạc là các động tác lăn tiến bộ nhanh đến vậy.

“Không Đau, Không Tiến”

bạn tập không đáp lại.

lẫn nhau.

Uke kiểm tra.

Bài kiểm tra Uke.

Vung Tay

Bài tập Xoay (ude-furi choyaku undo).

1. thẳng về phía trước. Uke hô nhịp đếm.
2. 1. Theo tiếng “Một”, vung tay sang trái, quấn quanh thân người.

2. Theo tiếng “Hai”, vung tay sang phải, quấn quanh thân người.

bằng cách hô “3 - 4”.

1. 3. Theo tiếng “Ba”, vung tay sang trái như ở “Một”.
2. 4. Theo tiếng “Bốn”, vung tay sang phải trong khi bước tới bằng chân trái.

Lúc này uke có thể kiểm tra sự vững vàng, hoặc nage có thể tiếp tục sang Bài tập Xoay (Ude-furi Choyaku Undo).

có thể tiếp tục sang Bài tập Xoay (Ude-

furi Choyaku Undo).

Xoay

ở Bước 4 của Bài tập Vung Tay, với hai tay quấn sang phải

bên thân người và chân trái bước tới,

ngang vai, rồi quấn sang bên trái thân người.

1. 2. Theo tiếng “Hai”, đảo hướng trở về vị trí ban đầu với hai tay

quấn sang bên phải thân người. Nhịp đếm là 1-2, 1-2, 1-2, 1-2… cho đến khi uke báo hiệu kết thúc chuỗi bằng cách hô “3 - 4”.

Ki trong Aikido

Cúi Chào

Từ tư thế seiza, 1. Nage cúi người về phía trước từ Nhất Điểm bằng cách trượt hai bàn tay từ

song song với thảm thành tư thế hình tam giác. Đôi mắt nhìn theo hướng đó. Trán cách hai bàn tay vài inch.

Nage giữ tư thế này trong ba giây, rồi đứng dậy.

Uke kiểm tra bằng cách:

Đẩy nage từ bên hông trong khi cúi xuống và trong khi đứng lên,

Đứng phía sau, giữ vai nage để ngăn cản việc cúi chào,

Trong các lớp karate, đối thủ vẫn giữ ánh mắt cảnh giác nhìn nhau trong suốt cúi chào. Trong các lớp Aikido, bạn tập hạ ánh mắt cùng với cái đầu trong một hành động tôn trọng và tin cậy lẫn nhau. Đây là lý do.

Reigi thường được dịch là “phép lịch sự” hay “nghi thức”, nhưng ý nghĩa phong phú hơn nhiều. Rei... dịch là “Thánh Linh”; gi là “sự biểu lộ”. Cúi chào người khác là sự công nhận trách nhiệm này và tinh thần của [Thượng Đế] trong mỗi con người.

1. — Mitsugi Saotome

Trong một phiên bản võ thuật hơn của cúi chào, bàn tay trái được đặt lên thảm, tiếp theo là bàn tay phải (tay kiếm). Hội Ki Virginia sử dụng phiên bản được mô tả ở đây (cũng được dùng trong Thiền tông).

1. — George Simcox

Thư giãn

Biến thể

uke kiểm tra từ bên hông bằng cách cố đẩy nage băng qua thảm. Một nage lão luyện trong việc kiểm soát sự thư giãn, sự cứng nhắc và thăng bằng có thể

Trượt ngang qua thảm,

2. Thư giãn và buông trọng lượng xuống mặt dưới.

Với uke, cảm giác giống như đâm vào một bức tường cao su mềm, dày,

và hoàn toàn bất động.

Các Thế Nelson

cổ để bẻ cổ và thân người về phía trước.

phía sau cổ là một Half Nelson).

1. 2. Nage căng cứng và gồng người. Quan sát kết quả.

(So sánh với “Thân Không Nâng Được” ở trang 96.)

1. 4. Nage giữ thư giãn suốt quá trình.

cổ, thì đó là vấn đề của anh ta.

vấn đề của bạn.

—George Simcox

Mạnh Mẽ và Mềm Mại

Đẩy và kéo, xoay cổ tay vào và ra, mở rộng xuống và kéo lên.

“Bàn Tay Dính” ở trang 80.

lúc bắt đầu.

D. C. Buchanan

Bàn Tay Dính

chặn mà là để cảm nhận hay nhận biết vị trí.

Theo từng cặp, uke và nage chạm tay hoặc ngón tay vào nhau, như sau:

1. 1. Uke di chuyển tay chậm rãi và mượt mà.
2. 2. Nage đi theo chuyển động của uke mà không rời tiếp xúc, đón nhận một cú đẩy,

đi theo một cú kéo. Khi kỹ năng phát triển, uke cố chạm nhẹ vào mũi hoặc ngực của nage. Với hai tay rời nhau, nage, nhắm mắt, đi theo chuyển động của uke bằng cách

cảm nhận hơi nóng từ bàn tay của uke.

thị giác bằng cách nhắm mắt hoặc luyện tập trong phòng thiếu sáng.

vững vàng. 2.1

những điểm yếu và di chuyển cùng chúng.

1. 3. Lặp lại bài tập này: 3.

Ở thế đứng rộng kiểu karate. Ở thế hanmi. Trên một chân.

Nắm Đấm Cứng

Uke duỗi một cánh tay cứng chắc với nắm đấm cứng.

1. 1. Nage siết chặt, cố di chuyển nó theo nhiều hướng khác nhau.
2. 2. Nage bao quanh nó nhẹ nhàng và di chuyển nó mềm mại.

Anh ta không có gì?

Theo từng cặp hoặc từng nhóm ba người,

vai bên kia.

da thịt, quần áo hay nhận thức của chính mình. So sánh với “Buông Ra” (trang 84), một bài tập trong đó bạn sẽ xét rằng uke không điều khiển được cùi chỏ của bạn.

— George Simcox

Buông Ra

không khí.

1. 1. Uke nắm cổ tay của nage thật chặt. Nage cố kéo ra nhưng

sẽ bị chính nắm đấm của mình chặn lại.

1. 2. Nage thư giãn, tưởng tượng bàn tay co nhỏ dần nhỏ dần, rồi mở rộng

khí từ các ngón tay và cùi chỏ, kéo ra.

1. 3. Uke và nage so sánh nỗ lực và mức thành công của việc kéo ra.

Thư Giãn Hoàn Toàn

Thường thì khi chúng ta nghĩ mình đang kéo ra xa, thật ra là không — chúng ta đang thực sự bám chặt. Trong trường hợp thứ nhất, cả hai bị giữ chặt vào nhau bởi

nắm đấm của nage, thứ cho uke một cái gì đó để bám vào. Trong trường hợp thứ hai,

uke chỉ đơn giản là buông ra. Hoàn toàn.

Xin lưu ý rằng đây là một bài tập khí, không phải một bài tập “phá vỡ thế giữ”. Chúng ta hiếm khi phá vỡ các thế giữ hay nắm — bởi vì trong Aikido, một thế giữ thật ra là một

lợi thế. Giữ thế nắm nghĩa là uke vừa mới cam kết (trói buộc) ít nhất một trong các vũ khí của mình. Thế nắm cho nage biết chính xác uke đang ở đâu, và trao cho nage một món quà năng lượng trong khi hạn chế các lựa chọn của uke.

Phá vỡ thế nắm nghĩa là bắt đầu lại từ điểm mà uke chưa cam kết vào bất kỳ đòn tấn công cụ thể nào và do đó còn mọi lựa chọn rộng mở. Nage không còn biết uke ở đâu, và không có năng lượng thể chất hay quán tính để

Âm–Dương, in-yo

những thế lực đối nghịch của vũ trụ. Dương được coi là nam tính, tích cực, sáng, khô, cứng, mạnh mẽ và vững chắc. Âm được coi là nữ tính, tiêu cực, tối, ẩm, mềm và dịu dàng. Con người vốn là con người nên thường gán những phán xét giá trị cho các đặc tính này (“tích cực/tiêu cực”) dù chúng chỉ là những cực của một dải liên tục. Vì thế vòng tròn hợp nhất được chia bằng một đường cong, gợi ý rằng đặc tính của mỗi mặt đối lập luôn chứa đựng trong mặt kia. Đó là một minh họa tuyệt đẹp về mối quan hệ giữa mạnh và mềm, giữa nage và uke. Nhiều người bắt đầu học võ với ý nghĩ cưỡng ép và đập bạn tập xuống thảm, rồi nhận ra rằng dù sức mạnh có ích lợi của nó, nó phát huy tốt nhất khi kết hợp với sự mềm mại và uyển chuyển. Hãy nghĩ đến sợi tua nhỏ bé mỏng manh, sợi rễ tơ làm nứt cả tảng đá cứng nhất. Hãy nghĩ đến việc rèn luyện sức mạnh và sức bền để tiếp tục làm điều đó. Phiên bản Nhật của âm–dương là biểu tượng in-yo, một [vòng tròn] nhỏ tối những bánh xe trong bánh xe. Đó là một minh họa tuyệt đẹp về cơ chế của Aikido.

xuyên suốt các động tác Aikido — và cả những nơi khác.

chuyển động và sức mạnh đều được nhấn mạnh xuyên suốt Aikido — và cả những nơi khác.

Giữ Trọng Lượng Ở Mặt Dưới

Giữ Trọng Lượng CHƯƠNG 3

Mặt Dưới

“trọng lượng ở mặt dưới” là cách tiếp cận hiệu quả nhất cho một chuyển động, vì nó hòa hợp với các lực của tự nhiên, các lực của vũ trụ. Những lực ấy mạnh mẽ hơn chúng ta thường nhận ra. Buông tay xuống và chỉ riêng trọng lực cũng sẽ kéo nó về phía tâm Trái Đất với tốc độ 32 feet mỗi giây bình phương. Biểu thức:

F = ma

(Lực = khối lượng X gia tốc do trọng lực)

là định luật vật lý cơ bản đằng sau nhận xét cổ xưa rằng:

Vật càng lớn, ngã càng mạnh.

Ngoài ra, còn có trọng lượng của hàng dặm không khí phía trên chúng ta, đè chúng ta xuống đất. Một tờ báo khổ đầy đủ trải phẳng trên mặt bàn có tới 10.000 pound không khí đè lên bề mặt của nó.

Ki trong Aikido

Có lẽ còn đáng ngạc nhiên hơn nữa là, với tư cách nage, bạn cũng muốn ngã, bởi vì thay vì điều chỉnh tư thế, nhấc chân và bước, chuyển động nhanh nhất, hiệu quả nhất từ Điểm A đến Điểm B là ngã tới đó.

Hầu hết các kỹ thuật Aikido sẽ không hiệu quả khi hai vai nhô lên và hai cùi chỏ chĩa ra hai bên. Khi cố thực hiện một cú quật với Trọng Lượng Ở Mặt Trên, bạn có thể không ngã — bởi vì thật ra bạn đang giữ anh ta lên. Nhưng tại sao lại lãng phí năng lượng để giữ vai và cùi chỏ chống lại lực và trọng lượng của không khí? Hãy hòa hợp với những lực ấy; buông chúng xuống.

“Buông trọng lượng xuống mặt dưới” là để bộ xương của bạn nâng đỡ bạn

1. — đó chính là công dụng của nó — thay vì đòi hỏi các cơ bắp làm những việc vốn dĩ không cần phải làm.

Khi bị căng thẳng, chúng ta có xu hướng co rúm cơ thể lại như thể đang tự bảo vệ mình trước một kẻ tấn công. Vai nhô lên và cùi chỏ chĩa ra, có lẽ là một thiết bị nguyên thủy để trông to lớn hơn thực tế. Trên thực tế, một cơ thể co rúm hoàn toàn không phải là sự bảo vệ nào cả. Hãy thư giãn. Kiểm tra định kỳ các dấu hiệu căng thẳng. Mặt bạn có căng không? Hãy thư giãn mí mắt. Hai vai bạn có nhô lên khi lái xe hay làm việc ở bàn không? Hãy buông chúng xuống!

Chúng ta cũng có thể bị xáo trộn bởi những thái độ co rúm — những cơ chế phòng vệ, thường là những kỹ thuật sinh tồn tuyệt vời — đã phục vụ mục đích của chúng nhiều năm trước nhưng giờ không còn hữu ích nữa, thậm chí có thể gây hại, và do đó cũng không phải là sự bảo vệ nào. “Anh ấy rất hay phòng vệ,” một người bạn tinh ý nhận xét về một người quen có vẻ ngoài cứng rắn, “và vì thế anh ấy rất dễ bị lợi dụng.” Với tôi, một phiên bản khác của Trọng Lượng Mặt Dưới hiện ra cùng một chấn thương. Vì dường như luôn có nhiều việc phải làm hơn mức có thể làm hết, tôi có xu hướng chạy từ khủng hoảng này sang khủng hoảng khác, chặt ngọn của

những bông bồ công anh của cuộc sống thay vì với xuống tận gốc rễ. Khi việc chạy nhảy này trở thành việc lê bước đau đớn trên một bàn chân bị bong gân nặng

hoặc phải chống nạng, tôi kinh ngạc nhận ra rằng mình đã hoàn thành được nhiều việc hơn. Tôi phải ở yên một chỗ, làm xong việc mình đã bắt đầu, và theo đuổi công việc đến cùng thay vì làm cho có “một chút rồi hứa hẹn”. Trái với sự ngạc nhiên của tôi, điều này không có nghĩa là mất thời gian mà là một sản phẩm: một loạt các

1. 1. Sau Bài Tập Tám Hướng, George Simcox Sensei thường gầm lên

“Tuyệt vời!! Nào tất cả hãy buông vai xuống hai inch!”

Thả Tay*

cách tiếp cận này là nền tảng của các kỹ thuật gươm và những công cụ khác từ Cũng vậy

xuống. Làm như vậy thì mệt mỏi và kém hiệu quả.

Đứng với hai bàn chân rộng bằng vai, nage sẽ:

hoặc khóa khuỷu tay lại.

1. 2. Để cánh tay buông xuống theo trọng lượng của chính nó, tới điểm thấp nhất.
2. 3. Uke kiểm tra bằng cách cố nâng thẳng lên ở cánh tay hoặc kiểm tra xem có

Tay Không Bẻ Được.

Biến thể

— Thả thân xuống? hay

. Nhấc bàn chân lên?

một cuốn phim quay Ueshiba thực hiện đòn ném sudori. Trong kỹ thuật này, nage hạ xuống thành tư thế chống hai tay và hai đầu gối để uke lộn nhào qua người mình. Nhưng không chỉ có thế. Trước tiên Ueshiba nhảy vọt lên không, thu hai chân dưới thân, rồi ngã xuống hoàn toàn.

Khủng long và Cát

Hãy hình dung một chiếc đồng hồ cát và nhìn những hạt cát rơi xuống.

1. 1. Hãy tưởng tượng bạn là chiếc đồng hồ cát, cát ấm chảy qua đỉnh

đầu bạn, tuôn chảy khắp thân thể bạn.

1. 2. Hãy biến những hạt cát thành từng hạt ánh sáng.
2. 3. Hãy tưởng tượng ánh sáng sẽ trông như thế nào nếu nó là một chất lỏng.

Tay Không Nâng Được*

Một bài tập về việc không làm gì cả

hoặc với những ngón tay móc dưới sợi dây hàng rào.

1. 2. Uke nhẹ nhàng rút những bàn tay đang đỡ ra.
2. 3. Uke kiểm tra bằng cách nâng nhẹ phía sau khuỷu tay.

được phép nâng toàn bộ nó lên — hoàn toàn bằng chính sức mình.

Các biến thể

Hãy nghĩ đến sức nổi thay vì trọng lượng. Thả nổi hai cánh tay trong một bể bơi. Nhắm mắt lại, cảm nhận cảm giác đó, rồi tái tạo nó trong không khí.

1. Hãy đến thăm một thủy cung có chim biển và tầm nhìn dưới nước vào giờ cho

ăn. Hãy nhìn những con chim lao xuống, lượn vòng, bay vút — bay xuyên qua làn nước. Với chúng, không có sự khác biệt giữa không khí lỏng và nước lỏng. nước lỏng.

— George Simcox

và luôn có một câu nói dí dỏm.

— Will Durant

Giữ Trọng Lượng Ở Mặt Dưới

không thể nhấc lên

1. Uke nhấc bàn tay nage lên khi nó đang đặt trên đùi.

Bài kiểm tra là kéo lên dọc theo cánh tay về phía vai (không phải kéo thẳng lên từ

đầu gối).

Uke có thể chọn xem đây là một nỗ lực nhấc bàn tay nage lên. Nage có thể chọn xem đây là Cánh Tay Không Bẻ Được, hoặc là nỗ lực của uke nhấc cả cái chân gắn liền và toàn bộ cơ thể lên bằng một bàn tay — theo nghĩa “Nếu bạn

muốn nhấc tôi lên, bạn sẽ phải nhấc cả tôi lên” — rõ ràng là một việc bất khả thi.

Thân Thể Không Nhấc Được*

Thành nhóm ba người,

hai cánh tay và thân thể cứng đờ.

tưởng tượng mình mở rộng khí tới tâm Trái Đất.

1. 3. Hãy so sánh với trường hợp hai cánh tay căng cứng và vai nhô lên.

cho hai uke nâng bằng hai cánh tay của nage như hình minh họa.

— nhưng đó không phải là bài tập khí.

Cây Cột Ánh Sáng

Ở tư thế seiza, Ở tư thế seiza,

1. 1. Nage tưởng tượng một cột sáng, giống như cây cột trượt của lính cứu hỏa, đi lên xuyên qua đỉnh

đầu, mở rộng xuống xuyên qua Nhất Điểm, và ra tới tận cùng của vũ trụ. vũ trụ.

xuống hướng về tâm Trái Đất và xa hơn nữa. Uke kiểm tra.

điều đó chính mình. người khác! — và chúng ta thường làm đúng điều tương tự

Mở Rộng Khí

Ki trong Aikido

Mở Rộng Khí

CHƯƠNG

Cụm từ “mở rộng khí” dường như gợi ý về một “thứ” nào đó; nếu “khí” hay “tâm trí” hay “sự chú ý” ám chỉ một điểm tập trung, một điểm khởi đầu, thì “mở rộng khí” nói về một mục tiêu.

một thời điểm khi khí không được mở rộng. Thật ra, khí nên được mở rộng mọi lúc. Trong Aikido và trong đời sống hằng ngày, chờ đợi cho đến khi một đòn tấn công xảy ra, rồi mới cố mở rộng, chú tâm, hay đặt ra mục tiêu, là quá muộn. Do đó có một cách dịch hơi

khác:

“Khí đang mở rộng.”

Tại sao bạn phải “mở rộng khí”? Chà, không nhất thiết. Bạn cũng có thể hình dung cơ thể mình tràn đầy ánh sáng. Nhưng khái niệm về một thứ gì đó đi ra khỏi cơ thể bạn thì dễ nắm bắt hơn. Bước tiếp theo, học cách hòa hợp với sự mở rộng năng lượng từ người bạn tập và xử lý nó một cách thích hợp, là khởi đầu của kỹ thuật Aikido. Đôi khi người ta bàn luận về sức mạnh của cơ học so với khí. Thật ra không có “so với” — cả hai cùng làm việc hài hòa. Khí giúp cơ học vận hành hiệu quả hơn, trong khi cơ học đúng đắn cho phép khí chảy. Tất cả chúng ta đều mở rộng khí (“tâm trí” hay “sự chú ý”) khi lái ô tô hay đi xe đạp. Còn nhớ việc căn chỉnh con cóc trên nắp ca-pô hay cái chắn bùn với

mép đường khi học lái xe không? Việc ấy hẳn sẽ nguy hiểm và

khó khăn nếu chúng ta giới hạn sự chú ý vào vài inch đường ngay

trước bánh xe.

Bạn “lái” một kỹ thuật Aikido như thế nào phụ thuộc vào việc bạn đặt

tâm trí mình ở đâu. Nếu bạn không mở rộng khí trong một kỹ thuật hoặc trong khi bị tấn công, bạn sẽ có xu hướng để tâm trí dừng lại ở bàn tay (giống như bạn từng làm khi tính toán đường cắt). Một nage để tâm trí dừng lại trước kỹ thuật của đối thủ có xu hướng bị đẩy về phía sức mạnh của uke (xem trang 12). Một

bên ngoài và một cuộc thi về trọng lượng. Một nage dẫn dắt cả tâm trí lẫn cơ thể có thể đưa uke xuống thảm với sức mạnh dường như bất khả thi, kỳ diệu.

Ki trong Aikido

Mở rộng khí không chỉ liên quan đến việc mở rộng khí của riêng bạn, mà còn nhận ra khí đang được mở rộng ở người khác và hòa hợp với dòng chảy đó, năng lượng đó, ý hướng đó. Bạn không mở rộng khí cùng lúc với việc bước lên một chiếc thang cuốn. Trước tiên, bạn tìm và hòa mình vào tốc độ và hướng của nó, đánh giá xem nó có đi theo hướng bạn muốn hay không, rồi căn chỉnh theo cách của mình.

Tenkan dường như là một kỹ thuật thể chất, nhưng nó dựa trên thái độ và hướng đi bên trong, sự hòa hợp và dòng chảy. Nó cũng có thể được hiểu theo nghĩa bóng và cảm xúc — và phải được luyện tập theo những cách ấy mới thật sự đúng.

Tôi từng làm việc trong một đơn vị biên soạn báo cáo kỹ thuật, chịu trách nhiệm chuyển các báo cáo của kỹ sư thành tiếng Anh có nghĩa. Một kỹ sư nọ nổi tiếng là khó làm việc, khó chịu, hay càu nhàu, và đôi khi thẳng thừng lăng mạ; ông thậm chí từng dọa đá một biên tập viên trẻ kiêu ngạo xuống cầu thang nếu anh ta còn chạm vào đồ của ông. Đơn giản là không thể làm việc với ông, theo lời đồn, và với tư cách là Người Mới, con cừu hiến tế kế tiếp, tôi được cử xuống “cố gắng xử lý ông ấy”. Ông trừng mắt giận dữ khi tôi bước vào. Vì đây dường như không phải là lúc để thuyết giảng về văn phong kỹ thuật, tôi thay vào đó yêu cầu ông kể cho tôi nghe về dự án của ông. Và ông đã kể, với sự nhiệt tình và đam mê. Ông khiến các mạch điện, dây dẫn, chân cắm và lý do đằng sau thiết kế trở nên hấp dẫn. “Và ngay lúc này,” tôi nói, “báo cáo này không làm công trình của ông được tôn vinh xứng đáng.”

Ông chớp mắt.

“Ồ,” ông nói. “Cô có thể giúp tôi không?” Bởi vì tôi thật lòng tin vào điều mình nói và bởi vì không có “kỹ thuật” nào được dùng đến, tôi không hiểu rõ chuyện gì đã xảy ra. Tôi cũng không hiểu rõ tại sao người đàn ông được cho là hung dữ và dữ tợn này lại hóa ra

lại là một quý ông lịch thiệp, nhã nhặn và thú vị. Giờ tôi đã có một cái tên cho nó. Hòa hợp, nhìn mọi việc từ quan điểm của người khác.

Tenkan.

Máy Bơm Nước

nước phun vọt lên

1.1

(cánh tay)

những đường trên bức tường đối diện bằng một ngón tay.

1. 3. Uke kiểm tra Tay Không Bẻ Được.

Lăn Với Một Mục Tiêu

Làm việc theo nhóm ba người,

1. 1. Nage lăn tới và lui (koho-tento-undo).
2. Uke kiểm tra bằng cách đứng phía sau 2.

nage.

1. 4. Uke kiểm tra trong khi nage đang mở rộng tâm trí để giải thích bài tập.

Nếu bạn biết một

— Koichi Tohei

Thói quen Bảy thành công

R. Covey, tác giả của cuốn sách rất Thói quen

những thói quen — bạn phải dạy chúng cho người khác. Việc dạy cho người khác sẽ thay đổi bạn.

Tay Không Bẻ Được*

Các biến thể

bẻ nó; bởi uke để giữ nó thẳng.

. Mở rộng cánh tay trong trạng thái căng cứng, rồi thư giãn vào Tay Không Bẻ Được.

. Tay Không Bẻ Được ở bất kỳ tư thế nào, từ thẳng tới gập.

. Tay Không Bẻ Được với những ngón tay bẻ ngửa lên.

Ở đây nage phải nghĩ đến việc mở rộng khí ra từ cổ tay thay vì từ các đầu

ngón tay. (Uke hãy bẻ ngón tay thật nhẹ nhàng!)

Một khi đã thuần thục Tay Không Bẻ Được, thì rất dễ giữ một cánh tay Không Bẻ Được tách rời khỏi phần còn lại của thân thể. Trong Shin-Shin Toitsu Aikido, chúng ta không chỉ tìm kiếm sự phối hợp "tâm–thể" mà còn cả sự phối hợp "thể–thể" — "Thân Thể Không Bẻ Được". Sự phối hợp giữa cánh tay và thân thể không nhất thiết tồn tại nếu nage chỉ nghĩ đến việc gửi một dòng khí ra khỏi cánh tay. Uke có thể dễ dàng phát hiện sự tách rời này: thay vì cố bẻ cánh tay, hãy nâng cánh tay lên. Nage, thay vì chỉ tập trung gửi khí qua cánh tay, phải tưởng tượng khí tuôn ra từ Nhất Điểm, một bong bóng khí đang nở rộng bao gồm cả cánh tay — nhưng không giới hạn ở đó.

thân thể theo cùng nó.

chính mình, chứ không phải ai khác.

Đi Bộ Với Tay Không Bẻ Được*

khí hay sự chú ý có thể được mở rộng.

1. 1. Nage tạo một Tay Không Bẻ Được,
2. 2. Nage bước tới.

ngực (xin đừng đặt cánh tay ngang cổ họng). Nếu nage mở rộng khí — sự chú ý, mục đích và mục tiêu — ra xa hơn phía sau uke

và uke bị cuốn đi theo nage một cách không cưỡng lại được.

1. 4. Lặp lại với một cú ôm siết từ phía sau.

có chiến trường của riêng mình. Giờ đến lượt bạn dịch chuyển Trái Đất.

— George Simcox

nhưng, để cho

Bắt Tay

"kẻ bẻ gãy tay"? Thành nhóm bốn người,

1. 1. Hai nage bắt tay nhau.
2. 2. Hai uke kiểm tra Tay Không Bẻ Được.

Các biến thể. Lần lượt từng nage mở rộng khí. Cả hai nage cùng mở rộng khí.

Mỗi nage hãy gửi lòng biết ơn và niềm vui đến người kia. Mỗi nage hãy tưởng tượng mình đang muốn ở một nơi khác.

Cửa Khí

phía sau bạn hoặc không mở rộng.

tâm hướng về phía trước và đang mở rộng.

từ phía bản lề.

Bài Kiểm Tra OK

vào nhau trong khi uke cố gắng tách chúng ra.

1. 2. Nage tưởng tượng khí chảy thành một vòng quanh các ngón tay đã chụm lại. Uke kiểm tra.

Nage tập trung vào Nhất Điểm. Uke kiểm tra.

chúng ra. Nage so sánh lượng công sức cần thiết để kéo các ngón tay ra và giữ chúng lại với nhau. chúng lại với nhau.

1. 3.

Độ gập cổ tay 90 độ là tư thế đúng cho nhiều kỹ thuật Aikido

với cơ học đúng đắn.

các kỳ thi sắp tới ở trường (“Bạn thấy lớp tiếng Anh của mình thế nào?” hay “Bạn

Chặn Tay

minh họa cùng sự tập trung nội tại và kết quả như vậy.

1. hai ngón cái tách xa nhau để an toàn).

2. Nage đánh xuống (shomen-uchi) vào giữa hai bàn tay trong khi:

1. Tập trung vào hai bàn tay như mục tiêu.

• Tập trung và mở rộng khí vượt qua hai bàn tay.

1. 3. Quan sát sự thành công khi “phá vỡ thế chặn” tùy theo điểm tập trung.
2. 3. Quan sát sự thành công trong việc “phá vỡ khối chặn” tùy theo điểm tập trung.

— Rebecca Nisley

1. Để thực hiện shomen-uchi (“đòn đánh phía trước”) từ hanmi trái, nâng thẳng cánh tay phải đã mở rộng

1. lên trên đầu. Đánh thẳng xuống trong khi bước tới vào hanmi phải.

lên trên đầu. Đánh thẳng xuống trong khi bước tới vào tư thế hanmi phải.

Sankyo*

sẽ dễ dàng nâng cánh tay của nage lên.

1. 1. Nage vào thế sankyo.

Ép cánh tay uke xuống; mở rộng cánh tay ra khỏi thân.

1. Kéo cánh tay sát vào ngực.

Xoay cổ tay. (Xoay quanh trục của cánh tay sao cho ngón cái hướng

ra xa nage, rồi hướng lên.)

Thuận Theo Dòng Chảy — Vòng Sankyo

Một phép kiểm tra cho luận điểm rằng Tâm dẫn dắt Thể. Theo từng cặp,

quanh hai cánh tay, theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược lại.

khuỷu tay theo hướng của dòng chảy.)

Hướng ra ngoài theo mọi phía. Uke kiểm tra.

Mở Rộng

Một trong những khái niệm khó nhất trong Aikido là “đi theo” đòn tấn công được đưa ra

thay vì chống lại hay đánh trả nó. Những bài tập này chứng

minh sức mạnh đằng sau “hòa hợp” thay vì cố dùng sức cơ bắp để xuyên qua kỹ thuật.

theo nhóm ba người, với một cây jo (gậy hoặc cán chổi),

1. Hai uke kéo ở hai đầu đối diện.

2. Nage ở giữa đẩy cây gậy về một hướng này hoặc hướng kia.

1. 3. Quan sát nỗ lực cần thiết để làm dịch chuyển cây jo hoặc uke thay đổi như thế nào khi hòa mình với uke thay vì chống lại uke?

4. Quan sát nỗ lực cần thiết nếu nage nghĩ đến việc hòa mình với uke 1 và:

Chống lại hành động của uke 2.

Giúp uke 1 làm điều anh ta đang làm.

Jo Nhỏ

với hai bạn tập và một cây bút chì.

1. 1. Uke kéo hai đầu của cây bút chì.
2. 2. Nage đẩy theo hướng này hay hướng kia.
3. 3. Nage quan sát công sức cần thiết nếu nghĩ đến:

Đẩy chống lại một bàn tay, hay giúp bàn tay kia làm điều nó đang làm.

Thánh Jerome, khi được ban cho điều ước thấy Thiên Đàng và Địa Ngục,

đã vô cùng ngạc nhiên

Kéo Tay Kéo Tay

3.(

Đẩy chống lại một uke, và hòa nhập với một uke để giúp kéo uke kia.

Ki trong

Chống Đẩy

Aikido hiếm khi chặn, không bao giờ dừng lại, không giật hay ngừng nghỉ, mà tiếp tục và biến đổi chuyển động. Sự liên tục này có vẻ khó học, nhưng gần như ai cũng từng dùng nó thường xuyên — để sống sót qua giờ thể dục hay trại huấn luyện tân binh. 1. Làm 10-20 động tác chống đẩy. Ghi nhận lượng nỗ lực cần thiết. Nghỉ.

2. Làm hiệp thứ hai 10-20 động tác chống đẩy, nhưng làm như sau:

Nằm sấp trên thảm, hai bàn tay úp trên lưng. Đặt hai bàn tay xuống thảm; làm một động tác chống đẩy. Trở về tư thế ban đầu và lặp lại.

Quy trình này loại bỏ chuyển động, quán tính, và mọi khả năng đi theo và chảy cùng chuyển động lên hoặc xuống.

Ghi nhận số động tác chống đẩy đã làm, và nỗ lực cần thiết để làm chúng. Quan sát sự khác biệt giữa việc đi theo dòng chảy năng lượng và quán tính trong một kỹ thuật và việc cố cưỡng ép một kỹ thuật bằng sức lực của chính mình.

Tâm Dẫn Dắt Thể

Trong nhiều bài khởi động, chẳng hạn “Bài Tập Khí Ba Phút cho Sức Khỏe” (Phụ lục B), các động tác được thực hiện hai lần hoặc hơn cho mỗi bên.

1. 1. Nage thực hiện một bài tập như Vung Tay hai lần cho mỗi bên; uke kiểm tra.
2. 2. Nage thực hiện bài tập một lần cho mỗi bên; uke kiểm tra.
3. 3. Lặp lại trình tự, nhưng lần này với Bước 2 (“một lần cho mỗi bên”). Trước tiên

hãy tưởng tượng đang làm động tác, rồi tiếp theo bằng chuyển động thể chất. Uke kiểm tra.

1. 4. Để ý các cảm giác của cơ thể bạn trong khi tập. Luyện tập tái tạo

các cảm giác và hình dung chuyển động trong tâm trí bạn. Bằng cách này, tâm trí tạo nên một “khuôn mẫu” cho hành động thể chất sắp tới.

Khí Cộng Gộp

Khí dường như có thể được cộng thêm, kết nối, và mở rộng từ người này sang người khác. Theo nhóm ba người,

1. 1. Uke 1 kiểm tra nage để xác định điểm thất bại.
2. 2. Uke 2, đứng sau nage (khuất tầm nhìn), nhẹ nhàng chạm vào nage và mở rộng khí tới

Uke 1.

1. 3. Uke 1 kiểm tra nage với cùng công sức như trước đây để đạt tới thất bại.

Các biến thể:

Thực hiện phép kiểm tra tương tự nhưng hấp thụ khí.

Cho một bạn tập thứ tư kiểm tra uke 2.

Trong Tân Ước tiếng Hy Lạp, từ được dùng phổ biến nhất cho lời cầu nguyện là prosechein, một lời thề, một tuyên bố, một lời hứa hành động, một sự hướng chú ý tới một điều gì đó, khác xa hình ảnh thời trung cổ về kẻ cầu xin yếu ớt, khiêm nhường. Giờ đây, ý tưởng kết hợp với Thượng Đế, chơi trong đội của Ngài, là một cách tiếp cận cầu nguyện cấp tiến, thậm chí gây sốc. Nhưng đây là lý lẽ cổ xưa, nền tảng bên dưới.

Gửi Khí

Theo nhóm hai, ba người hoặc hơn đóng vai nage, mỗi người có một uke,

1. 1. Mỗi uke kiểm tra nage về độ ổn định “cơ bản”.
2. 2. Tất cả nage mở rộng khí tới một nage. Uke kiểm tra.

Các biến thể: Ý định của những người mở rộng khí có quan trọng không? Nếu hình dung của họ là quật ngã một nage thì sao? Điều gì xảy ra nếu khí tích cực hay tiêu cực được mở rộng quanh vòng tròn

(từ người này sang người kia theo trình tự thay vì tất cả cùng mở rộng tới một nage)?

Khí Nảy

Theo nhóm hai hoặc ba người,

1. 1. Nage đặt một bàn tay xuống sàn; uke ấn và mở rộng khí xuống trên

bàn tay của nage. Nage cố nâng bàn tay bằng cơ bắp. Ghi nhận công sức cần thiết.

1. 2. Nage tưởng tượng hòa nhập với khí hướng xuống của uke và gửi tất cả xuống

tâm của trái đất; nó nảy trở lại để giúp nâng bàn tay lên.

1. 3. So sánh công sức liên quan tới “khí nảy” với công sức cần thiết để

nâng bàn tay bằng thuần cơ bắp và quyết tâm.

(Trong khi thực hiện kỹ thuật, uke thứ hai có thể kiểm tra nage về độ ổn định.)

Hấp Thụ và Mở Rộng

Khí có thể được mở rộng hoặc hấp thụ. Theo nhóm hai hoặc ba người,

1. 1. Uke 1 đặt một bàn tay lên ngực hoặc bàn tay của nage, lòng bàn tay áp vào nhau.
2. 2. Nage tưởng tượng đang nhận và hấp thụ khí của uke.
3. 3. Bạn tập thứ ba ấn xuống cổ tay của uke. Để ý lượng công sức

cần thiết để gạt bàn tay ra.

1. 4. Nage tưởng tượng khí tuôn ra mọi phía từ Nhất Điểm, như một …

bong bóng ánh sáng đang nở rộng.

1. 5. Uke hoặc bạn tập thứ ba ấn xuống cổ tay của uke. Để ý lượng

công sức cần thiết để gạt bàn tay ra.

Các biến thể

Lặp lại bằng phép kiểm tra “Có và Không” (trang 137).

Lặp lại với những ý nghĩ u ám hoặc ý nghĩ vui vẻ.

Áp dụng cho tenkan, luân phiên hấp thụ và mở rộng.

Khoảng năm 1941, tạp chí Life đăng một bức ảnh đô vật Dick “The Bruiser” Addis đang cố nâng một người đàn ông nhỏ bé, người đặt nhẹ ngón tay dưới cằm của gã to con. Addis không thể nâng ông ta lên. Người ta gợi ý rằng ngón tay tạo nên một sự kết nối khiến Addis buộc phải nâng cả trọng lượng của chính mình lẫn của người kia. Chúng ta sẽ nói rằng đó chỉ là sự truyền khí và có thể liên quan tới bất kỳ ngón tay nào lên bất kỳ phần nào của cơ thể. Nhưng, một lần nữa, ai lại tin thứ “vô nghĩa” như vậy khi lời giải thích kia lại “hợp lý” đến thế?

— George Simcox

Phá Vỡ Khí — Cù Cổ Tay

Một phần của kỹ thuật Aikido là khiến uke muốn di chuyển. (Hay, theo lối nói thông tục, “gây rối trong đầu anh ta”.) Khi uke nắm với năng lượng vững chắc nhưng trung tính thì rất khó thực hiện tenkan vì không có gì để làm việc cùng. Không có dòng chảy, thì không có nơi để đi. Nhưng nage có thể thay đổi cục diện bằng một chuyển động nhỏ xíu, gần như vô hình, lôi kéo tâm trí uke.

1. 1. Uke nắm chặt cổ tay nage nhưng với năng lượng trung tính.
2. 2. Nage thử tenkan và quan sát mọi khó khăn.
3. 3. Trở về điểm xuất phát.
4. 4. Nage vuốt mặt dưới cổ tay uke rồi xoay tenkan.

Quan sát mức độ khó khăn trong hai động tác tenkan.

Trong Aikido, những chuyển động khởi đầu nhỏ bé nằm sau nhiều kết quả lớn lao. Một cú ngã ngửa bắt đầu không phải bằng việc hất đầu ra sau mà bằng sự tròn nhẹ của khung chậu. Trong Bài Tập Xoay (trang 75), rất khó để xoay và đổi hướng của vòng xoay ngay cả với Nhất Điểm. Hãy bắt đầu chuyển động bằng một ngón tay hoạt động như một chiếc mô-tơ khởi động nhỏ.

Cứ Làm Thôi

Với uke nắm cổ tay nage ở thế lòng bàn tay úp xuống (katate-tori),

1. 1. Nage xác định năng lượng và lực cần thiết để kéo ra (hoặc liệu việc kéo

ra có khả thi hay không). Trở về tư thế xuất phát, lần này,

1. 2. Nage nhìn móng tay, với tay lên và chỉnh kính hoặc vuốt

tóc.

1. 3. So sánh năng lượng cần thiết để thực hiện những động tác quen thuộc này với

năng lượng cần thiết để kéo ra khỏi thế nắm.

lòng bàn tay úp xuống, đàn ông với lòng bàn tay ngửa lên. Với bài tập này, hãy bắt đầu với lòng bàn tay úp rồi xoay bàn tay ngửa lên để nhìn móng tay. Sự xoay bàn tay này, giống như các chuyển động xoay khác, cực kỳ khó dừng lại.

Tenkan Trên Sợi Dây

Một nage mở rộng khí và tiến về phía trước là tâm của một vòng tròn. Uke xoay quanh phía ngoài và ở thế bất lợi. Tuy nhiên, nếu nage di chuyển ra sau, uke trở thành tâm của vòng xoay. Thường thì một

kéo lại, chống lại tenkan. Những nage giàu kinh nghiệm sẽ chuyển sang kỹ thuật nhập thân (irimi) nhưng người mới thường không thể tin rằng mình đang lùi lại hay kéo lại trừ khi chuyển động được làm cho hữu hình. Để làm vậy,

1. 1. Uke và nage giữ hai đầu đối diện của một mảnh vải, đai, hoặc sợi dây.
2. 2. Uke để ý cảm giác của tenkan khi nage tiến về phía trước; khi nage

di chuyển ra sau. Cái nào thuyết phục hơn?

Lùi lại trông như thế này.

Mở rộng trông như thế này.

(Bàn tay của nage ở bên trong. Bàn tay của uke ở bên ngoài.)

Aikido đã được mô tả là Nghệ Thuật Dẫn Dắt. Nó cũng là Nghệ Thuật Đi Theo, vì người ta phải đi theo và hòa hợp trước khi có thể

dẫn dắt một cách hiệu quả.

— Susan Chandler

Tenkan Chân Nổi

Khi thực hiện tenkan, nage thường trượt tới bằng bàn chân cùng bên (phía trước), rồi xoay. Với bất kỳ uke nào kém hợp tác, đều có khả năng va chạm. Thay vì trượt thẳng tới, nage sẽ,

1. 1. Nâng bàn chân trước lên (giữ thăng bằng trên bàn chân sau), rồi
2. 2. Nhập thân và xoay 180 độ (như với mọi tenkan).

nhạy với lực hay năng lượng nhỏ nhất từ uke. Nage tự nhiên đi vòng quanh và tránh được va chạm. Bắt đầu và kết thúc các đòn tấn công, kỹ thuật, và cú ngã trên một bàn chân phát triển thăng bằng, nhịp độ, và nhận thức cao hơn về năng lượng liên quan. (Nó cũng bảo vệ chống lại “Hakama Toe” đáng sợ, những ngón chân vướng vào nếp gấp của chiếc váy mà học viên cao cấp mặc.) Xem thêm “Tenkan Búp Bê Giẻ” ở trang 132.

là một sự hiểu sai về Thiện và Ác. Nó bắt đầu bằng nhận thức sai lệch rằng Thiện thì thụ động và tẻ nhạt, còn Ác thì năng động và thú vị. “Hãy giơ má bên kia,” Chúa Giê-su nói, trong lời kêu gọi tiết chế và kiên nhẫn. Đó là một thách thức để trở nên hơn cả một cỗ máy kích thích–phản ứng tự động Bài tập về chủ nghĩa hòa bình (“sự an hòa”) và tự chủ này đã bị nhiều người hiểu sai thành một bài tập về chủ nghĩa thụ động và chủ nghĩa khổ dâm. Nhưng khi Thiện bị giới hạn vào việc thụ động chịu đựng trước cái Ác năng động, hung hãn, thì bài tập trở thành: “Liệu tôi có thể tiếp tục giơ má bên kia đủ lâu để hắn mỏi tay vì đánh tôi, thấy chán, và bỏ đi không?” Điều này chẳng bảo vệ được người bị tấn công, kẻ tấn công, cũng chẳng bảo vệ được toàn bộ tình huống. “‘Hãy giơ má bên kia’ là Aiki,” Ueshiba nói. “Nhưng trong Aikido, chúng ta sẽ xoay trước khi cú đánh tới. Như vậy người bị tấn công được cứu khỏi đau đớn và kẻ tấn công được cứu khỏi tội lỗi.”

1. 1. Mặt trái của điều này là điểm kuzushi hay sự “làm mất thăng bằng” dẫn tới một cú ném.

Tenkan Bóng Bay

Bởi vì khí có xu hướng chảy theo hướng mà các ngón tay đang chỉ, bước đầu tiên trong tenkan là cong các ngón tay lại (xem trang 34) để hòa nhập và chuyển hướng khí của uke. Một nage to khỏe có thể dùng sức cơ bắp để áp đặt thế với một uke nhỏ bé, nhưng cách này không thể thắng nổi một quả bóng bay. Nage phải cong các ngón tay, phải tập trung mở rộng khí khắp căn phòng. Không được giữ nó bằng hai tay, ngoại trừ lúc bắt đầu và lúc kết thúc. Ngoài ra, quả bóng bay bằng đôi bàn tay to như quả bóng rổ. Đây là một bài tập kiểm soát quả bóng bay. Kỹ thuật này tương tự như kỹ thuật dùng trong môn lacrosse. Quả bóng được giữ trong giỏ nhờ kiểm soát hướng và quán tính. Hãy nghĩ đến bàn tay bạn như ngón cái).

Tenkan Búp Bê Giẻ

Trong các kỹ thuật tenkan của Aikido, uke có tính cạnh tranh hoặc do dự (người biết trước điều gì sắp tới) có thể kéo ngược lại. Trong khi nage dày dạn kinh nghiệm biết cách chuyển sang kỹ thuật nhập thân (irimi), người mới tập có thể dũng cảm cố kéo uke đang kháng cự đi vòng tròn. Bài tập này cho phép uke luyện tập mở rộng về phía trước trong khi nage luyện tập đón nhận và hòa hợp với nguồn năng lượng. Theo cặp,

1. 1. Nage duỗi một cổ tay ra và đứng với Nhất Điểm.
2. 2. Uke nắm lấy cổ tay và đẩy nage đi vòng tròn.

Một cảm giác lạ lùng? Đây chính là cảm giác đúng đắn.

Khi có được sự thanh thản đích thực,

Cúi mình và uốn mình, chúng ta sẽ không hổ thẹn.

Xoay mình rồi lại xoay mình, đó sẽ là niềm vui của chúng ta,

Cho đến khi nhờ xoay mãi, xoay mãi, ta về đúng vòng tròn.

• Thánh ca truyền thống của phái Shaker- Traditionat Shaker hymn

Tenkan Túi Đồ Giặt

Một trong những điệp khúc dai dẳng nhất của những học viên mới, những người chưa hiểu được sức mạnh của điều mình đang được dạy, là “Vâng, nhưng ngoài đường thì…” “Vâng, nhưng ngoài đường thì,” một học viên mới khăng khăng, khi được hướng dẫn xoay một tenkan trọn vẹn 180 độ thay vì đi tắt, “anh sẽ không xoay tenkan trọn vẹn đâu.” Những phản ứng như vậy, đối chiếu Thời Gian Trên Thảm với Thời Gian Thực, thường có nghĩa là học viên chưa hiểu được sức mạnh của vòng tròn và tưởng rằng trong một tình huống Đời Thực, chỉ có điều hợp lý là quay về với thứ đã từng hiệu quả (hoặc thứ anh ta tưởng là hiệu quả nhất) — sức mạnh cơ bắp thuần túy và năng lượng đường thẳng. Có lý do khiến vòng tròn gần như được mọi nơi coi là biểu tượng của Thượng đế, của sự thánh thiện, sự trọn vẹn và sức mạnh vượt ngoài tầm hiểu biết của chúng ta. Phần lớn điều này là vật lý quay vòng đúng đắn. Và cách tốt nhất để phát triển nhận thức và sự tự tin về vật lý quay vòng là minh họa nó bằng một ví dụ từ Thế Giới Thực. Một công cụ tuyệt vời là việc giặt giũ. Theo cặp,

1. 1. Cho quần áo cũ, khăn tắm vào một túi đồ giặt hoặc túi rác bằng nhựa cho đến

trọng lượng 20–30 pound hoặc hơn.

1. 2. Nage đứng yên ở một bên thảm và ném túi đi xa hết mức có thể

ngang thảm bằng một tay chỉ dùng năng lượng tuyến tính và sức cơ bắp.

Nghĩa là không lấy đà, không vung.

1. 3. Uke đánh dấu điểm túi rơi xuống.
2. 4. Xoay một tenkan một phần rồi thả túi bay ngang qua thảm.
3. 5. Quan sát điểm túi rơi xuống.
4. 6. Lặp lại với một tenkan trọn vẹn.

Hãy so sánh không chỉ quãng đường, mà cả công sức cần để di chuyển túi,

và sức mạnh tạo ra trong quá trình làm việc đó.

Hai bức tường võ đường của chúng tôi được ốp bằng các tấm gỗ dán. Mặc dù tôi chỉ có thể ném túi nặng đi được vài feet bằng một cú ném một tay, hai lần tenkan sẽ đưa túi nặng bay ngang suốt chiều rộng của thảm để đập vào các tấm

gỗ ở phía đối diện với một tiếng bốp ấn tượng. Cũng lưu ý rằng bạn phải mở rộng sự tập trung và ý định để đánh trúng một điểm cụ thể.

Tenkan Dưới Nước

Người mới tập thường khó nhận ra khi nào mình đang lùi lại, khi nào mình đã rời khỏi vòng tròn, khi nào năng lượng đã chuyển từ quay vòng sang đường thẳng. Luyện tenkan (và các kỹ thuật khác) dưới nước khuyến khích chuyển động tròn vì các chuyển động thẳng bị cản trở bởi sức cản của nước.

Một Tenkan Nặng

Sau khi xoay tenkan quanh một cây gậy, một quả bóng bay hay một sợi dây, hãy thử xoay một loạt tenkan trong khi cầm một quả tạ 10 đến 20 pound ở bàn tay đang xoay.

Với một quả tạ rất nặng, có thể bạn không làm được chút nào, nhưng nếu bạn

làm được, bạn sẽ không thể làm sai.

• Mike Whitson

Tenkan Khi Đi Bộ

1. 1. Đi ngang qua thảm hoặc căn phòng, xoay tenkan liên tục trong suốt

quá trình đi bộ.

1. 2. So sánh mức độ ổn định hoặc độ khó của việc xoay tenkan với:

• Tư thế chân rộng, “chân nhảy nhót,” hoặc- Wide-based, "leaping feet," or

Hai bàn chân ngay dưới Nhất Điểm

Hai cánh tay vung rộng, hoặc

Hai cánh tay giữ sát thân và Nhất Điểm.

Tenkan Trên Bánh Lăn

Trên giày trượt hoặc xe đạp (dùng lẽ phải và đồ bảo hộ khi cần thiết),

1. 1. Thử xoay vòng tròn trong khi:

Nhìn theo hướng bạn đang đi. Nhìn vào bàn tay bạn. Nhìn ra ngoài vòng tròn (nghĩa là, nếu đang xoay sang trái, hãy nhìn sang

phải). Nhìn lại theo hướng bạn đã đi tới. Nhìn vào điểm giữa của vòng tròn.

1. 2. Quan sát xem cách nào dễ hơn? Cách nào khó hơn?
2. 3. Lặp lại những điều trên bằng chân trên thảm.

Đối với nage, kiểu tenkan nào dễ làm nhất? Đối với uke, kiểu tenkan nào có sức thuyết phục hơn?

Tenkan Bằng Lời

Tenkan còn nhiều điều hơn là các chuyển động thể chất. Cũng như một cuộc tấn công có thể bằng lời, một tenkan cũng có thể bằng lời. Hãy xem các tác phẩm của Suzette Elgin (“Sources”) để hiểu lý do nền tảng đằng sau các mẫu tấn công bằng lời và những công cụ để đối phó với chúng.

Xem Dobson (1987) về các đòn tấn công và phòng thủ được chuyển thành những hình ảnh

hữu hình của vòng tròn–tam giác–hình vuông. Hãy xem bộ phim Grand Canyon, trong đó một bậc thầy Aikido cải trang thành

một người lái xe kéo dùng chính những công cụ và kỹ thuật này. Hãy dùng phép so sánh vòng tròn–tam giác–hình vuông để vẽ sơ đồ cuộc gặp gỡ.

Sự Chú Ý

Vì sự chú ý đi theo hoặc được quyết định bởi đôi mắt, Aikido coi hướng nhìn là cực kỳ quan trọng. Mắt nhìn một hướng mà thân lại di chuyển theo hướng khác thường cho thấy sự chia tách giữa tâm và thể, sự chú ý tan vỡ, và sự tập trung cùng sức mạnh suy giảm.

Trên thảm, hãy thử nghiệm những điều sau:

Nghe một người nói trong khi nhìn đi chỗ khác. Kiểm tra uke. Lặp lại bất kỳ bài tập thể chất nào (chẳng hạn “Vung Tay” ở

trang 74 hoặc “Spinning*” ở trang 75). Hướng mắt và sự chú ý theo những

các hướng lệch khỏi đường đi của thân. Kiểm tra uke và so sánh với

đôi mắt được hướng dẫn đúng đắn.

Không nhìn để xem ai vừa bước vào cửa võ đường.

Trong đời sống hằng ngày, hãy luyện tập với những điều sau:

Dành sự chú ý trọn vẹn, trực tiếp cho người đang nói. Dành sự chú ý trọn vẹn, trực tiếp cho công việc trước mắt. Kết thúc cuộc trò chuyện hoàn toàn trước khi rời đi. (Ở đất nước này, việc rời đi dần dần là một cách nhẹ nhàng để báo hiệu rằng cuộc trò chuyện đã kết thúc. Người Nhật có một kỹ thuật tiện lợi và trực tiếp hơn để biểu thị sự kết thúc của một cuộc gặp gỡ — một cái cúi chào lịch sự).

Trong “Bài Tập Khí Ba Phút cho Sức Khỏe” (Phụ lục B), lỗi phổ biến nhất nằm ở hướng của đôi mắt. Hậu quả của việc tập trung sai sẽ nhanh chóng lộ rõ nếu bài tập được thực hiện khi đi bộ. Việc không phối hợp được tâm, thể, mắt và sự tập trung sẽ khiến học viên chóng mặt và mất phương hướng.

Có và Không

Theo cặp, khi nage mở rộng Tay Không Bẻ Được.

1. 1. Uke kiểm tra trong khi nage nói: “Không, không, không!” Quan sát kết quả.
2. 2. Uke kiểm tra trong khi nage nói: “Có, có, có!” Quan sát kết quả.

Nhiều nỗ lực tự vệ thực chất là những tiếng kêu “Không, không!” và một cú đẩy ra — khi cú đẩy rất nhanh và mạnh, nó được gọi là một cú đấm hay một cú đá. Aikido nói “Có! Có!” và tiến lại gần hơn. Các kỹ thuật Aikido có thể thất bại nếu nage cố giữ uke ở khoảng cách một cánh tay, ở một khoảng cách “an toàn”. Điều này có vẻ an toàn hơn, nhưng không phải vậy. Bước 2 của nhiều kỹ thuật có thể được diễn đạt là “Hãy ôm uke một cái.” Điều này có vẻ nguy hiểm hơn, nhưng không phải vậy. Nhận thức về an toàn hay nguy hiểm nằm trong tâm. Và cũng như bạn có thể

Mối nguy hiểm (hay sự thiếu nguy hiểm) là như nhau, dù thái độ thường có thể làm tăng hoặc giảm mức độ nguy hiểm.

Có lần tôi quan sát một người đàn ông lang thang trên phố trong cơn say rượu hay ma túy. Những người qua đường quan sát ông ta với vẻ bình thản cảnh giác, không đem lại cho ông ta điểm tập trung nào cho đến khi một phụ nữ trẻ hoảng loạn. “Tránh xa tôi ra!” cô hét lên, và lao đi loạn xạ trong hoảng hốt. Tiếng ồn, chuyển động ngẫu nhiên và nỗi kinh hoàng của cô khiến cô trở thành tiêu điểm của mọi người — và của ông ta. Ông ta lao vào đuổi theo. Cô biết ơn vì được cứu, nhưng những người khác không cần được cứu, không phải nhờ vóc dáng, sự luyện tập võ thuật, hay vũ khí — mà nhờ thái độ. Kẻ tấn công phụ thuộc vào “nạn nhân” một cách đáng kinh ngạc.

Ikkyo-Undo*

Ikkyo-undo (bài “tập thứ nhất”) là một cách nữa để hòa hợp với năng lượng của uke, bắt nhịp tốc độ và hướng. Với nage ở tư thế hanmi,

1. 1. Hông dịch về phía trước.
2. 2. Hai tay vung về phía trước và lên, các ngón tay

duỗi ra, dừng lại ở ngang tầm trán.

1. 3. Hai tay buông xuống hai bên, hai bàn tay khép nhẹ.
2. 4. Hông dịch về phía sau.

Nhịp điệu là: hông–tay, tay–hông. Kiểm tra uke, với nage đứng yên hoặc đang chuyển động:

Đẩy về phía trước từ vùng thắt lưng.

1. Đẩy vuông góc với ngực.
2. Kiểm tra Tay Không Bẻ Được.

Khi đã nắm vững nhịp điệu, lặp lại bài tập trong khi uke:

Đánh shomen-uchi bằng tay (xem

“Tay Đỡ” ở trang 112).

Đánh shomen-uchi bằng gậy nhựa

Một cây gậy nhựa gần tương đương với

bó tre truyền thống. Nó gây tiếng ồn khi ikkyo sai,

nhưng không gây hại gì — và ikkyo cải thiện ngay lập tức.

Đây là bài tập đã đưa tôi đến với Aikido. Học viên Karate được dạy dùng cẳng tay để đỡ những cú đánh từ trên xuống dữ dội nhất, và vậy gãy tay? hay gãy đầu?” (Đó là những lựa chọn ư? — không phải trong truyền thống Nhật Bản, nơi việc đỡ một nhát kiếm bằng cánh tay sẽ để lại cho bạn nhiều hơn là một cánh tay hay cái đầu gãy — hoặc ít hơn.) Sau nhiều tuần quan sát các lớp học để xem những người Aikido này “giả vờ” ném và ngã như thế nào, tôi thấy một kẻ tấn công xông vào với một cây gậy nặng trong một cú đánh từ trên xuống có thể dễ dàng đập nát một cánh tay. Nhưng hắn không bao giờ chạm tới mục tiêu; nage lướt vào, hòa nhập với chuyển động, ném uke và thậm chí kết thúc bằng việc cầm được cây gậy. Lúc đó tôi không còn bận tâm liệu đó có phải là giả vờ hay không — hãy dạy tôi cách giả vờ như thế! Họ đã dạy.

Ikkyo Với Thái Độ

Như mọi thứ khác trong Aikido, sự thành công của ikkyo-undo phụ thuộc vào thái độ bên trong. Hãy thử nghiệm những điều sau (nage thực sự nói thành tiếng những lời này trong khi làm ikkyo): 1. “Không! Không! Không!”

1. 2. “Có! Có! Có!”
2. 3. Một câu vui vẻ “Chào bạn! Cảm ơn vì đã cho tôi cơ hội luyện tập Aikido!”

(Xem “Có và Không” ở trang 137.)

1. 4. Để ý xem vị trí cánh tay của uke thay đổi thế nào tùy theo việc:

Mô phỏng nỗi sợ (“Ối, ôi!”) hay

Chào đón.

Bài Tập Hai Hướng*

Bài tập này (zengo-undo) bao gồm một loạt động tác xoay, đảo ngược hướng. Khi áp dụng vào các kỹ thuật Aikido, nó mô phỏng cách ứng phó với các cuộc tấn công từ hai hay nhiều đối thủ đến từ những hướng đối diện. Nó cũng mô phỏng những đòi hỏi từ hai công việc hay việc vặt khác nhau đe dọa chia rẽ thời gian và sự chú ý. Hãy xoay trọn vẹn, hướng khí, tâm và sự chú ý mạnh mẽ về phía trước trong khi vẫn giữ thăng bằng và vững tâm. Nhịp điệu là “hông–tay–tay–hông.” Ở thế hanmi trái, hai bàn tay khép nhẹ và hai cánh tay buông tự nhiên xuống hai bên,

1. 1. Ở nhịp đếm “Một,” dịch hông về phía trước, rồi vung hai tay lên, mở

hai bàn tay và duỗi các ngón tay.

1. 2. Ở nhịp đếm “Hai,” buông hai tay trở lại xuống hai bên, khép hai bàn tay nhẹ nhàng;

dịch hông về phía sau. Trên các đầu ngón chân, xoay 180 độ.

hai tay lên, mở hai bàn tay và duỗi các ngón tay.

1. 4. Ở nhịp đếm “Bốn,” lặp lại Bước 2, vung hai tay trở lại xuống hai bên,

khép hai bàn tay thành nắm đấm mềm; dịch hông về phía sau. Trên các đầu ngón chân, xoay 180

độ.

1. 5. Uke đếm thành tiếng, hô “Dừng!” ở bất kỳ điểm nào. Kiểm tra bằng cách:

Đẩy thẳng về phía sau vào ngực.

Đẩy thẳng về phía trước vào phần lưng trên hoặc lưng dưới.

Kiểm tra Tay Không Bẻ Được.

Cố nhấc nage từ cổ chân. Cố nhấc nage từ cổ chân.

Bài Tập Tám Hướng*

Bài Tập Tám Hướng (happo-undo) là ikkyo-undo (trang 131) hay zengo-undo (“Bài Tập Hai Hướng*” ở trang 134) với một loạt động tác xoay theo tám hướng khác nhau. Giống như zengo-undo, nó mô phỏng nhiều cuộc tấn công, nhưng từ hai hướng trở lên. Cũng như ở zengo-undo, mấu chốt là xoay trọn vẹn, hướng khí, tâm và sự chú ý mạnh mẽ về phía trước trong khi vẫn giữ thăng bằng và vững tâm. Cám dỗ là để tâm mình ở lại phía sau, chia rẽ sự chú ý, bị khuất phục bởi những suy nghĩ thứ hai, những hối tiếc, những yếu kém tích tụ từ các thất bại nhỏ. Tiếp tục qua một loạt động tác xoay, nage thường trở nên ngày càng bất ổn, thường ngã ngửa khi đáp lại một kiểm tra vào ngực, vì đã bỏ tâm lại phía sau. Về mặt cơ học, đây là một bài tập rất đơn giản, và lại vô cùng khó hiểu đối với người mới thử nó lần đầu. Hãy nghĩ đến việc di chuyển qua tám hướng của la bàn

1. 1. Bắc–Nam,

1. 2. Đông–Tây,
2. 3. Tây Nam–Đông Bắc,
3. 4. Tây Bắc–Đông Nam.

Hoặc trong một căn phòng,

1. 1. Trước–sau,
2. 2. Bên trái–bên phải,
3. 3. Góc, góc,
4. 4. Góc, góc.

Cách di chuyển chân được chỉ ra đơn giản là: “trái–phải,” “trái–phải,” “trái–phải,” “trái–phải.” Nếu bạn là một học viên cao cấp đã quên mất điều này gây bối rối thế nào với người mới, hãy làm bài tập theo chiều ngược lại (bước lùi ở động tác ikkyo thay vì bước tới).

1. 1. LF = Chân Trái. RF = Chân Phải

Ở thế hanmi trái (chân trái bước trước)

1. 1. Bước về phía trước bằng LF.

Vung hai tay lên thành ikkyo rồi xuống.

1. 2. Xoay sang phải 180 độ, bước vào thế hanmi phải (RF bước trước)

Vung hai tay lên vào ikkyo rồi hạ xuống.

1. 3. Xoay sang trái 90 độ, bước vào thế hanmi trái (LF bước trước)

Vung hai tay lên vào ikkyo rồi hạ xuống.

1. 4. Xoay sang phải 180 độ, bước vào thế hanmi phải (RF bước trước).

Vung hai tay lên vào ikkyo rồi hạ xuống.

1. 5. Xoay sang trái 45 độ, bước vào thế hanmi trái (LF bước trước).

Vung hai tay lên vào ikkyo rồi hạ xuống.

1. 6. Xoay sang phải 180 độ, bước vào thế hanmi phải (RF bước trước).

Vung hai tay lên vào ikkyo rồi hạ xuống.

1. 7. Xoay sang trái 90 độ, bước vào thế hanmi trái (LF bước trước).

Vung hai tay lên vào ikkyo rồi hạ xuống.

1. 8. Xoay sang phải 180 độ, bước vào thế hanmi phải (RF bước trước).

Vung hai tay lên thành ikkyo; giữ nguyên tư thế. Kiểm tra uke.

Các biến thể: Thực hiện bài tập theo trình tự sau:

Chỉ dùng chân, để xác lập hướng và nhịp điệu. Khi đã thoải mái với những động tác này, hãy thêm hai bàn tay. Khi chân và tay đã phối hợp nhịp nhàng, hãy bắt đầu bằng chân phải. Hãy bắt đầu ở những hướng lạ để loại bỏ sự phụ thuộc vào một bức tường hay một hướng cụ thể. Hãy làm bài tập với đôi mắt nhắm lại để loại bỏ các manh mối thị giác. Nếu bạn làm bài tập này chỉ dựa vào các manh mối thị giác, bạn có thể trở nên phụ thuộc vào chúng đến mức không thể làm được trong một không gian khác, một võ đường khác.

Hơi Thở và Thiền Định

Hơi Thở và

CHƯƠNG 5

Thiền Định

Vì tất cả chúng ta đều thở, còn gì tự nhiên hơn? Còn gì vô lý hơn việc học cách thở? Thực tế, việc thở đúng và khỏe mạnh rất hiếm. Các vấn đề sức khỏe do thở sai thì phổ biến và được ghi chép đầy đủ trong y văn. Việc thở không đúng (“nghịch thường”) thực sự có thể làm căng các cơ ở cổ và thân mình. Những cơ này lại chèn ép các dây thần kinh, gây ra những tác dụng phụ như chóng mặt và đau đầu, đau ngực và tay, hay tê ngón tay. Kiểm soát hơi thở được coi là điều cơ bản đến mức trong các bộ môn từ ca hát đến yoga đến võ thuật, nó được học một cách bài bản — bạn có thể kiểm soát được gì nếu bạn không kiểm soát nổi hơi thở của chính mình? Các bài tập thở có thể được dùng để thư giãn, tự kỷ ám thị, và hình thành hay thay đổi thói quen cùng hành vi. Vì hơi thở là tự động, bán tự động và vô thức, nó được coi như một cây cầu nối tới các tầng tiềm thức và vô thức của tâm trí. Cây cầu này có thể được dùng để nội hóa các khái niệm và cảm giác được phát triển trong quá trình kiểm tra khí. Oxy là một chất dinh dưỡng. Thở khí cho phép bạn hấp thu nhiều oxy hơn và thải nhiều carbon dioxide hơn so với khi thở không đúng hoặc thậm chí thở bình thường. Nó cải thiện phối hợp tâm–thể, tăng cường năng lượng, và nâng cao sự tự tin. Nó thậm chí có thể đem lại những lợi ích khó ngờ như cải thiện thị lực. Bạn có thể luyện thở ở bất kỳ tư thế nào, kể cả khi đi bộ hay lái xe. Tư thế seiza truyền thống được ưa chuộng trong Aikido, vì nó không chèn ép bụng và cơ hoành. Nếu seiza khó với bạn, hãy thử dùng một cái ghế đẩu hay đệm, hoặc ngồi thẳng lưng trên một chiếc ghế chắc chắn. Bạn cũng có thể ngồi xếp bằng trên một bề mặt thoải mái nhưng chắc chắn, dù cách này có xu hướng chèn ép

1. 1. Thở sâu là một mẹo cũ của các nhà thiên văn, giúp mắt nhìn thấy những ngôi sao mờ hơn

cơ hoành nhiều hơn các tư thế khác. Hãy thoải mái (nhưng không đến mức sụp đổ hay buồn ngủ). Mục đích của việc luyện thở khí là thở — không phải vượt qua sự khó chịu thể chất bằng ý chí sắt đá thuần túy và quyết tâm khắc khổ. Quan niệm tiêu chuẩn về hơi thở được tìm thấy khắp các môn võ thuật là lý do cho hơi thở ra mạnh mẽ và âm thanh xuyên thấu của kiai. Aikido, như thường lệ, nhìn mọi thứ hơi khác một chút và phấn đấu đạt được sức mạnh và uy lực ở mọi điểm trong chu kỳ hơi thở. Để thiết lập một mức cơ sở cho việc quan sát

1. 1. Hãy bắt đầu bằng việc quan sát hơi thở của bạn như hiện tại.
2. 2. Hãy để ý những điều sau.

Dòng khí đi vào và đi ra.

Cảm giác của không khí trong lỗ mũi, trong miệng và cổ họng; âm thanh

và cảm giác mà nó tạo ra trong đầu và ngực bạn.

Một hơi thở đi xuống sâu bao xa bên trong cơ thể bạn.

Liệu bạn có thể chú ý đến hơi thở của mình mà vẫn để nó hoạt động

một cách tự động.

Bất kỳ xu hướng thở nông, không trọn vẹn, bỏ nhịp, hay gượng ép nào.

Khoảng thời gian bạn có thể kéo dài một hơi thở ra hay một hơi thở vào.

Khoảng thời gian bạn có thể nín một hơi thở.

Rằng bạn có thể hít vào hay thở ra theo ý muốn; rằng bạn có thể “nín thở”

với phổi đầy, đầy một phần, hay trống rỗng.

Cũng hãy để ý rằng cuối cùng bạn phải tiếp tục thở dù muốn hay không. Thay vì chống lại cơ chế đó, hãy dùng nó để học rằng ý chí được nhìn nhận đúng nhất như “phạm vi tự do trong giới hạn.”

• Ben Swett

Luyện Tập Thở Khí: Hãy bắt đầu thở khí bằng cách luyện tập 5 phút mỗi lần, tăng dần lên 10 hoặc 20 phút. Hướng tới mục tiêu tối thiểu 30 phút, lý tưởng nhất là vào cùng một thời điểm (hoặc các thời điểm) mỗi ngày. Tohei khuyên nên thở 15 phút trước khi ngủ và 15 phút sau khi thức dậy vào buổi sáng.

1. 1. Tư thế trung tính: Ngồi ở thế seiza với phần lưng dưới cong vào trong, hơi nghiêng

về phía trước. Đặt tâm tại Nhất Điểm của bạn. Hít một hơi đầy, rồi . .

1. 2. Thở ra: Thở ra chậm rãi qua miệng. Dùng một âm thanh “haaaaa” nhẹ nhàng.

Điều này nhẹ nhàng kiểm soát dòng hơi thở bằng phần sau của lưỡi. Kéo dài hơi thở ra trong 20 giây hoặc hơn.

1. 3. Khi bạn không thể thở ra thêm được nữa, hãy hơi cúi về phía trước từ Nhất

Điểm của bạn. Điều này nén cơ hoành và cho phép bạn thở ra chút không khí còn lại.

1. 4. Tư thế trung tính (5 giây): Tập trung vào Nhất Điểm.
2. 5. Khi hết hơi, hãy tưởng tượng rằng bạn vẫn đang thở ra, rằng hơi thở và khí đang

mở rộng ra tới tận cùng của vũ trụ và xa hơn nữa, nhưng lại uốn cong thành một đường trở về.

1. 6. Hít vào (20 giây): Ngậm miệng lại và hít vào bằng mũi.

Khi bạn không thể hít vào thêm được nữa, hãy trở về Tư Thế Trung Tính.

1. 7. Tư thế trung tính (5 giây): Tập trung vào Nhất Điểm, hãy tưởng tượng rằng

bạn vẫn đang thu hút hơi thở và khí vào, rằng chúng đang xoay quanh Nhất Điểm của bạn, dần dần uốn cong thành một đường mà từ đó chúng sẽ đi ra ngoài.

1. 8. Khi bạn không thể hít vào thêm được nữa, hãy hơi ngả người về phía sau từ Nhất Điểm.

Điều này mở rộng cơ hoành và cho phép bạn hít thêm một chút không khí.

Hãy thở ra sao cho hơi thở của bạn đi tới trời cao.

Hãy hít vào cho đến khi hơi thở chạm tới bụng bạn.

• Koichi Tohei

Đám Mây Khí

Khi hít vào và thở ra, hãy tưởng tượng rằng bạn có thể thấy khí của mình chảy vào và ra cùng với hơi thở. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc hình dung hơi thở, hãy tận dụng không khí mùa đông lạnh giá để thấy hơi thở của bạn như một đám mây thật sự, chứ không phải tưởng tượng.

Hơi Thở Lên và Xuống

Đây là một công cụ để chuyển cái vô hình thành cái hữu hình. Dù đứng hay ngồi,

1. 1. Thở ra hoàn toàn và đặt tay ngang tầm Nhất Điểm.
2. 2. Hít vào, tưởng tượng không khí lấp đầy cơ thể bạn từ Nhất Điểm trở lên.
3. 3. Khi cơ thể bạn đầy không khí, hãy nâng tay lên để đi theo mức không khí,

như thể bàn tay bạn đang nổi trên mặt nước của nó.

1. 4. Thở ra, để tay bạn hạ xuống khi mức không khí tụt xuống.
2. 5. Đổi hướng tập trung. Thay vì bàn tay đi theo mức không khí, hãy để

mức không khí đi theo vị trí của bàn tay

Người mới tập gặp phải một cảm giác hoảng loạn phần nào tương tự như cảm giác mà người bị hen suyễn trải qua khi có thể hít một hơi đầy. Bài tập này là một cách đặt bản thân vào một “ngân sách hơi thở” và đã được nhiều người bị hen suyễn nhận thấy là hữu ích

Trước Kiai

Làm sao để bạn kiai mà không nghe như một con chuột kêu chít chít giữa đám

những giọng nam trầm?

— Cindy Tittle

Kiai là một tiếng hét hay tiếng hô mạnh mẽ “với khí.” Với nage, kiai tập trung, định hướng và tiếp sinh lực cho cả tâm lẫn thể — chỉ riêng việc nó buộc phải thở ra thay vì nín thở cũng đã đủ. Với uke, kiai có thể gây giật mình và bối rối, một sự quá tải về thính giác. Dù kiai rõ ràng rất quan trọng với Ueshiba (và là nền tảng của karate cùng nhiều môn võ khác), nó dường như ngày càng hiếm gặp trong Aikido. Nhiều học viên cảm thấy ngượng ngùng hay thấy mình sai (“theo kiểu chít chít”) không phải vì họ không thể kiai, mà vì thay vì tập trung vào tinh thần, họ chỉ chăm chăm vào cái việc bất khả thi là bắt chước giọng của người hướng dẫn mà thôi. Rõ ràng một đứa trẻ sẽ không thể bắt chước được một giọng nam trầm nam tính; cũng người đàn ông đó khi cố bắt chước kiai của một giọng nữ cao sẽ thấy gượng gạo và giả tạo. Bài tập sau đây hữu ích trong việc tìm ra âm thanh phù hợp cho bạn. Âm thanh bạn tìm thấy trong bài tập này không phải là kiai thật, mà bài tập sẽ giúp bạn điều chỉnh âm thanh đó cho hợp với tinh thần, ý định, hành động — và cơ thể của bạn.

1. 1. Đứng hoặc ngồi thẳng và thoải mái, đặt hai ngón tay lên Nhất Điểm.

Hãy mở cuống họng để tạo ra âm thanh tròn đầy, chứ không phải thứ âm thanh dẹt và căng.

Ví dụ, Ei! hiệu quả hơn Eeee, và Ohh! hiệu quả hơn

Oooo.

1. 2. Tạo ra âm trầm nhất mà bạn có thể duy trì được, một âm “không hoàn toàn bất động”.

âm trầm nhất mà bạn có thể tạo ra gắn với vị trí các ngón tay, và âm mà bạn có thể

duy trì thoải mái trong trọn một hơi thở ra. Hãy lặp lại vài lần.

duy trì trong trọn một hơi thở.

1. 5. Giờ hãy quay lại Nhất Điểm. Bắt đầu bằng âm trầm bạn tìm được ở đó rồi trượt

các ngón tay lên phía cuống họng, thật chậm. Khi các ngón tay đi lên, thì

1. 1. Xem Shifflett (2000, tr. 158) về câu chuyện một chính trị gia người Na Uy đối mặt với một con

nai sừng tấm mẹ giận dữ chỉ bằng giọng nói của mình. Xem cuốn Legacies of the Sword của Karl Friday

(1996, tr. 85) về một cuộc chạm trán tương tự với một con gấu và việc áp dụng kiate, “đánh bằng khí”

thì âm thanh cũng lên theo. Hãy đưa nó lên tận nốt cao nhất của bạn (ngón tay ở

cuống họng) trong trọn một hơi thở.

1. 6. Hãy thử nghiệm trò này, đi từ cao xuống thấp. Khi bạn có thể tạo ra một cách thoải mái

những âm đều và thư giãn suốt toàn bộ quãng giọng,

1. 7. . . . Bạn đã sẵn sàng tìm ra “cao độ tự nhiên” của mình, nó sẽ nằm vào khoảng giữa

đan điền và cuống họng.

1. 8. Lặp lại bài tập, dừng lại tại điểm nằm giữa Nhất Điểm

và cuống họng. Ở đó bạn sẽ tìm thấy âm dễ duy trì nhất,

dễ tái tạo nhất và ít làm căng giọng bạn nhất.

Không, kiai không phải là mặt trái của aiki. Trừ khi nó đúng là vậy. Và nó có thể là vậy. Trừ khi nó không phải. Phép so sánh: Hãy lấy một chiếc kính lúp. Đây là cơ thể bạn. Tìm một tia nắng mặt trời. Đây là tinh thần bạn. Hội tụ ánh sáng trong kính để tạo ra lửa. Đây là kiai.

— Chuck Gordon

Tôi là cái bà trung niên mập lùn trông chẳng giống ai đang tập võ cả. Tôi cũng đâu có kiai; rồi một ngày nó tự nhiên cứ thế tuôn ra khỏi tôi. Lúc đầu thì ngượng, nhưng giờ tôi thấy rằng khi kiai tôi di chuyển nhanh hơn và mạnh hơn. Không phải lúc nào tôi cũng làm, và khi đang làm thì tôi không nghĩ về nó, nhưng tôi để ý rằng nếu có ai đó to lớn và mạnh hơn nhiều lao vào tôi thật mạnh, thì thường đó là lúc nó xảy ra. Võ đường của chúng tôi thường không làm nhiều chuyện đó, nhưng thầy tôi nói đừng nghĩ, cứ làm. Nếu nó xảy ra thì nó xảy ra thôi.

— Susan Dalton

Mở Rộng và Co Thắt

Thay đổi kích thước là bước đầu tiên để thay đổi góc nhìn, và không gì quý giá hơn một góc nhìn khác. Nghệ thuật bonsai cổ xưa của phương Đông — việc uốn nắn và nuôi dưỡng những cây lùn — vốn được các nhà sư Phật giáo phát triển như một trợ giúp cho dạng bài tập này.

1. 1. Khi hít vào, hãy tưởng tượng bản thân đang mở rộng — lớn gấp đôi ở mỗi

giai đoạn.

1. 2. Khi thở ra, hãy tưởng tượng bản thân đang co lại — nhỏ đi một nửa, một nửa, một nửa

ở mỗi giai đoạn.

1. 3. Khi hít vào, hãy mở rộng ra mãi. Hãy hình dung hơi thở mình là ánh sáng, tràn đầy

cơ thể bạn, tòa nhà, quận hạt, đất nước, thế giới, đi qua các hành tinh,

vượt qua hệ mặt trời, các thiên hà, đến tận cùng vũ trụ. Khi bạn

đã mở rộng đến mức lớn nhất mà bạn có thể tưởng tượng, hãy tưởng tượng gửi khí đi như một

mũi tên ánh sáng, một chiếc máy bay phản lực, một con hải âu, biến mất nơi chân trời.

1. 4. Khi thở ra, hãy co lại vào cơ thể bạn, rồi đi xuyên qua cơ thể. Tập trung

xuống tới làn da, rồi tới từng tế bào, phân tử, nguyên tử và các hạt

nguyên tử. Nhiều kỹ thuật Aikido liên quan đến mở rộng hoặc co thắt. Trong kokyu-dosa bạn muốn mở rộng, trở nên lớn dần lớn dần cho đến khi vòng tròn của bạn ngày càng nhỏ, cho phép bạn di chuyển dễ dàng trong vòng tay của uke, trong chính làn da của mình. Để có một ví dụ trực quan về bài tập này, xem bộ phim Powers of Ten.

Dừng Khí hay Xoay Vòng Khí

Trong khi thở,

1. 1. Hãy tưởng tượng gửi khí ra ngoài cùng hơi thở. Dừng hơi thở trong khoảng nghỉ 5 giây

rồi đảo chiều dòng chảy để hít vào. Kiểm tra uke.

1. 2. Hãy tưởng tượng gửi khí ra ngoài cùng hơi thở, nhưng trong khoảng nghỉ 5 giây

hãy tưởng tượng nó xoay vòng (vài lần nếu cần) trước khi quay trở về. Kiểm tra uke.

Thở Với Một Chiếc Chuông

Để giúp hình dung hơi thở của mình lan ra tận nơi xa, hãy tập thở cùng một chiếc chuông ngân. Khi những làn sóng âm thanh lan xa dần, hãy theo chúng bằng tâm trí và hơi thở của bạn. Kết hợp với “Bài Kiểm Tra Tiếng Ngân” ở trang 66.

Thiền Định

Ueshiba (cũng như những người khác, chẳng hạn John Wesley, người sáng lập phái Giám Lý) khiến các môn đồ kinh ngạc vì mỗi sáng đều thức dậy lúc 4 giờ để cầu nguyện và thiền định. Ngoài phép màu bình minh mỗi sáng, giờ 4 giờ sáng chẳng có gì kỳ diệu, ngoại trừ điều này: một người sẵn lòng rời khỏi chăn ấm lúc giờ đó không phải đang chơi hay làm cho có, mà đang theo đuổi một mục tiêu rất nghiêm túc và sẽ đạt được kết quả tương xứng. Những kết quả ấy là gì?

Sự tĩnh lặng giữa lúc hỗn loạn.

Thời gian ở bên chính mình và bên Chúa.

Việc định hình các mục tiêu, hình ảnh và hoạt động.

Sự thay đổi rõ rệt trong cảm nhận về thời gian.

Sự bình tĩnh và thư giãn.

Việc thực hành thiền định thường được khuyến khích chỉ để thư giãn. Nhưng thư giãn mang lại lợi ích gì? Không bị căng thẳng ư? Đó là điều tốt, nhưng còn hơn thế nữa. Thư giãn đưa ta vào trạng thái alpha, thứ mà nhiều người cho là tốt nhất cho việc học hỏi và định hình. Vì gắn với các tôn giáo phương Đông, thiền định bị một số người theo trào lưu cơ bản của Kitô giáo coi là một tà thuyết phương Đông. Thực ra, nó được tất cả các tôn giáo lớn trên thế giới công nhận, kể cả Do Thái giáo và Kitô giáo (cả hai vốn đều là “tôn giáo phương Đông”). Nó được nhắc đi nhắc lại trong cả Cựu Ước lẫn Tân Ước và trong suốt các trước tác của những vị thánh lớn. Về phía thế tục, Freud và đặc biệt là Jung đã nhận ra tầm quan trọng của thiền định dưới hình thức này hay hình thức khác. Các bài tập sau đây không chỉ dùng hình ảnh tưởng tượng mà còn thay đổi góc nhìn. Một số được thực hiện khi ngồi yên tĩnh một mình. Những bài khác có thể làm suốt cả ngày trong khi hòa mình vào dòng chảy của “đời thực.” Tohei đưa ra những nguyên tắc sau đây cho việc rèn luyện nhân cách:

1. 1. Alpha là tần số hoạt động điện của não từ 8 đến 13 hertz (chu kỳ

mỗi giây). Máy và băng ghi phản hồi sinh học thì phổ biến rộng rãi nhưng đắt đỏ

so với việc chỉ đơn giản nhắm mắt lại. Mặt khác, bạn có thể muốn thử nghiệm

với một “uke điện tử.” Có nhiều thiết bị phản hồi sinh học điện tử trên

thị trường ngày nay: loại rẻ tiền có bán ở nhiều cửa hàng đồ chơi khoa học

khác nhau. Thông thường một dải âm thanh hay màu sắc biểu thị một dải trạng thái thư giãn hoặc

căng thẳng. Hãy thử nâng lên hạ xuống âm thanh hoặc thay đổi màu sắc

kém vững vàng hơn? Bạn có thể nâng hoặc hạ âm thanh theo ý muốn không?

Phát triển một Tâm Trí Phổ Quát.

Yêu thương và bảo vệ mọi người bạn gặp.

Biết ơn vì tất cả những gì bạn có.

Làm việc thiện trong âm thầm (entoku) mà không mong đợi phần thưởng.

Có ánh mắt dịu dàng và phong thái điềm tĩnh.

Rộng lượng và bao dung.

Suy nghĩ sâu sắc và nhìn rõ ràng.

Giữ một tinh thần điềm tĩnh không gì lay chuyển nổi.

Mạnh mẽ và tràn đầy sinh lực.

Kiên trì.

Phần lớn nền tảng cho những phẩm chất này được đặt nền trong sự thiền định tĩnh lặng và giàu ý nghĩa.

Hoa trái của Thánh Linh: Yêu thương, vui mừng, bình an, nhân từ, thiện lành, đức tin, sự trung tín, dịu dàng và tiết độ.

— Phao-lô, Thư gửi tín hữu Ga-lát 5:23

Đếm

Bài tập tưởng chừng đơn giản này có thể cho thấy tâm trí bạn bận rộn và hỗn độn đến mức nào.

1. 1. Thư giãn, làm trống tâm trí, rồi đếm chậm từ một đến mười và ngược lại về một,

chỉ nghĩ đến con số mà thôi.

1. 2. Khi thấy suy nghĩ mình lang thang, hãy dừng lại và bắt đầu lại.
2. 3. Làm được chưa? Giờ hãy lặp lại từ một đến 100 rồi ngược trở lại.

Cái Lưới

Cái cơ thể trông có vẻ đặc rắn này đang ngồi bên chiếc bàn trông có vẻ đặc rắn của tôi thực ra là một đám mây electron cùng những hạt nhỏ li ti khác đang cuộn xoáy. Trong một nguyên tử, khoảng cách giữa hạt nhân và các electron cũng giống như khoảng cách giữa mặt trời và các hành tinh. Quả thực chúng ta phần lớn là khoảng không. Bài tập này yêu cầu bạn hình dung thực tại đó như chính thực tại.

1. 1. Hãy tưởng tượng cơ thể bạn như một tấm lưới dây dẫn điện mảnh, một mạng lưới năng lượng, hay một

đám mây electron.

1. 2. Thay vì chống lại năng lượng đang tới, hãy để nó xuyên qua bạn dễ dàng

như gió thổi qua hàng rào dây thép.

1. 3. Kiểm tra uke.

Kẹt Xe

Đây mới là “Trên Đường Phố” đích thực. Như nhiều người đã khám phá, thật dễ dàng để duy trì Nhất Điểm và lòng thiện chí với mọi người trong sự yên bình và thanh thản của võ đường, của một lớp khí, của một tu viện, của một khu vườn thiền. Nhưng hầu hết chúng ta đều phải trở về với thế giới thực, có lẽ là qua những dòng xe cộ đông đúc — một thách thức đáng nản cho đời sống thư thái. Chỉ riêng vùng Washington, D.C. đã có hơn 900 xe mỗi dặm vuông cùng những người lái xe với nhận thức, thái độ, truyền thống, hiểu lầm, sự non kinh nghiệm, và có thể cả rượu hay ma túy của riêng họ — một mớ hỗn hợp dễ bùng nổ. Chỉ riêng vùng này, mỗi năm có hơn 16.000 người lái xe bị buộc tội lái xe trong lúc ảnh hưởng của rượu hay ma túy; năm 1994, những yếu tố này dẫn đến hơn 6.600 vụ va chạm và 130 ca tử vong. Trên toàn quốc, mỗi ngày có hơn 110 người thiệt mạng và 5.700 người bị thương trên đường. Thanh thiếu niên chỉ chiếm 7 phần trăm số người lái xe, nhưng gây ra 28 phần trăm số ca thương tích trên đường cao tốc, gấp chín lần tỷ lệ của những người lái lớn tuổi hơn. Bốn mươi phần trăm số ca tử vong của thanh thiếu niên xảy ra trên đường cao tốc. Trong thời chiến tranh Việt Nam, tỷ lệ tử vong của nam thanh niên thực ra lại giảm xuống, vì họ bị đưa khỏi những con đường nước Mỹ để đến nơi an toàn tương đối là súng đạn và lựu đạn. Một số người cho rằng sự điên rồ tập thể của chúng ta trên đường là do ta đồng nhất mình với chiếc xe. Sự ẩn danh bảo vệ của hàng tấn thép và cửa kính nhuộm màu khiến ta bị cám dỗ cư xử theo những cách mà bình thường ta sẽ không bao giờ làm.

“TÔI CHÍNH LÀ chiếc xe hạng sang đắt tiền và danh giá của tôi — và bạn muốn tôi

tấp vào để cho bạn vượt ư?”

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), 85 đến 95 phần trăm các vụ va chạm là do lỗi của người lái, từ những sai sót vô tình, chứ không phải do những kẻ thù địch đang kiếm chuyện. Tuy vậy, những ai cho rằng người khác có ý thù địch rồi đáp trả sẽ rơi vào một điệu nhảy qua lại có thể kết thúc bằng thảm họa. Trong khi nhiều người trong chúng ta học về con đường.” Tốt hơn là hãy thắt dây an toàn, lái xe tử tế và hợp lý, và rèn luyện sự bình tĩnh bên trong. Ở phần lớn thế giới Aikido, các cuộc thi và giải đấu dựa trên việc đánh nhau và đánh bại đối phương đều bị cấm. Điều này không có nghĩa là không có sự ganh đua, vì trong Aikido là con người, mà hầu hết con người thì ganh đua không ngừng. Cấm ganh đua thì tâm trí ganh đua sẽ chỉ tìm ra những cách ganh đua tinh vi hơn. Ganh đua có thể giúp rèn kỹ năng, nhưng các kỹ thuật Aikido dựa trên lý thuyết bất tranh. Không nắm được lý thuyết nghĩa là không nắm được kỹ

đường. Hãy dùng giao thông giờ cao điểm để luyện tập sự hòa nhập, sự trôi chảy, việc mở rộng thiện chí, và ma-ai (“khoảng cách đúng”) trên xe hơi cũng như trên những phương tiện di chuyển khác. Hãy luyện tập việc không phản ứng, không lãng phí năng lượng để gán cho người phóng nhanh vượt lên từ phía sau, nháy đèn và bấm còi đòi bạn tránh đường, những động cơ ngầm.

những điều sau đây:

— Nếu một tảng đá lớn, một con sư tử hay một thanh gươm lao về phía bạn, liệu bạn có

phí thời gian để thấy tức tối không? — hay chỉ đơn giản là tránh ra?

Hãy thở.

Thay vì tức giận vì ai đó chen ngang, bạn có thể thấy hài lòng

rằng mình đã hòa nhập tốt, tránh được thương tích, chi phí bảo hiểm cao hơn

và những rắc rối pháp lý cho cả hai người không?

Bạn nhất thiết phải luôn tăng tốc để vượt sao? Hãy để ý rằng bạn cũng có thể chạy chậm lại.

Hòa nhập.

Bạn nhất thiết phải giận sao? Cơn giận của bạn chẳng thay đổi được gì đối với một

kẻ vô tâm phạm lỗi, nhưng nó sẽ ảnh hưởng đến chính bạn.

Bạn có thể che chở cho một người đang kẹt trong dòng xe, đang cố rẽ

trái, dưới sự bảo vệ của mình không? Nếu không, tại sao không?

Hãy nhớ lại những sự việc trên đường và phản ứng của bạn trước chúng. Kiểm tra uke.

Hãy quan sát xem một số ký ức ấy đã cũ đến mức nào.

Hãy quan sát yếu tố thời gian trong các phản ứng của bạn. Khoảng thời gian thực tế

trôi qua định nghĩa giao thông là “chạy tốt” so với khoảng thời gian thực tế

gây ra sự sốt ruột, giận dữ và cuồng nộ là bao nhiêu? Bao nhiêu phần

trong khoảng thời gian này, và bao nhiêu phần trong phản ứng của bạn phụ thuộc vào quãng thời gian

mà bạn đã chọn để dành cho việc di chuyển?

Nếu bạn là một người nhỏ con, bị làm phiền bởi những chiến thuật bắt nạt hay

sự thiếu quan tâm của người khác, hãy quan sát hành vi của chính bạn khi ở trong một

chiếc xe to lớn mạnh mẽ và đối mặt với người đi bộ.

Nếu bạn là một người to lớn, hãy đi bộ qua một

ngã tư lớn đông đúc, và quan sát cảm giác khi là một người đi bộ bước đi cùng

với những khối cơ thể nặng 3.000 pound vốn cho rằng kích thước, sức mạnh và

tốc độ lớn hơn cho họ quyền ưu tiên.

Hãy quan sát những người khác đóng những vai này và để ý rằng hành vi không phải là

hệ quả của thiết kế xe mà là của tinh thần cầm lái.

Trong khi thật dễ để giận dữ về cách cư xử của người khác trên đường, hãy thử cuộc thi dành cho những tâm hồn ưa ganh đua này: bạn có thể về đến nhà, hoặc đi hết [X] dặm, mà không phạm một lỗi phán đoán hay một lỗi lịch sự nào không? Đây là luật chơi:

1. Tuân thủ giới hạn tốc độ.

Dành đèn vàng cho những người lái đang cố rẽ trái, thay vì

tự mình tăng tốc phóng vụt qua.

Báo hiệu mọi lần rẽ và chuyển làn, tính trước thay vì chen

vào hay chen ra, hoặc phanh vào phút chót.

Nhường đường cho người đi bộ.

• Tuân thủ mọi tín hiệu giao thông.

• Hãy cho rằng đó là sự lẫn lộn hay điên rồ, chứ không phải ác ý.

Dù ngày càng hiếm trong thực tế, không điều nào trong số này là gì khác ngoài luật giao thông thông thường hay lẽ phải, bất kể bạn đang điều khiển một cỗ xe bằng thép và nhựa hay một cỗ xe bằng xương bằng thịt. Cái móc cảm xúc của ý thù địch mà ta tưởng thấy thường tệ hơn chính biến cố thật sự, khi một người nào đó lăn bánh loạng choạng trên đường. Nhận thức của tôi đã thay đổi hoàn toàn khi người tài xế thực hiện một cú rẽ trái vụng về từ làn giữa — và đi thẳng vào phòng cấp cứu của bệnh viện.

Thomas Merton kể lại một câu chuyện xưa về “chiếc thuyền rỗng.” Nếu một chiếc thuyền rỗng trôi dạt đâm vào một người chèo thuyền trên sông, thì ngay cả một người nóng tính cũng sẽ không nổi giận, mà chỉ đơn giản xử lý tình huống. Nếu một chiếc thuyền có người ngồi trong đó làm đúng điều y hệt theo đúng cách y hệt, thì người chèo thuyền sẽ gào thét và chửi rủa. Nhưng điều gì đã thay đổi?

Tôi Là. Như đã nhắc đến trong “Kẹt Xe,” người ta cư xử một cách kỳ lạ và khác thường, biệt khi sức mạnh, tốc độ, kiểu dáng, phong cách và giá trị bằng đô-la của chiếc xe cụ thể đang được lái trở nên lẫn lộn một cách kỳ lạ với bản sắc cá nhân. Thực ra, bạn đối với cơ thể mình cũng như cơ thể bạn đối với chiếc xe của bạn. Cả hai đều không thật sự là bạn. Bài thiền yoga cổ điển này giúp ta phân định sự khác biệt.

1. 1. Hãy lập một danh sách tất cả những thứ mà bạn “là.”
2. 2. Nhẹ nhàng bóc đi lớp mặt nạ định nghĩa. Ví dụ,

“Tôi là một người đàn ông.” Không, đó là cỗ xe vật lý mà tôi trú ngụ.

“Tôi là một người mẹ.” Không, đó là bản mô tả công việc hiện tại mà tôi đảm nhiệm.

“Tôi là kẻ sợ hãi.” Không, đó là một trạng thái cảm xúc hiện thời.

“Tôi là...

1. 3. Hãy tưởng tượng rằng bạn đã mất ví, mọi giấy tờ tùy thân, sơ yếu

lý lịch, mọi tài sản, mọi liên lạc với bạn bè, gia đình, thế giới trước đây

của bạn.

• Bạn là ai?

• Bạn làm gì?

Ấn Quyết Phối Hợp Tâm–Thể

Trong yoga, mudra là một tư thế bàn tay, dùng trong thiền định, giúp đạt được chính điều mà nó tượng trưng. Ở tư thế seiza,

1. 1. Gấp các ngón tay vào nhau như hình vẽ. Đầu các

ngón của từng cặp ngón chạm nhau; hai ngón cái

bắt chéo, trái lên trên phải, để chạm vào gốc

của hai ngón trỏ.

1. 2. Nâng các ngón tay lên ngang tầm mắt.
2. 3. Hãy tưởng tượng khí tuôn chảy từ Nhất

Điểm lên xuyên qua cơ thể bạn, ra khỏi

hai cánh tay, và qua các ngón tay như thể

qua vòi của một cuộn vòi chữa cháy.

1. 4. Kiểm tra uke. So sánh độ vững vàng của tư thế

này với những lần kiểm tra khác được thực hiện ở tư thế

seiza thông thường.

1. 5. Hạ hai cánh tay xuống, các ngón tay vẫn kết lại trong

ấn quyết, về một tư thế ngồi tự nhiên và thư giãn.

Kiểm tra uke.

Bong Bóng Ánh Sáng

Một bài tập để mở rộng khí.

1. 1. Hãy tưởng tượng một tia sáng ấm áp tại Nhất Điểm của bạn.
2. 2. Hãy tưởng tượng ánh sáng sẽ trông như thế nào nếu nó là một chất lỏng.
3. 3. Hãy tưởng tượng mở rộng ánh sáng này ra ngoài, bao quanh bạn bằng một thứ

chất như thế. Kéo dài bong bóng xuống dưới chân và lên trên đầu bạn. Để hỗ trợ việc tưởng tượng này, hãy vẽ một vòng tròn bằng ngón tay xa nhất mà bạn có thể với tới.

1. 4. Đặc biệt chú ý đến lưng của bạn, xoay người trong bong bóng để kiểm tra vùng

đó cùng mọi lỗ hổng hay điểm yếu.

1. 5. Làm vững chắc lớp da ngoài của bong bóng ánh sáng (dày từ 6 inch đến một foot) để

và để những ánh nhìn không thể lọt vào tận lõi bên trong.

1. 6. Cho uke kiểm tra nhẹ nhàng theo yêu cầu của nage trong suốt quá trình dựng

nên bong bóng này.

Vui hay Buồn

Hãy xét tác động của việc tập trung vào những hình ảnh vui hay buồn, vào những hình ảnh bình yên hay bạo lực.

1. 1. Kiểm tra uke trong khi nage nhìn vào:

• Một bức tranh vui vẻ hay hân hoan.

• Một bức tranh buồn hay không vui.

Những bức tranh có thể đơn giản như các hình phác họa bên dưới.

Lần đầu tôi thấy người ta trình diễn điều này, trong một lớp nói trước công chúng, cả nhóm phản ứng bằng sự sửng sốt, phẫn nộ và những tiếng gào giận dữ — đơn giản là không thể tin nổi, tin rằng nó lại hiệu quả đến vậy.

Và nó lại đơn giản đến thế. Có nhất thiết mọi thứ phải khó mới hiệu quả không?

— George Simcox

Morihei Ueshiba Gặp Rube Goldberg

Hình dung thông thường về một võ sĩ là một kẻ mắt lạnh, dày dạn, một kẻ sát nhân tiềm tàng. Một người cực kỳ, cực kỳ Nghiêm Túc. Aikido rao giảng “ánh mắt dịu dàng, sự bảo vệ đầy yêu thương và một trái tim rộng lớn”, và truyền thống Thiền đầy ắp những câu chuyện về những “kẻ khờ” già thông thái với khiếu hài hước tinh nghịch và lố bịch. Jay Gluck đã chứng kiến một trong những cảnh hay nhất, cuộc gặp gỡ giữa O-Sensei và họa sĩ biếm họa Rube Goldberg. (Xem Gluck, 1992). Rube đang thăm Nhật Bản. Ông thơ thẩn bước vào Aikikai Hombu Dojo, bước lên sàn cao “một điếu xì gà khổng lồ thò ra khỏi mõm ông ta như một khẩu thần công trên tàu” — và vẫn còn mang giày. Khi các học viên kinh hoàng chạy lại để cởi giày cho Rube, O-Sensei nghe thấy tiếng ồn ào và bước ra sáng rực lên. Chòm râu lởm chởm của ông rung lên. “Há!” ông ta cười ha hả.” Gạt người thông dịch của Rube sang một bên, ông nắm lấy cánh tay gã đàn ông nhỏ bé đang bối rối và lôi ông ta, điếu xì gà “phả khói như phân rồng,” vào hốc tokonoma linh thiêng. O-Sensei hét ra mệnh lệnh. Các học viên giật mình chạy đi lấy vũ khí tập của mình và xông lên, la hét. O-Sensei đứng giữa tâm cơn xoáy, quay cuồng, cúi né, xoay người trong khi thân thể bay khắp nơi. Rồi mọi chuyện kết thúc. Rube bước ra khỏi hốc tường, “cười lớn và kéo chòm râu trắng lơ thơ của O-Sensei.”

O-Sensei. . . rút điếu xì gà khổng lồ ra khỏi miệng Rube, gõ vào đầu

ông ta bằng nó, nhét nó trở lại miệng ông ta và cười. Rube

phá lên cười. Cả hai cùng cười như những kẻ khờ thời cổ. Rồi cả hai quay người và

rời đi. Không một lời nào được thốt ra. Tôi chưa từng nghe câu chuyện này trước đây, và cũng chưa ai tôi kể cho nghe từng nghe. Nghĩ rằng đây có thể là một câu chuyện hư cấu quyến rũ mà tôi đã quá nghiêm túc tin theo, tôi viết thư cho tác giả Jay Gluck. “Tôi xin đảm bảo với ông,” ông trả lời, “tình tiết Những Kẻ Khờ Thiền liên quan đến O-Sensei và Rube là sự thật lịch sử.” “Không ai có mặt hiểu được ý nghĩa của cảnh tượng kỳ lạ ấy.” “Những nhân chứng khác mà tôi hỏi nhiều tháng sau đó chỉ quan tâm đến việc họ đã được ban vinh dự được quần thảo với ‘thiên thần của Chúa’ của họ như một bầy Jacob. Không ai trong số người Nhật biết người đàn ông trông buồn cười với chiếc mũ chóp lệch và điếu xì gà là ai hay là gì. Như ông ấy kể với tôi khi tôi hỏi ông ấy vài tháng sau đó, O-Sensei đã nhận ra ông ta là gì — qua ánh mắt của ông ta.”

Mặt Tối

Điều bạn nghĩ và nơi bạn đặt tâm trí đều quan trọng. Nó quan trọng hơn mức hầu hết chúng ta từng biết.

1. 1. Kiểm tra uke trong khi nage lắng nghe:

• Bản tin lúc 11:00 hoặc một bài báo đọc từ một tờ báo lá cải rùng rợn.

• Một bản tin về một tấm gương tốt đẹp, lòng nhân từ sáng suốt.

• Bản nhạc yêu thích (nhiều ví dụ khác nhau).

1. 2. Lặp lại trong khi nage nghĩ về:

Một ngày tồi tệ làm sao.

Một ngày tuyệt vời làm sao, hoặc,

• Một ví dụ về một điều tốt lành duy nhất trong cái ngày tưởng chừng tồi tệ

đã xét ở trên.

Hãy tránh những chuyện ngồi lê đôi mách độc địa, lối giật gân, và những kẻ say mê chuyện dơ bẩn, ô nhục và tai tiếng. Hãy kiểm tra sự khác biệt giữa:

1. 1. Ghi nhận sự thật rằng ai đó đã mắc lỗi, và
2. 2. Thấy thích thú với việc ai đó đã mắc lỗi.

Điều thứ nhất có thể chỉ là một lời nêu sự thật. Điều thứ hai là một lời mời gọi quá hiệu quả để dẫn tới mặt tối. Những lần kiểm tra này phơi bày các lựa chọn và hệ quả của góc nhìn bạn chọn. Hãy chọn lựa. Bạn sẽ mang theo lựa chọn ấy suốt cả ngày và suốt cả cuộc đời. Chúa Giê-su nói “nếu mắt ngươi khiến ngươi phạm tội, hãy móc nó ra,” một Câu Nói Khó hiểu tưởng chừng chẳng mấy thực tế. Nhưng trong tiếng Hy Lạp nguyên bản, từ được dùng là ophthalmos. Nó có nghĩa là con mắt thể xác, nhưng nó cũng có nghĩa là

“góc nhìn.”

Góc nhìn của bạn có khiến bạn trở nên tối tăm và tiêu cực không? Thà thay đổi nó còn hơn để mình tràn ngập bóng tối.

Sau hết, hỡi anh em, phàm điều chi chân thật, phàm điều chi đáng kính,

phàm điều chi công bình, phàm điều chi trong sạch, phàm điều chi đáng yêu, phàm điều chi có tiếng tốt; nếu có điều gì đáng khen, nếu có điều gì đáng ca ngợi, hãy nghĩ đến những điều ấy.

— Thánh Phao-lô, Phi-líp 4:8

Đài Phát Thanh và Truyền Hình

Những gì bạn thấy và những gì bạn chăm chú vào sẽ trở thành một phần của bạn. Có một ranh giới mong manh giữa việc chỉ đơn thuần quan sát khung cảnh quanh mình và việc coi những gì mình quan sát là lý tưởng, là sự thật, là hành vi bình thường, là thực tại. Người ta đã nói nhiều về tác động của truyền thông lên trẻ em, cứ như thể người lớn miễn nhiễm với nó. Điều này hoàn toàn không đúng. Vào đêm Halloween năm 1938, Nhà Hát Trên Không của Orson Welles trình diễn War of the Worlds của H. G. Wells, một câu chuyện về cuộc xâm lăng Trái Đất của người Sao Hỏa. Nhiều thính giả kể rằng họ hoảng sợ khi nghe những “bản tin đặc biệt” tưởng như thật, rồi chuyển sang các đài khác và nhận ra điều họ thực sự đang nghe chỉ là một vở kịch. Lẽ ra mọi chuyện phải rõ ràng trong vài phút; nửa đầu kết thúc với cảnh thế giới bị những cỗ máy Sao Hỏa và khí độc của chúng khuất phục. Nửa sau: những câu chuyện của những người sống sót, thứ chỉ có thể là chất liệu kịch nghệ. Tuy vậy, đã có sự hoảng loạn tập thể và cả những vụ tự sát. Sau đó, chương trình và tác động của nó lên thính giả được nêu làm ví dụ về sức mạnh của phát thanh đối với tâm trí và cảm xúc con người. Tác động ấy là nhờ kịch bản và diễn xuất tuyệt vời. Ngày nay, khi đối mặt với những hiệu ứng đặc biệt và truyền thông thị giác còn tốt hơn, chúng ta thích tin rằng không tồn tại một sức mạnh như thế. Những người buôn bán, vốn hiểu rõ hơn, chi hàng tỷ đô-la cho quảng cáo. Trong Aikido, chúng ta thấy hiệu ứng War of the Worlds mỗi ngày — chỉ với khung thời gian dài hơn một chút. Nhiều người đến các lớp Aikido để tập luyện cho sự an toàn “trên đường phố.” Như đã nói, “trên đường phố” thường có nghĩa là “như thấy trên TV hay trong phim”, và phần lớn là chuyện nhảm nhí. Mỗi khi có một bộ phim võ thuật đáng sợ mới ra, chúng ta lại thấy một làn sóng học viên mới đầy khiếp sợ. Họ muốn những kỹ thuật bẻ gãy tay, những đòn đánh chí mạng vào cột sống. Họ vô cùng thất vọng khi thay vào đó, chúng ta dạy họ cách ngã, cách xoay người. Chúng ta thậm chí đã phải cấm một số học viên đến lớp vì họ cứ khăng khăng và kiên trì thử những phiên bản kỹ thuật đã bị làm biến tướng lên các bạn cùng lớp.

bạn biết?,” tức là, “Ái chà! Chúng ta đang bị người Sao Hỏa xâm lăng!” “Sao bạn biết?”

“Bởi vì Orson Welles trong chương trình khoa học viễn tưởng hằng tuần Mercury Theatre of

the Air nói vậy.” “Hừm… Các nguồn tin khác nói gì?”

1. 2. Đó không phải do sự mới lạ của phát thanh, vì phát thanh khi đó không còn mới lạ nữa. Bản tin

phát thanh đầu tiên lên sóng năm 1916, những quảng cáo phát thanh trả tiền đầu tiên vào năm 1922. NBC được

thành lập năm 1926, CBS năm 1928, 10 năm trước cuộc “xâm lăng” của người Sao Hỏa. (ABC

là một nhánh ra đời sau đó, thành lập năm 1943 bởi triệu phú kẹo Life Savers Edward Noble.)

Họ sợ hãi vì tin vào những gì mình đã nghe hoặc thấy trên màn ảnh, gần như mỗi ngày: rằng những kẻ giết người tâm thần rình rập sau mỗi bụi cây và con quái vật không bao giờ chết. (Xem Ebert, 1994.) Thật vô cùng hữu ích khi nhớ rằng bản thân chương trình truyền hình không phải là quảng cáo. Cách tốt nhất để câu một khách hàng là cho họ thứ họ muốn, thứ họ cần, hoặc thứ họ tưởng là mình cần. Cách tốt nhất để làm điều đó, như nhiều người buôn bán đều biết, là tạo ra một sự nghiện ngập. Đó là lẽ khôn ngoan của ngành quảng cáo rằng “tình dục bán được hàng”. Một cơn bùng nổ adrenaline thú vị cũng vậy. Một chương trình có thể dùng những thứ này để khiến người xem nghiện chính các chất hóa học trong não mình thì chắc chắn có khán giả. Hãy để ý sự nhấn mạnh hiện nay Một công thức còn hiệu quả hơn nữa là sự khinh miệt và báo thù được biện minh. Việc giới thiệu một kẻ xấu giết hại các linh mục, nữ tu hay những cô gái trẻ không nơi nương tựa sẽ đẩy người xem ra xa khỏi các chuẩn mực công lý của chúng ta và giải phóng họ để tin vào một con quái vật tàn ác đáng phải chịu bất cứ điều gì.

như những khuôn mẫu tương lai cho suy nghĩ, tấm gương và hành vi. Hãy cảnh giác với những cái móc câu trong các chương trình và quảng cáo.

1. 1. Chương trình ấy cố gắng thao túng hay kích thích những cảm xúc nào

và điều đó được thực hiện bằng cách nào?

1. 2. Đối với quảng cáo thương mại, những lợi ích ngụ ý nếu bạn mua là gì?
2. 3. Tinh thần nền tảng là gì? và nó nằm ở đâu trên Phổ Tâm Linh

(Spiritual Spectrum)?

Điều cốt yếu là làm cho khán giả phấn khích. Nếu điều đó có nghĩa là diễn Hamlet trên

một chiếc đu bay hoặc trong một bể cá, thì bạn cứ làm.

• Orson Welles

1. 1. Năm 1928, William Paley, người quản lý quảng cáo 27 tuổi của công ty xì gà

của cha mình, đã ký một hợp đồng quảng cáo trị giá 50 đô-la mỗi tuần. - trong khi bố anh ta đang yên ổn đi

nghỉ. Chàng Paley trẻ tuổi bị chỉ trích nặng nề vì sự hoang phí của mình khi cha anh

trở về, nhưng khi doanh số xì gà tăng vọt, anh đã loại bỏ người trung gian và thành lập

Hệ thống Phát thanh Columbia (CBS).

Những kho báu

1. Hãy lập một danh sách năm sự kiện hoặc tình huống cụ thể là sai trái, bất công

mà bạn từng trải qua hoặc chứng kiến, đọc được trên báo, hay thấy trên bản tin.

1. 2. Hãy thiền định về những điều ấy. Ghi nhận tâm trạng. Khi sẵn sàng, cho uke kiểm tra.
2. 3. Giờ hãy liệt kê năm sự kiện hoặc tình huống cụ thể là đúng đắn, công bằng, khôn ngoan

tử tế, tốt lành và đẹp đẽ.

1. 4. Hãy thiền định về những điều ấy. Ghi nhận sự thay đổi tâm trạng của bạn. Khi sẵn sàng, cho uke kiểm tra.

Nếu bạn không thể nghĩ ra được năm điều, thì liệu bạn có thật sự đang sống? Giờ hãy ngẫm xem: Tại sao lại dễ nhớ những lời châm chọc và sự coi thường của người khác hơn là những điều tốt lành họ đã làm cho bạn?

• George Simcox

Hãy để ý rằng chính bạn đã gây ra sự trầm uất hay phấn chấn tinh thần bằng cách chọn điều để suy nghĩ, điều để đắm chìm. Đây là sức mạnh của tư duy tích cực hay tiêu cực, nguồn gốc của

ảnh hưởng của bạn.

• Ben Swett

Rương Kho Báu

Bắt đầu với các mục trong bài tập “Những kho báu” (trang 171),

1. 1. Hãy lập một danh sách dài hơn và đầy đủ hơn về những điều tốt lành và chân thật

và đẹp đẽ; bất cứ điều gì có thể truyền cảm hứng cho bạn về thiện chí vô tư, tình yêu,

niềm vui, sự bình an nội tâm, lòng kiên nhẫn, lòng tốt, sự thiện lương, lòng trung tín, sự dịu dàng,

và sự tự chủ.

1. 2. Uke kiểm tra.

Thiền định về những điều tốt lành, chân thật và đẹp đẽ không phải là sự phủ nhận mang tính trốn tránh “thực tại”, dù thực tại ấy có thể là gì đi nữa. Đó là một cách tích lũy những kho báu của trái tim và tâm trí bạn. Chúng là những công cụ mạnh mẽ trong hộp đồ nghề của bạn; là những chiếc nhẫn và bùa chú thần kỳ đích thực. Chúng có sức mạnh trên các ác quỷ, cả bên ngoài lẫn bên trong. Điều này không có nghĩa là tất cả đều là Chân lý và Vẻ đẹp. Phủ nhận hoặc lờ đi những điều ấy vào tiềm thức, nơi chúng khó được chạm tới hay xử lý hơn. Hoặc, những điều ấy vẫn ở lại trong ý thức nhưng như những lời dối trá — với chính mình hoặc với người khác. Ảo tưởng này bị kẻ hoài nghi hạ thấp thêm một bậc, kẻ tuyên bố rằng điều tồi tệ nhất — đối với kẻ hoài nghi chuyên nghiệp, chỉ có phần sau của con ngựa là thật. Nhưng hãy nghĩ đến một viên kim cương đã cắt mài hay một viên đá quý có nhiều mặt khác. Mặt (“bộ mặt”) nào hay quan điểm nào mới là cái “thật”? Hãy nghĩ đến một con chó con hay một đứa bé. Phần nào mới là “thật”? Phần đôi khi gây ra sự bất tiện ư? hay phần nổi bật vì thể hiện tình cảm và niềm vui? Câu hỏi ấy thật vô lý. Những đứa bé hay chó con đáng yêu nhất vẫn phải được cho ăn và dạy dỗ. Nhưng một đứa bé còn có nhiều điều hơn là nỗi phiền toái của tã lót; nhiều trách nhiệm hơn là những tiếng cười và cái ôm. Chúng ta không được tự tạo ra toàn bộ thực tại; thực tại là cái đang là. Tuy nhiên, chúng ta có thể chọn lấy trọng tâm của mình, và khả năng thay đổi quan điểm này là sức mạnh lớn nhất của chúng ta. Hãy thừa nhận thực tại và hành động bất chấp nó.

1. 1. Xem Lewis, C. S. trong “Nguồn tham khảo.”

Quan Điểm

Lăn ngã là một việc làm mới mẻ đáng sợ đối với những học viên đã dành cả cuộc đời gắn bó với mặt phẳng thẳng đứng. Người ta có xu hướng ngã xuống, trong khi đầu óc cứ nghĩ “Ôi không! Ôi không! Ôi không!” Trong Aikido, quan điểm này thường dẫn đến sự hiểu lầm về việc thay đổi quan điểm của bạn để nhìn một cú ngã như là:

1. Một cơ hội để luyện tập lăn ngã.
2. Một lần xoa bóp lưng từ tấm thảm.

• Bay lượn.

• Một món quà năng lượng từ uke giúp bạn đứng dậy.

Những người làm ca đêm cạnh võ đường của chúng tôi nghĩ chúng tôi là một lũ độc ác khi họ nghe thấy những tiếng đổ vỡ kèm theo những tràng cười sằng sặc. Một đêm nọ, họ đến xem những con người ấy, những kẻ thích thú đến vậy khi quật ngã bạn tập rồi cười nhạo họ. Điều họ phát hiện ra là thế này: chính những người vừa bị ném mới là những người đang cười.

Qua nhiều năm, tôi đã có vinh dự được làm việc với nhiều người có năng lực, trí tuệ và lẽ phải. “Đại tá Bob” là một trong những người giỏi nhất ở việc luôn Một khách hàng phàn nàn rằng chương trình cơ sở dữ liệu của tôi đang “làm sập hệ thống” (ý nói toàn bộ mạng máy tính của cơ sở) vì mạng tình cờ bị ngắt vài lần trong lúc khách hàng đang làm việc với cơ sở dữ liệu của tôi. Tôi trở nên mất kiên nhẫn với những cuộc gọi lặp đi lặp lại và với điều mà tôi cho là những lời buộc tội ngớ ngẩn. “Không,” ông chủ tôi nói. “Có một vấn đề. Dù vấn đề ấy là gì đi nữa, khách hàng tin rằng bạn có thể khắc phục nó. Và biết rằng anh ấy nhận được phản hồi từ bạn nhanh hơn từ Bộ phận Trợ giúp.” Điều này không thay đổi khách hàng hay những khó khăn kỹ thuật mà mạng LAN

Lớp Aikido Nội Tâm

Học viên của môn Phát triển Khí có thể đi qua từng bài tập trong tập sách này bằng thiền định. Hãy thiết lập Nhất Điểm, thư giãn, hạ trọng lượng xuống mặt dưới và mở rộng khí. Ghi nhận các cảm giác, tâm trạng.

tấn công, thấy năng lượng, hòa nhập với năng lượng, thực hiện kỹ thuật và động tác khóa giữ. Có lẽ bạn sẽ thấy khó duy trì sự tập trung lâu hơn vài giây, nhưng cái khó của việc một mình thực hiện một kỹ thuật cho cả hai người chính là phép thử của Aikido đích thực. Người mới thường nhìn các kỹ thuật như nage đấu với uke, một tình huống “thắng–thua”. Nếu nage ném được uke thì nage thắng và uke “thua”. Nếu uke không thể bị ném thì uke “thắng” và nage “thua”. Không phải vậy.

không thể bị ném. Phép thử là thế này: Bạn có hiểu một kỹ thuật đủ rõ để dẫn dắt một nage xa lạ đi qua kỹ thuật và cú ném không? mà không cần đến sự hiện diện của nage? Trong khi ngồi yên tĩnh và thoải mái, nhắm mắt, không đánh mất sự tập trung hay chú ý, hãy đi qua:

1. 1. Một đòn tấn công và kỹ thuật trọn vẹn.
2. 2. Một loạt đòn tấn công và kỹ thuật.
3. 3. Một loạt bài kiểm tra trọn vẹn. (Bài kiểm tra cấp 5 kyu, rồi bài kiểm tra cấp 4 kyu . . . .)

• Với tư cách nage.

• Với tư cách uke.

1. 4. Nếu bạn mất tập trung, hãy quay lại từ đầu và bắt đầu lại

Tại võ đường Merrifield, Steve Kendall nổi tiếng với “Taigi Một Người”; không có bạn tập, anh ấy tự ném chính mình — kể cả các động tác khóa giữ sankyo. Thật thú vị khi xem, vô cùng giải trí, nhưng nó cũng thể hiện một sự thấu hiểu sâu sắc về năng lượng, dòng chảy, thăng bằng, nhịp điệu và kỹ thuật. Bạn có thể áp dụng kỹ thuật này cho bất kỳ hoạt động hay môn thể thao nào khác, chẳng hạn như golf — từ bước lên bãi cỏ đến cú bóng tiếp đất và lăn. Hãy thực hiện một bước nhảy, chơi một bản nhạc piano, đặt ra một mục tiêu và đạt được nó từng bước một, tất cả trong thiền định.

Hòa Hợp và Việc Nhà

Trong các lớp học tại võ đường, giày dép được xếp gọn gàng trên giá. Ở nhiều trường phái truyền thống hơn, chúng được đặt cẩn thận quanh tấm thảm, hướng ra ngoài. Truyền thống samurai đòi hỏi sự sẵn sàng thường trực. Việc một chiến binh không thể phản ứng vì thiếu một chiếc dép hay vì vũ khí đặt sai chỗ hoặc bị hỏng sẽ là một nỗi ô nhục không thể nói ra. Cùng mục tiêu sẵn sàng chiến đấu ấy nên được áp dụng cho cuộc sống thường nhật hiện đại.

Thật kém hiệu quả khi dành nửa tiếng đồng hồ để tìm chiếc giày còn lại.

• Nếu bạn không bao giờ chắc chắn về số dư sổ séc của mình, thì bạn không bao giờ

chắc chắn về vũ khí, công cụ, nguồn lực của mình.

là điều bất khả thi nếu không tìm thấy được các hồ sơ.

Quá nhiều thứ vật chất nghĩa là sự nô lệ về tài chính.

• Một bồn đầy chén đĩa bẩn ẩn chứa những kẻ thù nhỏ trong khi khiến cho việc

pha một tách trà hay luộc một quả trứng trở nên bất khả thi.

Sự tính toán kém cỏi và những bữa ăn nghèo nàn hủy hoại sức khỏe và cuộc sống.

Sau giờ học, chiếc hakama được gấp cẩn thận, các nếp gấp được xếp vào đúng chỗ và những sợi dây buộc được thắt lại với nhau một cách tinh xảo. Tôi gấp các nếp gấp, vì điều này bảo toàn các đường ly. Nhưng tôi chưa bao giờ học cách gấp những sợi dây buộc. Vì sao? Bởi vì không có “Bài Kiểm tra Gấp Hakama” nào trong danh sách bài kiểm tra. Giờ tôi nghĩ rằng việc gấp những sợi dây buộc ấy, đi qua từng bước, nghi thức nhỏ bé hằng ngày của sự khép lại này, chính là sự thực hành — vấn đề không nằm ở việc bạn làm nó khéo đến đâu.

-CMS

Ai đã đặt cuốn sách này lộn ngược trên giá vậy?! Không có việc gì là ổn để làm mà không có sự tỉnh thức. Không để ý đến những chuyện như thế này chính là nơi sự lơ là bắt đầu. Hãy đặt đồ vật trở lại đúng chỗ!

-Koichi Tohei

Con Đường của một Chiến binh, Nghệ thuật Chính trị, là ngăn chặn rắc rối trước khi nó bắt đầu. Con Đường của một Chiến binh là thiết lập sự hòa hợp.

-Morihei Ueshiba

Mỗi công việc nhỏ bé của cuộc sống thường nhật đều là một phần trong sự hòa hợp toàn vẹn của vũ trụ.

Thánh Têrêsa thành Lisieux

Phổ Tâm Linh

Thiện hay Ác không phải là một tình huống “Hoặc cái này Hoặc cái kia”. Đó là một phổ của dục vọng và hành vi, một dải liên tục trải từ tử tế đến tàn ác, từ quan tâm đến bóc lột, từ sáng đến tối. Những mối quan hệ này đều đúng dù nhân cách ấy ở trong một thân thể, ngoài thân thể, đến từ tiềm thức, hay qua điện thoại như một lời chào hàng.

Yêu thương tất cả

Tử tế, khôn ngoan, và khôn ngoan một cách tử tế. Đáng tin cậy. Nuôi dưỡng

lẫn nhau. Sáng tạo. “Cho, chứ không nhận”

Trân trọng và vun đắp điều tốt lành nơi bản thân và

người khác. Sự ân cần và dịu dàng.

Vui mừng trước niềm vui, sự trưởng thành và tiến bộ của người khác.

Đứng đắn, biết điều, tự chủ, kiên nhẫn, tử tế.

Khao khát giúp đỡ, cứu giúp, làm điều tốt

O Ahimsa. Vô hại, trung tính. Không làm

hại cũng không mong muốn làm hại.

Dửng dưng, không quan tâm, không hứng thú.

Vị kỷ, tự cho mình là trung tâm, tham lam, duy vật chất.

Đổ lỗi, tìm vật tế thần, thao túng người khác vì

lợi ích cá nhân, dục vọng. “Nhận, chứ không cho”

Vui mừng trước lỗi lầm, khuyết điểm và thất bại của người khác

Thèm muốn, ghen tị, đầy ác ý

Gieo rắc sợ hãi, gieo rắc thù hận. Dối trá, hoài nghi,

đầy căm ghét, lạm dụng, tàn bạo, độc ác, hủy diệt. Ăn

thịt người khác, săn mồi, và giết chóc

• Không yêu thương ai cả- Loves None

Việc thực hành đánh giá nguồn là “phân định”. Việc thực hành chọn nguồn hay vị trí là “điều chỉnh”. Điểm then chốt là thái độ đối với người khác.

Hãy quan sát những suy nghĩ và dục vọng suốt cả ngày, dù chúng có được hành động theo hay

không. Chúng nằm ở đâu trên phổ tâm linh?

• Ben Swett

Lẽ Phải và Sự Báo Thù

Một bài hình dung nội tâm có uke kiểm tra, hoặc theo nhóm ba người, do nage và hai uke diễn ra.

1. 1. Với Tay Không Bẻ Được hoặc trong tư thế seiza, nage hãy hình dung mình bị một

kẻ tấn công cầm dao lao vào, áp dụng một kỹ thuật Aikido, khống chế được con dao và đưa kẻ tấn công xuống đất bằng một động tác khóa giữ nhẹ nhàng nhưng hiệu quả. Uke kiểm tra.

1. 2. Hãy diễn lại cảnh tượng ấy, nhưng sau khi khống chế được con dao, hãy hình dung đâm

và giết kẻ tấn công. Uke kiểm tra.

1. 3. Hãy lặp lại trong khi tập trung vào những suy nghĩ sau:

• Hắn đáng bị như vậy. Chuyện này thật thú vị.

Điều này thực sự cần thiết để bảo vệ một người khác

Khoảnh khắc chiến thắng quá ngắn ngủi để sống chỉ vì nó và không gì khác.

• Nhà vô địch quần vợt Martina Navratilova- Tennis champion Martina Navratilova

1. 1. Xem “A Kind Word Turneth Away Wrath” của Dobson trong Heckler (1985) để có một ví dụ

về một mong muốn bảo vệ bề ngoài. Nhưng thực ra nó là gì?

Sự Không Ưa và Lòng Căm Thù

Hãy nghĩ đến bạn bè, người quen, đồng nghiệp của bạn. Một số bạn thích và khâm phục, số khác bạn đã chọn không ưa, coi thường hay căm ghét. Hãy liệt kê những người ấy và lý do vì sao. Những lựa chọn này có ảnh hưởng gì đến bạn? Khi đã có danh sách, hãy cho uke kiểm tra. Để chứng minh rằng những ảnh hưởng lên bạn bắt nguồn từ bên trong bạn và từ chính thái độ của bạn, hãy thử điều này với một đồ vật vô tri.

1. 1. Hãy quan sát một đồ vật vô tri có kiểu dáng gây khó chịu, chẳng hạn như giấy dán tường

thật xấu xí, một món đồ nội thất vụng về, một chiếc xe cũ, một đôi giày thể thao rách rưới hay

giày tennis.

1. 2. Hãy nghĩ xem nó xấu xí đến mức nào, và bạn ghét phải bị gắn

bó với nó đến mức nào. Uke kiểm tra.

1. 3. Hãy thay đổi quan điểm của bạn để nhìn món đồ này như một hành động sáng tạo, có thể

vụng về, nhưng là sáng tạo; có thể là của một đứa trẻ hay một người lần đầu cầm cưa;

lần đầu tiên. Chạy cuốn băng ngược lại trên chiếc xe cũ hay đôi giày cũ để thấy hết

hãy nhớ đến những lần nó từng phục vụ như một công cụ xứng đáng trong công việc hay trò chơi cho chủ nhân của nó.

Uke kiểm tra.

bóc lớp giấy dán tường đang bong tróc để lộ ra tấm ván gỗ sẫm màu tuyệt đẹp bên dưới. Nghĩ rằng bà sẽ vui vì công việc thủ công miễn phí này, tôi ngạc nhiên trước sự do dự của bà và vẻ hối tiếc thoáng qua trên gương mặt bà khi bà miễn cưỡng đồng ý. Tôi xin bà kể cho tôi câu chuyện của nó. Trong những ngày đen tối nhất của Thế chiến thứ Hai, bà và người bạn thân nhất đã dành một cuối tuần để dán giấy cho căn phòng ấy, với ý định “làm cho nó sáng sủa lên một chút”. Tôi nhìn thấy một thứ giấy dán tường màu hồng cánh sen xấu xí, kiểu dáng ngớ ngẩn, một sự xúc phạm đối với quan niệm riêng của tôi về lẽ phải và gu thẩm mỹ. Bà nhìn thấy một cuối tuần làm việc chung với một người bạn thân đã khuất từ lâu, và ánh sáng trong bóng tối. Dù tôi vẫn sẽ không tự nguyện chọn họa tiết đặc biệt ấy cho mình, tôi không thể nhìn nó hoàn toàn theo cách cũ được nữa.

Cho hay Nhận

Theo nghĩa định hướng tích cực hay tiêu cực, “mục đích” có thể được rút gọn thành mong muốn cho đi hay nhận lấy. Ảnh hưởng lên nage là gì? Trong tư thế seiza hoặc với Tay Không Bẻ Được, hãy cho uke kiểm tra khi nage hình dung,

1. 1. Một lựa chọn giữa nhận hoặc cho sự giúp đỡ:

• Ai đó phải giúp tôi.

• Tôi sẽ giúp [ai đó].

1. 2. Một cuộc phỏng vấn xin việc từ quan điểm sau:

Tôi có thể nhận được gì từ công ty?

Tôi có thể đóng góp gì cho công ty?

Cơ hội để quan sát định hướng mục đích là vô hạn và thường lừa dối. Trên thảm, một lời đề nghị chỉ dạy có thể trông như một lời đề nghị giúp đỡ, nhưng nó cũng có thể là một điều gì khác.

Cho đi chỉ thực sự là cho đi nếu người kia rời đi mà được làm giàu thêm. Nếu bạn lấy đi lòng tự trọng của họ để nuôi dưỡng hình ảnh của bạn về chính mình, thì món quà ấy chẳng phải là quà tặng — bạn đang không cho đi, mà là đang nhận sự đền bù.

Merle Shain

Những người trong quân đội và trong các tổ chức cảnh sát đặc biệt dễ bị cuốn vào cùng những cám dỗ và cơ hội ấy. Một cảnh sát đã nghỉ hưu nhận xét về việc bao nhiêu đồng nghiệp của ông đã kiệt sức trong khi ông thì không. Điều khác biệt là gì? “Quan điểm,” ông nói. “Nhiều người coi việc ‘làm cảnh sát’ như một người giám sát lớp học, kẻ thực thi luật lệ và đưa những người vi phạm ra trước công lý. Hoặc họ coi đó là cơ hội để kiếm một phần trong miếng bánh. Sự thật là, sẽ luôn có một dòng thác vô tận những kẻ vi phạm luật lệ. Và việc đặt mạng sống của bạn lên bàn cân để đổi lấy vài đồng đô-la nhét dưới gầm bàn không phải là một cuộc trao đổi đáng giá.” Ông nhìn nó như một cơ hội để bảo vệ gia đình, con phố, thành phố của mình và những người tốt trong đó. Không phải với tư cách Người Bảo Vệ Toàn Năng hay Siêu Cảnh Sát, mà với tư cách người tổ chức, người trợ giúp, người xây dựng đội nhóm. Sự bảo vệ tốt nhất cho một khu phố bị bọn buôn ma túy xâm chiếm là để hàng xóm bảo vệ lẫn nhau, cùng quan sát, ghi chép, thu thập bằng chứng, làm việc như một đội. Ông đã dạy họ cách làm, dạy rất kỹ, và một khu phố đã được cứu.

Ahimsa

Ahimsa, “bất hại”, là một phép tu truyền thống của yoga, nhưng nó không chỉ là sự vắng mặt của tổn hại hay hủy diệt. Đó là sự vắng mặt của mong muốn gây hại hay hủy diệt. Đạt được ahimsa là đạt được một trạng thái trung tính, một điểm không trên phổ tâm linh. “Ồ, anh ta vô hại mà”, là một câu nói mang tính miệt thị một cách kỳ lạ thường được nghe trong đời sống hằng ngày. Nhưng theo nghĩa tâm linh, sự vô hại không phải là một thành tựu nhỏ bé.

Từ đó, đi theo hướng nào?

1. 1. Hãy quan sát mọi dục vọng thoáng qua của trái tim, dù chúng có được hành động theo

hay không.

1. 2. Ghi nhận vị trí của chúng trên phổ tâm linh.

Ahimsa cũng có thể được coi là sự vô tư. Đây là một bài “thiền định khi đi bộ” để thực hành sự vô tư. Khi xem các cuộc thi, các sự kiện thể thao hay các chương trình về thiên nhiên:

1. 1. Hãy cổ vũ cho một bên mà không trở nên xúc động vì kết quả. Hãy tận hưởng

trận đấu, trân trọng những pha bắt bóng hay, những cú đánh hay do những cầu thủ

tài năng ở cả hai bên thực hiện.

1. 2. Hãy đổi bên vào giờ nghỉ giữa hiệp.

Ngài khiến mặt trời mọc lên trên kẻ ác và người thiện, và sai mưa rơi xuống

trên người công chính và kẻ bất công. Hãy vô tư như Cha các ngươi trên trời là

Đấng vô tư.

Ma-thi-ơ 5:45, 48

Đoạn này thường được dịch như một lời khuyên hãy trở nên “hoàn hảo”, nhưng những câu trước đó (43-47) đều nói về lòng tốt, lòng nhân từ và sự ân cần không phân biệt. Từ tiếng Hy Lạp được dùng là teleioi, nghĩa là — hay như chúng ta vẫn nói trong tiếng Anh, “vô tư”.

trở thành integrite, “sự lành mạnh”, “sự trọn vẹn” — nay đã quen thuộc trong tiếng Anh với từ integrity. Hãy giữ Nhất Điểm.

Entoku

Entoku là “việc thiện làm trong âm thầm”. Trong khi nó mang lại lợi ích cho người nhận, nó cũng nâng người cho lên trên phổ tâm linh. Theo Talmud, những lòng tốt chân thật nhất là những việc làm cho loài vật, vì chúng không có cách nào đền đáp. Entoku giải phóng người cho khỏi cái móc câu của việc mong muốn được phản hồi, được tán tụng, được trả ơn, được thưởng. Những hành động tử tế và yêu thương có thể không được người làm ghi nhớ, nhưng chúng được người khác ghi nhớ. Những món quà ấy và lòng biết ơn dành cho chúng, được lưu giữ trong tâm trí và ký ức của người khác, chính là “kho báu tích chứa trên trời”. Hãy xem bài điểm sách Miracle of Mindfulness (Thich Nhat Hanh, 1987) để biết về một việc tử tế không thể nào quên do một cụ bà vô danh làm nên trong những hoàn cảnh kỳ diệu nhất. Hãy xem Conari Press (1993) để có thêm nhiều ví dụ nữa. Ảnh hưởng lên người nhận là gì?

Những phần tốt đẹp nhất trong cuộc đời một người tốt,

Những hành động nhỏ bé, vô danh, không được ghi nhớ của người ấy,

Của lòng tốt và tình yêu thương.

Ki trong Aikido

Cảm Ơn

Ở tư thế seiza hoặc đứng,

1. 1. Nage nghĩ đến việc chống lại năng lượng đang tới. Uke kiểm tra.
2. 2. Nage nói “Cảm ơn!” (và thật lòng!). Chấp nhận và xem năng lượng đang tới

như một món quà. Uke kiểm tra.

Aikido cũng là nghệ thuật của “Cảm ơn”.

“Vâng và vâng và cảm ơn, cảm ơn vì cơ hội được luyện tập Aikido của tôi!”

Hãy tập nói “Cảm ơn!” bằng lời và trong lòng ở mọi cơ hội có thể. Người đã dạy bạn đọc, đội quân vô hình giữ cho nước chảy qua đường ống của bạn, mọi điều tồi tệ đã không xảy ra, mọi người đã giúp bạn nhìn thấy điều bạn không thể tự mình nhìn thấy.

Khả năng nói “Cảm ơn” là bước đầu tiên để biết trân trọng, và đến lượt nó, là bước đầu tiên trong “Hành Động Ban Phước” ở trang 185.

Sự Trân Trọng

Trân trọng là hành động nhận ra giá trị và phẩm giá của con người hay sự vật — không phải như họ có thể là, có thể sẽ là, hay nên là, mà là như họ đang là. Chúng ta được dạy phải trân trọng người khác, phải nhận ra rằng mỗi người đều có những tài năng và khả năng đặc biệt, nhưng liệu chúng ta có làm vậy không? Tôi đã học được một bài học khó quên về khả năng, điểm mạnh và điểm yếu từ một trận bóng đá. Một trong những cầu thủ của chúng tôi rất khó được trân trọng xét theo các kỹ năng bóng đá tiêu chuẩn. Cô ấy chậm chạp, lề mề, và nổi tiếng là thiếu phản xạ. Bù lại là sự trung thành và đáng tin cậy không hề lay chuyển của cô ấy. Cô ấy chưa bao giờ bỏ một buổi tập, chưa bao giờ bỏ một trận đấu, và luôn chơi dũng cảm hết sức mình. Vì chậm chạp và lề mề, cô phải giữ vị trí của mình và tập trung vào những đường chuyền thay vì lang thang khắp sân. Vì không chạy nước rút chỗ này chỗ kia, cô chưa bao giờ kiệt sức hay cần được thay ra. “Cô ấy chẳng phải là tài sản gì của đội,” họ nói. Một ngày nọ, chúng tôi gặp một đội có một cầu thủ rê bóng siêu hạng đến mức họ chẳng buồn ra sân với hơn năm sáu người, vậy mà họ vẫn đè bẹp cả giải đấu. Hai cầu thủ của chúng tôi đã thay đổi điều đó: người giỏi nhất và người kém nhất của chúng tôi. Cầu thủ giỏi nhất của chúng tôi phớt lờ những động tác giả

để luôn luôn và đáng tin cậy phá bóng đi trong khi những người khác không thể. Siêu Rê Bóng, bối rối trước diễn biến bất ngờ này, đã không thể thích nghi với chiến lược của mình, và vì mọi thứ đều phụ thuộc vào một kỹ năng duy nhất ấy, cô không có đồng đội nào để nhờ cậy khi nó thất bại. Chúng tôi thắng nhờ một sự kết hợp các kỹ năng hoàn toàn bất ngờ. Một điểm mạnh lại là một điểm yếu. Một điểm yếu lại là một điểm mạnh.

Thiện Ý hay Ác Ý!

Bài tập này và những hệ quả của nó theo truyền thống được gọi là “ban phước” và “nguyền rủa”. Hãy luôn kết thúc bài tập này ở phần “ban phước”. Đối với một buổi trình diễn nhóm, hãy cho một người tình nguyện ra khỏi phòng trong khi bạn giải thích bài kiểm tra cho cả nhóm. Kiểm tra như sau.

1. 1. Cho uke kiểm tra người tình nguyện với Tay Không Bẻ Được.
2. 2. Khi đã có được Tay Không Bẻ Được,
3. 3. Theo một tín hiệu không lời, cả nhóm hướng ác ý về phía người tình nguyện, mong

cho thất bại, nghĩ đến mọi điều không ưa (thật hay tưởng tượng) về người

này. Cho uke kiểm tra Tay Không Bẻ Được.

1. 4. Theo một tín hiệu không lời, cả nhóm hướng lòng tốt, sự quan tâm và thiện ý

về phía người tình nguyện. Cho uke kiểm tra lại Tay Không Bẻ Được. Nage tình nguyện có thể được kiểm tra khi quay lưng lại với lớp để loại bỏ những gợi ý thị giác, hoặc quay mặt về phía lớp để bao gồm cả những gợi ý thị giác. Hãy thực hiện các màn trình diễn cá nhân theo nhóm bốn người.

1. 1. Một uke và một nage lặp lại các bước trên, uke cung cấp dòng chảy ác ý hay

thiện ý hướng về nage.

1. 2. Hai người bạn tập còn lại kiểm tra uke và nage đang hoạt động.
2. 3. Hãy xác định những điều sau:

• Ảnh hưởng của thiện ý hay ác ý lên người nhận nó là gì?

• Lên người gửi nó?- On the person who sends it?

Hành Động Ban Phước

1. 1. Dừng lại — Hãy tĩnh lặng và buông bỏ những mối bận tâm khác.
2. 2. Quan sát — Hãy tập trung sự chú ý vào một người, một con vật nuôi, hay một sinh linh khác,

dù là trực tiếp hay qua một hình ảnh.

1. 3. Trân trọng — Hãy để ý điều tốt lành nơi sinh linh ấy, không phải như bạn mong nó là, mà

là như nó đang là bây giờ.

1. 4. Ban phước — Hãy gửi một dòng thiện ý về phía sinh linh ấy.
2. 5. Dừng lại — Hãy buông bỏ hoặc giảm bớt sự kết nối đầy quan tâm của bạn.
3. 6. Cho uke kiểm tra người ban phước (và nếu có thể, cả người được ban phước).

Chính sự kết nối là điều khiến bài tập này trở nên mạnh mẽ, dù nó được gọi là “mở rộng khí”, “chữa lành bằng khí” hay “ban phước và cầu nguyện”. Mạnh mẽ nhất: Làm sao chúng ta có thể giúp [người này]? Kém hiệu quả nhất: “Xin hãy ban phước cho tất cả người nghèo và vô gia cư, và cho tất cả những

đứa trẻ đói khát ở những đất nước xa xôi.” Thực sự có hại: Xin hãy làm cho [tên] khỏi bệnh. (Điều này mang theo sẵn

giả định và hình ảnh về đối tượng như một người bệnh. Tốt hơn nhiều là hãy trân trọng

và ghi nhớ người ấy như một người khỏe mạnh và cường tráng.)

1. 1. Một số kết quả thú vị đến từ việc thử bài tập này ở một cái ao. Một nhóm

vì thế gọi nó là “Ban Phước Cho Một Chú Vịt”, nhưng những khả năng là vô hạn.

Cơ Sở Lý Luận

Trong vài năm trở lại đây, Chiến Binh Cao Quý đã xuất hiện trở lại trong các tác phẩm và giáo lý Aikido. Lý tưởng về Chiến Binh Cao Quý, người thề nguyện phụng sự và bảo vệ, được tìm thấy khắp thế giới, ở mọi nơi, mọi thời đại. Vấn đề luôn là làm thế nào để giữ cho Chiến Binh Cao Quý mãi cao quý. Chiến Binh Cao Quý bảo vệ những người thân yêu khỏi nạn đói, khỏi những kẻ săn mồi, hay khỏi chính nhau, tạo dựng một nơi có trật tự, an toàn và đàng hoàng. “Budo”, Ueshiba nói, “là Tình Yêu”. Nhưng những người có sức mạnh giết chóc phải đối mặt với cám dỗ đánh đổi sức mạnh của tình yêu lấy tình yêu quyền lực. Họ trở thành những quan chức cau có, tự cao tự đại với thanh gươm trong tay. Đối với một số người, lý do duy nhất để đi trên con đường ngay thẳng có thể là sự xấu hổ, nỗi sợ bị trừng phạt, hay giáo điều. Nếu những điều ấy bị gỡ bỏ, thì còn lại lý do gì?

Nguồn tham khảo

CHAPTER 6 Resources

Books, Journals, Articles and Internet

Aikido Journal, Stanley Pranin (Editor), 2564 Wigwam Pkwy #231, Henderson, Nevada 89014 USA Phone: 702-837-7657, FAX: 413-403-0172 Website: AikiJournal.com E-mail: editor@aikidojournal.com Aikido Today Magazine, Arete Press, P.0. Box #1060, Claremont, CA 91711-

1. 1060. Phone: (909) 624-7770, FAX: (800) 445-AlKI Website: aiki.com/ATM

E-mail: atm@aiki.com History, culture, and practice in the world of Aikido. Interviews with Aikidoists, beginning and advanced, from around the country and the world; calendars of events, announcements, reviews of books, training tapes, and other products. Conari Press (1993), Random Acts of Kindness: Conari Press.

often accounts appear of kindnesses done in traffic, how important and remarkable these small kindnesses were to the recipients. If nothing else, read the foreword by D. R. Kingma - then go and do likewise. Covey, Stephen R. (1989), The 7 Habits of Highly Effective People - Restor. ing the Character Ethic: Simon & Schuster, Inc. Ki instructors talk about "living positively." Here's the laboratory manual or user guide on how to do it. Audiotapes narrated by the author are available excerpting this best-selling book. The subtitle refers to Covey's survey of 200 years of American "success literature." That written during the first hundred years of this country was based upon character and ethics integrity, honesty, and reliability. He found success literature written during the past 50 years to be quite different. Also available on audiotape. Crum, Thomas F. (1987), The Magic of Conflict: Simon & Schuster, Inc. Conflict from a most unusuai point of view -- not as a negative to be overcome, but as a positive and active opportunity for creation. Dobson, Terry, and Miller, Victor (1987), Aikido in Everyday Life - Giving in to Get Your Way: North Atlantic Books. Could easily be subtitled: "Suzette Elgin Meets Morihei Ueshiba." Aikido off the mat and dealing with conflict and harmony in, yes, the most cveryday events of everyday life, from breakfast to boardroom to PTA and bedtime for the kids. Transiates aggression and defense into the visibie realm through the imagery of triangle, circle, square. A Hard Truth: because inost attacks and assauits are non-physical, physical responses (throws and blows to the overbearing boss or annoying co-worker) are in the reaim of fantasy Here's how to deal with reai life. See Eigin, Suzette for superb treatment of "verbal assault." See the movie Grand Canyon for an outstanding example of triangle, circle, square defense. The first edition of this book was published in 1977 when Winning Through Intimidation and Taking Care of Number One topped the best- seller lists. "The art of Aikido was virtually unknown outside of Japan," noted Dobson, “"and the idea that precepts deriving from a martial art (much less a martial art devoted to peace) could illuminate the conduct of one's daily affairs was too radical a notion for mnost publishers to consider seriously Add to that Aikido's insistence on responsibility for the protection of one's adversary and it seems an absolute miracle the book got published when it did." Invaluable. For insights on the late great Terry Dobson himself, see Heckler (1985). Ebert, Roger (1994), Ebert's Little Movie Glossary - A Compendium of Movie Cliches, Stereotypes, Obligatory Scenes, Hackneyed Formutas, Shopworn Conventions, and Outdated Archetypes: Andrews and McMeel Do you or your children believe what you see on TV or in the movies? Here's the hilarious antidote. Elgin, Suzette Haden (1989), Success with the Gentle Art of Verbal Self- Defense Prentice Hall. (1987), The Last Word on the Gentle Art of Verbal Self-Defense: Prentice Hall (1980), The Gentie Art of Verbal Self-Defense: Prentice Hall. On the mat we learn to recognize a physical attack for what it is and respond appropriately. Here is Aikido applied to verbal and emotional attacks which are far more common than mere physical attack and far more difficult to deai with as training is so rare. The phrase “on the street" as commonly heard and interpreted in martial arts classes is usually nonsense - the real battlegrounds are in the shop, the office, the boaidroorm, the kitchen, the bedroom, the bar, the beltway The weapons ale words and their underlying attitudes, against which physical (echniques are wildly inappropriate or impossible. Elgin provides rale and valuable training in the tools and the ethics of their use. Compare the linguistic concept of "matching Satir modes" with the Aikido concept of matching speed and direction, biending with the partner or attacker before actual execution of a technique. There are more books in this series, aii excellent and uniqueiy vaiuabie. She taiks Virginia Satir and family relationships but you may hear Lady Jessica and the Bene

Gesserit training from Frank Herbert's Dune See also Dobson, 1987. Fazzioli, E. (1986), Chinese Calligraphy. Abbeville Press. A delightful and informative text for anyone wishing to understand more about Chinese ideograms (the source of Japanese kanji such as the ki, qi, or chi symbol), their history and development. Frankl, Viktor (1984), Man's Search for Meaning -- An introduction to Logoth- erapy. Simon & Schuster, inc. The definitive treatise on changing one's point of view. The idea of changing one's point of view from fear to "Thank you for the opportunity to practice my Aikido" is extremely frightening to some "That's impossible!" cried one student -- and left. It is quite possible Psychologist Viktor Frankl did it in a Nazi concentration camp We who lived in concentration camps can remember the men who walked through the huts comforting others, giving away their last piece of bread. They may have been few in number, but they offer sufficient proof that everything can be taken away from a man but one thing' the last of the human freedoms to choose one's attitude in any given set of circumstances, to choose one's own way. Franklin, Eric (1996) Dynamic Alignment Through Imagery. Human Kinetics 一 (1996) Dance Imagery for Technique and Performance Human Kinetics The imagery and imagination involved in ki exercises strikes many as strange ("unreal!") Yet it is an increasingly critical part of dance and pro- fessional sports whele new ideas, research and innovation tend to be more welcome than in the traditionai martiai arts. Franklin reviews the body- mind connection, anatomy, and a wealth of imagery exercises Website. www humankinetics.com Friday, Karl F (1997). Legacies of the Sword--the Kashima-Shinryu and Mar- tial Culture: University of Hawaii Press. Besides a superb review of Japanese sword tradition, contains an excellent description of breath control and the tradition and training of kiai. See page 86 for the story of Seki Humitake. the curent Kashima- Shinryu shihan and his encounter with a black bear while armed only with his voice. Fritz, Robert (1989), The Path of Least Resistance: Fawcett Columbine. On becoming the creative force in your own life. Why tackling a problem with grim determination and willpower may not be the best solution There is a newer edition; this one is more terse. Fulghum, Robert (1988), All I Really Need to Know 1 Learned in Kindergarten. Villard Books. If you are having trouble making your list of things “"good, or true, or beautiful," they're all here, from universal spirit and doing good in secret, to the 145th reincarnation of the Haiho Lama into the body of shoemaker Elias Schwartz through an error in the cosmic switching yards. Excerpted on audio tape.

(1989), It Was On Fire When I Lay Down On it. Villard Books. More of the above but even better The story of Alexander Papaderos, the man with a mirror and an answer to the eternal question "What is the Meaning of Life?" is especially wise and beautiful. Giuck, Jay (1996), Zen Combat --- and the Secret Power Called Ki: Personally Oriented The late Jay Gluck was the author of "Masters of the Bare Hand Kill," the 1957 True magazine article that introduced karate to America. The article was expanded to become the karate chapter of the original (1962) edition of Zen Combat. He was invited to photograph Ueshiba for a similar article on Aikido, but when True editors saw the resulting photos of American military police, karate blackbelts, and sword-wielding kendoka, all "looking everywhere but at the little old target," they rejected the photos as "posed" or "rigged" See his account of writing Zen Combat in Aikido Journat #109 (vol 23, no. 4, 1996). "Modern Zen Fools" is the encounter between Morihei Ueshiba and cartoonist/engineer Rube Goldberg Priceless for charm, wit, and an early account of 2Oth-century martial arts. Heckler, Richard Strozzi (Ed.) (1985), Aikido and the New Wamior. Frog Ltd. A treasury of essays on Aikido, including the late Terry Dobson's wrenching short story about "real Aikido." In "A Kind Word Turneth Away Wrath" he tells of leaving the train feeling ashamed and humbled. I felt ashamed and humbled just reading the story Terry describes his then- self as an "arrogant jock."' Those who studied with him later report that the constant refrain of this immensely strong, powerful man was "Gentlyt Softly!" See also Dobson (1987). -(1984), The Anatomy of Change - East/West Approaches to Body/Mind Therapy. Shambhala Publications. Essays on Aikido applied to all facets of daily life. Practice on the mat is only one small part. Hyams, Joe (1982), Zen in the Martial Arts. Bantam Books, Inc. Essays on fundamentais of the martial arts and budo a Lessons- Learned Report by a student of the late Bruce Lee. Ueshiba was rooted in Shinto which shares common threads with Buddhism, Christianity, and the teachings of the oid yogis. The Great Truths are universal. Heyerdahl, Thor (1989) Easter Island - The Mystery Solved. Random House An illustrated summary of Heyerdahl's investigations on Easter Island including the 1986 demonstration of a 30-ton statue "walking" thanks to basic physics -- and One-Point Internet Addresses and Resources for Aikido The Official Ki Society Website for the United States strives for updated

Ki Society dojo addresses and information. Ki Aikido USA, PO Box 75433, Seattle WA 98125-0433 206-527-2151 voice / 206-522-8702 Fax. Website: http://ki-aikido net E-mail. contact@ki-aikido.net Jun Akiyama's Aikiweb includes such gems as Japanese language glossary with audio files for proper pronunciation, dojo finder, reviews of books, materials, training tips You will also find instructions for subscribing to Aikido-L, a world-wide cyberdojo of Aikido enthusiasts See http://www.aikiweb.com Kjartan Clausen's Aikido FAQ website is at http://aikidofaq.com The Virginia Ki Society offers training notes, books, and other materials: http://vakisociety org For a very different point of view on internal martial arts, a conservative warning site is at: http://www.iclnet.org/pub/resources/text/cri/cri-jrnl/crj0167a.txt Lewis, C. S. (1982), The Screwtape Letters Macmillan Publishing Co , Inc. Advice from a Senior Devil to a Junior Temptor on capturing human souls. This classic gem provides a different premise and point of view (about 180 degrees) off the norm. Here, the usuaily garrulous C. S. Lewis is relatively terse and to-the-point. In Aikido, beginners typically spend about six months or so huddling together over after-class beers debating whether or not ki is "real." If you're having this problem, see letters I and Xxx for a pungent review of the peculiar human concept of "reality." Millman, Dan (1984), The Way of the Peaceful Warrior H. J Kramer. Whether it is fact or fiction is irrelevant; it has insights Peck, M. Scott (1983), People of the Lie --- The Hope for Healing Human Evit. Simon and Schuster. A best-seller that many bought but few have read. I know of rnany people and groups who set out to read it but "couldn't get through it" because it was “"too disturbing " It is indeed disturbing, a treatise on the existence, nature, and properties of Evil. A current popular notion is that Evil does not exist, in part, a problem of terminology. Peck provides an invaluable working psychological definition: Evil is 'that which seeks to kill life or liveliness." I It is the opposite of Good, ,"that which promotes life and liveliness." (1978), The Road Less Traveled -A New Psychoiogy of Love, Traditional Values, and Spiritual Growth Simon and Schuster. Love and pacifism have both suffered strange perversions of meaning in our society. For a discussion of true kindness and love, Dr. Peck's chapters on what love is and what love is not are unequaled. These alone are worth the price of the book which has been on a best-seller list at some time during every year since it was first published. Read this, then see Saotome (1993). These two books are the antidote to the parallel delusions of love

.peop., Reed, William (1986), Ki - A Practical Guide for Westerners. Japan Publica- tions, Inc. Ki is a foieign concept to many Americans. Reed uses familiar terms and a wealth of example and commentary to explain Japanese traditions including ki principles and exercises, the tea ceremony, calligraphy, and Noh drama, and their relationship to Aikido and the martial arts (1992), Ki - A Road That Anyone Can Walk. Japan Publications, Inc. From the history of Koichi Tohei and Ki Society International, to ki in business and daly life. Includes commentary on philosophy, healing, and daily disciplines. There is also a delightful selection of Japanese- and Chinese-style poetry (some intended to be chanted to folk tunes while training with a staff), and a collection of Ki Sayings from Master Tohei, here presented in English translation for the first time. Saotome, Mitsugi (1993), Aikido and the Harmony of Nature: Shambhala Publi- cations, Inc Contains history and anecdotes of Aikido founder Morihei Ueshiba, Saotome was one of his live-in students (uchi-deshi). Ranges from the ideals of honor and service in the samurai tradition, to the elements of "reality,' wave-forms, gravity, and spirituality These concepts are woven into the descriptions of individual Aikido techniques. Excellent (1989), The Principies of Aikido. Shambhala Publications, Inc. A treasury of Aikido philosophy and techniques. Particuiariy remarkable for the chapters on "The Sword" and "Ukemi." If you are caught in the

you see ukemi (giving attacks and taking falls) as discipline and art in its own right. Shifflett, C. M (2000), Aikido Exercises for Teaching and Training: Round Earth Publishing. Emphasizes the physical aspects of Aikido training: safe rolling, basic pins and throws, tools and toys for demonstrating and practicing with a partner or alone. Includes additional ki exercises with commentary on the underlying physics. There is also an extensive essay by linguist Suzette Elgin on the tools and techniques behind the critical but seldom-taught Martial Art of Verbal Self-Defense. But See Elgin herself. Stone, John and Meyer, Ron, Eds (1989), Aikido in America Frog, Ltd., P.O. Box 12327, Berkeley, CA, 330 p. Interviews with two generations of American Aikidoists from Tery Dobson to the late George Simcox. A wonderful collection of observations by those who studied under or observed O-Sensei in action Note correct spellings for the following names: Imaizumi, Kashiwaya Maruyama (p 180), Clyde = Clyde Takeguchi (p 184), Sorenson = Swa- rens (p 178), Lorraine Deann = Lorraine Diann(p 126), Sumio Toyota = Fumio Toyada (p 179), Tacoma = Takoma Park (p 192). -R. Nisley Stevens, John (1984), Aikido -- The Way of Harmony: Shambhala Publica- tions Inc. Biographies of the Founder of Aikido, Morihei Ueshiba, and of Shirata Rinjiro, the author's instructor. Detailed analysis of Aikido techniques including such basics as proper bowing, sitting, standing, breathing. Aikikai-style terms are slightly different from those used in the style of Shin-Shin-Toitsu Aikido. Extensive photographs. Tegner, Bruce (1982), Self-Defense Nerve Centers and Pressure Points for Karate, Jujitsu and Atemi-waza. Thor Publishing Co. Thich Nhat Hanh (Mobi Ho, Trans.) (1987), The Miracle of Mindfulness - A Manual on Meditation: Beacon Press. On becoming aware. This man and his followers were persecuted in their native Viet Nam because they insisted on tending the wounded, suffering, and dying -- regardless of which side they had fought on. In "Random Acts of Kindness" (see Conari Press, 1993) there is a haunting story told by an American who was wounded during an attack on a Vietnamese village. As he lay helpless in his blood, an old woman approached and gave him - not the final blow he expected but -- a cup of tea Then she quietly went her way. Tohei, Koichi and Shinojima, Sabi (2003), Kiatsu: Japan Publications. Kiatzu techniques, application of ki to healing. Detailed descriptions and explanations of the "Ki Exercise for Health," "The One-ness Taiso" and other exercises.

• (1978), Ki in Daily Life. Kodansha International.

I was pleased to have read this book just for the commentary on the Japanese phrase suisei-mushi, meaning "to be born drunk and to die while still dreaming."

• (1976), Book of Ki - Coordinating Mind and Body in Daily Life: Japan Publi-

cations, inc. From training body, mind, and soul to raising a golf handicap Contains exercises and an introduction to kiatzu, a method of healing with ki. Ueshiba, Kisshomaru (1987), The Spirit of Aikido: Kodansha Internationa! The late Kisshomaru Ueshiba was the son of Morihei Ueshiba, Founder of Aikido, and the head of Aikikai. Presents a detailed review of the underlying philosophy of Aikido and its pre-wWII history. Walker, Jearl (1985), Roundabout -- The Physics of Rotation in the Everyday World [Readings from "The Amateur Scientist" in Scientific Amencan]: W. H.

Fraeman & Go. Westbrook, A., and Ratti, O. (197Q), Aikido and the Dynamic Sphere -- An tllustrated introduction' Chartes E. Tuttle Carnpany. I first saw this book in a martial arts supply store where I had gone to purchase a woaden practice-sword Near the, door was a wide selection of video tapes, featuring snarling bloody actors and tutles such as The Art of Killing. A mannikin in black ninjd uniform, armed to the teeth, stood by a poster advertising classes in the "secrets of Japan's professional assassins." The counter at back held throwing stars, daggers, spikes, steel claws, and a warning that these could not be sold to anyone under l& without parental permission, The store clerks thenselves didn't laok that old. I found the only book on Aikido in the entire store; and ppening it at random, found this line: "f you harm your opponent unnecessarily you have failed." It's an excellent book, but on that day I would have bought it just for that one sentence. This is the texthook on Aikido, so widely used that in 1994 it was in its 42nd printing; in 1984 I bought the 27th printing, Besides an extensive essay On the ethics of martial arts, the authors delve into every aspeet af the art. Sections address such topics as "Immobilization No. 1 Against Attack No. 3 but the Japanese names that we use are supplied in the glossary Reading it is difficult for a beginner; it was two years before the technique instructions made sense to me, partly due to stylistic differences, largely due to names. See Shifflett (2000) for a chart thar "translates" the numbering system into Japanese terns mare commonly used in Atkikai and Ki Society schools. It is invaluable for the superb line-drawings which emphasize the circular motians These drawings anjoy the dubious honor of being the most- plagiarized illustrations in the history pf martial arts. If you have seen a beautiful, flowing line-drawing of an Aikido throw or jo-kata on a poster Or adyertisement, chances are excellent that it came from this book. Zi, Nanay (19a6), The Aft of Breathing. Bantam Boaks. Thirty exercises (with visualizations) for impraved breathing. In Aikido, as in yoga and ather arts, breathing is a discipline in and of itseif. The idea is this: If you can't control your own breathng, you control nothing.

Movies and Videos

stories af heraes told ra litrte children around

the campfire.

-- Plato, The Republic

Beginners often ask: whg's your tavorite marta artist?" Mine lsra.retired Air Force

Bad Day at Black Rock Ciassic tale by John Sturges, director of The Great Escape and The Magnificent Seven. By merely appearing unannounced and unexpected, a mild-mannered stranger (Spencer Tracey) sends a small town with a dark secret into a frenzy of suspicion and fear. A story of choices: the shame and guilt of having made the wrong ones, the teror and opportunity of a second chance. Includes a short scene of karate versus the classic Western bully filmed in 1954 when karate was still a rare and exotic oriental art. See Gluck, 1996. Clean and Sober Facing drug and murder charges, real-estate hotshot Daryl Poynter (Michael Keaton) decides that a drug clinic, with its guarantee of complete anonymity, would be the perfect hideout - and is in for a big sul prise While this appears to be a movie about drug addiction, it is actually about addiction in its endless variety, whether to external sources or internal ones, whether material goods, alcohol, sex, food, self-image or the desire to prey on or to control others to hide one's own lack of self- control. Consider the different images of car headlights presented at the beginning of the film and at the very end. Morgan Freeman as a drug counselor and M. Emmet Walsh as an Alcoholics Anonymous counselor can't be fooled because they've been there themselves and already know all the lies The Firm One of the few modern movies, including martial arts and others, where the protagonist uses his head rather than just punching or running. A mysterious law firm spins a web of easy money and material things. No

out via negotiation, a smail but powerful weapon of the law - and the price of a postage stamp. The FBI investigator, wanting something a bit more dramatic is incredulous, yet "it's more than you had on Al Capone," points out McDeere. Dramatic and bombastic not necessary - just what works An excellent performance by Gene Hackman as a lonely man who wishes he had done better and does A Force More Powerfui On effective peaceful resistance. It is often said that Ghandi's non-violent tactics were al very fine against the British who had a tradition of restraint but they would never have worked against the Nazis, communist troops, or violent dictators. Indeed they have done exactly that Here is the history of the Nazi invasion of Denmark, the Polish Solidarity movement, the defeat of dictator Pinochet in Chili in 1983, and others. A gripping two-part video with companion book Written and produced by Steve York To order call 1-800-343-4727 Website. http://www.pbs.org/weta/forcemorepowerfui.

Grand Canyon A strange and beautifui iook at vioience, real and imaginary, the interrelationships between lives and the things that actually matter. In the beginning moments of this film you will see a great Aikido Master working as a towtruck driver (Danny Glover). Watch what he does and how he does it then compare his actions with Terry Dobson's diagrams for attack and defense. (See Dobson, 1987.) Another haunting scene is Steve Martin's portrayal of a movie maker exploiting the lucrative genre of make-believe violence; after a real mugging he sees the light - then chooses to walk back into the darkness. The Great Escape Based on a true story of Allied prisoners of war who tunnelled out of a German prison camp. Of the 75 escapees, those who got into gun battles at the rail stations, punched out guards, stole bombers and other dramatic solutions, never made it out. This is the source of the famous scene (and poster) of Steve McQueen fruitlessly attempting to elude Nazi pursuers via motorcycle stunts. (Legend has it that he refused to make the movie unless allowed to film this bravura sequence.) Who actually escaped? Only three: two who posed as harmless fishermen and one on a bicycle, all with a firm goal but who moved so calmly and gently that they never aroused the suspicions of watching soldiers. Also notice the character and behavior of the camp commandant and those under his command in contrast to more modern portrayals of German troops. See Schindler's List. Groundhog Day A charming remake of the legend of the Flying Dutchman of folklore with a kinder, gentler, wiser ending. The profoundly unlovabie and unioving Bill Murray is trapped within the same day, apparently doomed to live it over and over - forever. What would you do if you could live forever? What would you do if no one knew? How long before money, manipulation, and preying uo others becomes very very boring? What counts? What's next? Morihei Ueshiba & Aikido -- Takemusu Aiki Scenes of O-Sensei filmed between 1952 and 1958. Includes the "flying" sudori described on page 92 and the famous scene of American MPs filmed by Jay Gluck and described in Zen Combat. Available from Aikidp Journat Pat and Mike Spencer Tracy and Katherine Hepburn in a classic film example of how attitude (and patronizing or thinly veiled disapproval) can impact performance. Hepburn does a passable shiho-nage on tough-guy Charles Buchinski (before he became tough-guy Charles Bronson).

Police Academy 6 See "Soundman's" battie with a bad guy. OK, it's the Keystone Cops and it's a cartoon, but consider the idea of "Thank you for the opportunity to practice my Aikido" with a slightly different emphasis: "Thank you for the opportunity to practice my sound effects."' Either way, the emphasis is not on the attacker. Powers of Ten A breathtaking change in point of view. A man dozes on a picnic blanket in lake-side Chicago. Every ten seconds we are ten times further out from our starting point until our galaxy is only a distant glimmer of light. The viewpoint then returns to the man's hand at the rate of 10 times more magnification every ten seconds, ending within a proton of a carbon atom. The Films of Charles & Ray Eames, Volume 1 The video is $39.95 from Pyramid Film & Video, 2801 Colorado Avenue, Santa Monica, CA 90404, 1-(800) 421-2304. Royal Wedding Thin plot, but the source of the famous scene in which Fred Astair dances with a hatrack. As always he makes his partner look very very good. No clash Only blending and flowing. Consider this in dealing with uke. Sanjuro (Director: Akira Kurosawa, 1962) A roilicking taie of feudai Japan. In this sequel to Yojimbo, a gruff and rough wandering samurai (Toshiro Mifune) comes to the aid of a band of naive and hopelessly idealistic young noblemen. The young men see only yes and no, black and white, and are sorely disappointed in a wise old uncle who was taking a quieter, gentler path. In their impatience they are determined to deal with every situation in a dramatic haste which ultimately results in death and destruction. Mifune highlights the contrast between explosive action and relaxation, appropriate action and appropriate inaction, the dangers of seeing everything in black or white, judging by surface appearances, and how insistence on Action Hero Solutions lead to tragic ends. Notice how Sanjuro deals with (or attempts to deal with) his former foe in the final scene. When enemy soldiers come to ambush the Boy Scout samurai where they have met at a secluded shrine, Mifune drives them down the steps, surely the inspiration for a strikingly similar picture in Westbrook and Ratti's Aikido and the Dynamic Sphere. The scene of the young men emerging from under the floorboards reappears in Lucas' Star Wars when Han Solo, Obi-Wan Kenobi, and Luke Skywalker emerge from under the floorboards of the Millenium Falcon, following almost identical advice from a seasoned warrior that there are many ways to fight Note also the trademark screen wipes which Lucas (an enthusiastic Kurosawa fan) used in Star Wars, in turn inspired by Kurosawa's Hidden Fortress.

"Behoid! " says God.

Choose Life!"

village hires seven samurai (with a youthful Toshiro Mifune as a would- be samurai) for protection against the annual harvest-time raiders. In the test set for selecting candidates, observe who wins and why. Seven Samurai, regularly found in the list of the world's Top Ten Movies, inspired Hollywood's “"Magnificent Seven" cast as a western, director John Sturges seems to have carefully matched the faces and personalities of the original Japanese actors. Side Kicks An asthmatic youth lost in a fantasy world is taken in hand by the canny and kindly Mr Lee (Mako) who leads him out of the trap of fantasy into the world of real competence, true confidence, and genuine self-control. All the elements of the standard martial arts movie are here: good guy, bad guy, the opportunity to "take revenge" on one's opponent by beating him to a pulp -- and they are all slyly lampooned and redirected The enemy is not really the class bully, it is asthma The karate competition is won not by trashing an adversary but by “breaking," an exercise in concentration and seif-control. The beautifui girl is not the prize won by defeat of a rival; she already liked him anyway -- for himseif And "don't need karate gi," points out Mr. Lee (who races from kitchen to competition in an apron) “to break blocks." Chuck Noiris' all-time best movie pokes gentle fun at all his others. While it suggests the value of hero-worship for setting direction and goals (the boy in the final scene gave me goosebumps), emphasis is firmly placed on the need to move beyond. The Star Wars Trilogy Based on the 1958 Hidden Fortress, a film by Japanese director Akira Kurosawa Lucas saw it in film school and never forgot it Toshiro Mifune is general Rokurota Makabe, who in "Star Wars" becomes Obi-wan Kenobi, Princess Yukihime becomes Princess Leia Organa, and the two hapless wandering foot soldiers who come to the rescue of the disguised princess become C3PO and R2D2. The Source of the Force. Star Wars. Many of the concepts attributed to "The Force" come directly from Aikido. Darth Vader's hissing breath is a wonderful parody of.ki breathing and his helmet is the traditional samurai helmet and bamboo armor reinterpreted in black plastic. (See the movie Teenage Mutant Ninja Turtles for an example of the almost-real thing worn by the wicked Shredder ) Observe Ben Kenobi's calm and impartial graciousness to all. even the despised 'droids, in contrast to the generally spiteful and frenetic behavio1 of almost all other main characters. (This same character of calm graciousness is displayed by Master Splinter, the ninja rat in Teenage Mutant Ninja Turtes.) An Aikido joke in circuliation since this 1977 movie is that “The Force"

actually refers to duct tape. The Empire Strikes Back: Who has Luke destroyed when he strikes down his enemy in the cave? The inspiration for Yoda is believed to be Misao Shoji of Gardena, California. A superb Aikidoist, he is also renowned for his pixilated sense of humor. His favorite song, "Found A Peanut," is sure to be sung in the course of any workshop where he is present. Return of the Jedi: On video and in slow motion, watch the clash between Vader and Emperor where you will see X-ray images largely invisible at normal film speed. Compare with Saotome's(1993) account of experience as Ueshiba's uke. Ukemi: The Art of Failing. Bruce Bookman Fails are a leading cause of accidental death and injury yet safe falling is rarely taught. Even in Aikido and Judo where failing is a criticai technique and teaching skill, it is rarely taught in a systematic manner. Bruce Bookman corrects that iack with two well-done videotapes. Volume I: Basic Ukemi progresses from simple rocking chair rolls to breakfalls. Includes strategies for improving ukemi by effective blending with your partner. Volume 2: Advanced Ukemi continues to high-flying breakfalls and flips.

"Exposed! Pro-Wresting's Greatest Secrets."

Chỉ mục

Index

in Aikido 159

in driving 161

abusive chiidren 3 addiction 198

Covey, Stephen 189

aiki and right 4 Aikido and ice 59

Daruma 44

defined 1

Dobson, Terry 135, 192, 194

alpha (brainwaves) 155

driving and deathrates 156, 159

Anecdotes

duct tape and The Force 203

Easter Island and One-Point 44

Unliftable Body 124

Focusing Madness 137

Einstein, Albert 6

Golden Gloves and Gun 71

entoku (Good done in secret) 189

eyes and attention 136

.Frank, Dan 71

Poor Eyesight 80

Freud, Sigmund 4, 155

Gluck, Jay 167

Unbendable Semantics 50

goal setting 101, 104, 201

WWII Wallpaper 178

Goldberg, Rube 167

good done in secret (entoku) 189

graciousness 202

biceps 20

gravity 89

biofeedback 14 bonsai 152 breaking blocks 112

"hakama toe" 129

Breathing

hanmi 32

and astronomy 145

happo-undo 141

paradoxical and ill health 145 hara 8, 43 practice 146

hitori waza 30

Budo

Huegenots and pacifism 203

definition of 2, 53 Butts, Dave 5

ikkyo 111

ikkyo-undo 138, 139

impartiality and integrity 180, 189., 202

Chandler, Susan 43, 128

in-yo 86

Competition

Jesus 129

Quotations

Acker, James 59

Beyen, Jan 16

kanji 1

Buchanan, D. C. 79

Buddha 11

karate 3, 32,79, 138

Chandler, Susan 128

katsu jin ken 2 Kendall, Steve 174

Covey, Steven R. 104

Dalton, Susan 151

Durant, Wil1 94

ki defined 10, 101

Ki Testing

Ford, Henry 12

Ford-Kohne, Gregory 46

rationale 10 Test 1 37

Gordon, Chuck 151

Test 2 38

Hooker, Dennis 57

Test 3 39

Jesus 168,180

as team sport 15

Navratilova, Martina 177

kiai 150

Saotome, Mitsugi 76

Simcox, George xii, 24, 78, 83, 90,

Kokyu-dosa

94, 106, 124, 166, 171

as ki exercise 52

St. Paul 156, 168

as rolling exercise 56 Kurosawa, Akira 202

St. Theresa 175

kuzushi 129

Swett, Ben 13, 146, 171, 176

Tittle, Cindy 150

Tohei, Koichi 104, 147, 175

Ueshiba, Morihel 2, 53, 129, 175

magnetic hand 38

Welles, Orson 170

Mars, god of war 201

Wordsworth, William 181

martial artists, favorite 197

Wright, Maxine 44

Master Splinter 202 Meaning of Life 192

radio stations and advertising 169

Nelson (wrestling hold) 78

reality 6, 172, 193

Noble Warrior 186

reigi, definition of 76 relaxation, definition of 69

Nonaka 5

revenge 202

numchuks 201

Rinjiro, Shirata 195

Rolling

backward and forward 24

On the street

backwards 27

in the media 24

cross-roils 30

in Real Life 133, 159

from standing position 30

importance of 24

One-Point and Center 8

rolling tag 72

Orson Welles 169

Saotome, Mitsugi 2, 203

physics 89.96. 101, 111, 133 point of view 46, 168, 173, 174, 191, seiza 21

Shin-Shin Toitsu Aikido 3

1. 200

positive or negative 171

Shoji, Misao 203 shomen-uchi 112

prayer 120

Simcox, George 106, 124, 194

Sitting

ude-furi choyaku undo 74, 75

spirit 1, 2, 4, 6, 10

ude-furi undo 74

Standing 31

udemawashi-undo 91

hanmi 32

Ueshiba, Morihei 1, 53, 70, 129, 195

shizentai 32

Unbendable Arm 18, 19, 20, 28, 40, 69

stretching 73 sudori 92 supernatural, defined 13

Vader, Darth 202

verbal self-defense 189, 190

Virginia Ki Society xii

War of the Worlds 169

Tenkan

Washington Redskins football 5

defined 34

water and imagery 7

turning 3, 129

World War II 2, 201, 203

verbal 102, 135

and wallpaper 178

tenkan 133 absorbing and extending 124 with tickle 126

yin-yang symbol 86

Yoda 203

Tohei, Koichi xii, 3, 104, 155 traffic 189 triceps 20

zempo-kaiten waza 30

Truth 101 13

zeng0-undo 140, 141

turning, 34; see tenkan Afterword

Chúng tôi hy vọng bạn thấy tập sách mẫu này hữu ích và bổ ích. Để xem những bài tập này trong thực tế, hãy ghé thăm chúng tôi tại:

Virginia Ki Society

2929-E Eskridge Road

Fairfax, VA 22031

Điện thoại: 703-971-7928 Fax: 703-355-2656

E-Mail: info@vakisociety.org

Website: http://vakisociety.org

. . hoặc xem Phụ lục A để tìm một võ đường gần bạn.

Nếu bạn có nhận xét hay đính chính, hoặc nếu bạn có một bài tập hay giai thoại minh họa muốn chia sẻ để có thể đưa vào các lần tái bản sau, xin hãy viết thư cho tôi tại:

Round Earth Publishing

P. O. Box 3855

Dept. 150

Merrifield, VA 22116

E-Mail: CMS@round-earth.com

Mọi đóng góp đều sẽ được trân trọng ghi nhận.

• C. M. Shifflett

Phụ lục A

Các võ đường Ki Society

Các võ đường Ki Society Sau đây là danh sách các trường phái Ki Aikido. Những trường in đậm và có dấu sao có võ sư trưởng được Ki Society International ở Tokyo, Nhật Bản công nhận. Nhiều trường có các chương trình giảng dạy mở rộng tại những địa điểm khác. Để biết thông tin cập nhật, xin liên hệ: Ki Aikido USA, P. O. Box 75433, Seattle, WA 98125-0433 Điện thoại: 206-527-2151 FAX: 206-522-8702 Website: Ki-Aikido.net E-mail: contact@Ki-Aikido.net

Hoa Kỳ

Arizona Ki Society

Arizona

P. O. Box 13285

Scottsdale, AZ 85267

Attn: Kirk Fowler

7845 E. Evans Road, Suite F

Scottsdale, AZ 85260

Điện thoại: (602) 991-6467

dojo@azkiaikido.com http://www.azkiaikido.com

Northern California Ki Society* California

2414 Sixth Street

Berkeley, CA 94710

Attn: Pietro Yuji Maida

Điện thoại: (510) 848-3437 FAX: (510) 848-1327

intoku@aol.com http://www.kiaikido.org

Southern California Ki Society* P. O. Box 3752

Gardena, CA 90247

Attn: Clarence Chinn

Điện thoại: (310) 370-1956

Info@socalkisociety.com http://socalkisociety.org

Southern California Ki Society

5369 Berkeley Road

Santa Barbara, CA 93111

Attn: Steve Ota

Điện thoại: (805) 967-3101. FAX: (805) 967-5459

http://orgs.sa.ucsb.edu/aikido

Rocky Mountain Ki Society Colorado P. O. Box 11191

Denver, CO 80211

Attn: Russell Jones

Điện thoại: (303) 425-0988

http://www.kiaikidocolorado.org

Westminster Dojo — Võ đường trụ sở

Metro Denver

Kevin Eva

9038 Marshall Ct

Westminster, CO 80031

Điện thoại: (303) 428-7100

RMKIS@aol.com

A-1

Denver Ki-Aikido Susan Chandler 2129-B South Sheridan Denver, CO 80227 Phone: (303) 948-1005 sechand @ qwest.net Boulder Ki-Aikido Abel Villacorta & Jill Miyamoto c/o Karate America 2870 Bluff Street BoulderCO80301 Phone: 303-448-0527 abel.villacorta @ aikidoki.net Ki-Aikido at CSU Fort Collins Russell Smith Coiorado State University, Recreationai Sports Fort Collins, CO 80523 Phone: (970) 491-6359 ki @fort-alkido.com Honolulu Ki Soclety

Hawail

Attn: Selchi Tabata 2003 Nuuanu Ave. Honolulu, Hawail 96817 Phone: 808-521-3513 Hawail KI Federation www.hawalikl.org Head: Christopher Curtis

Oahu Glenn Hamamura*

PO BoX 860667 Wahiawa, HI 96786 Ph.808-597-9301 Ph.808-939-9301Fax:Fx.808-597-9447 e-mail:ghamamur@us.ibm.com Linda Sasaki 94-245 Leowahine St., Apt. B228 Wahiawa, HI 96797 Phone: 808-539-7514 miles @hecouncil.org Francis Fujiwara 53-040 Pokiwai Place Hauula, Hl 96717 Phone: 808-543-2261 fugiwara@ gold.chem.hawai.ede Eric Nonaka 95-1127 Lalai St. Milliani, Hi 96789 Phone: 808-625-2509 nonakae001 @ hawali.rr.com

Clayton Naluai 1429 Makiki St. Room 202 Honolulu, Hl 96814 Phone: 808-524-4548 RUTHSHAKLE@aol.com

Maui Maui Ki Aikido*

Shinichi Suzukl PO Box 724 Wailuku, HI 96793 Phone: 808-244-5165 cdc@maui.net

Kaual Godwin Esaki

5571-C Kaapuni Rd. Kapaa, HI 96746 terisden@gte.net Dean Mayer 4352 Naulu Pl. Koloa, Hil 96756 Phone: 808-742-6051 Deanmay @ aloha.net

Kauai Lloyd Miyashiro

6585 Walpouli Rd Kapaa, Hi 96746 Phone: 808-822-4794 Imiyashi@ k12.hi.us

Hawall Takashl Nonaka*

PO Box 438 Papaiko, HI 96781 Pnone: 808-964-1480 kfarms @hgea.org George Dochin Box 652 Kamuela, Hi 96743 gdochin @ gte.net http'l/www.washingtonp Chicago KI Soclety*

Illnols

7721 South Luella Chicago, IL,60649 Attn: Jonathan Eley Phone: 312-721-9006 http:/www.geocities.com/tedehara/about.htm Bloomington KI Aikido

Indiana

Sharon Minsuk Phone: 812-824-7038 sminsuk@ bio.indiana.edu Kansas Kt Society

Kansas

PO Box 236 Lawrence, Ks 66044 Attn: Andrew Tsubaki (785) 843-8419 info @kansaskiakldo.org http:/www.idir.net/-demian/kks!

Mldland Kl Alkldo Society* 9303JohnsonDrive Shawnee Mission, Ks 66222 Attn: H. Vic Montgomery Phone: (913) 362-7314 KCAikido @ att.net http://www.kckiaikido.com/ Montgomery County Ki-Aikldo Society*

Maryland

4511 Bestor Road Rockvile, MD 20853 Attn: Daniel E. Frank Phone: (301) 871-9155 http:l/marylandklsociety.org/

Minnesota Minnesota Ki Society

Lyndberg Athletic Center Hopkins High School 2400 Lindbergh Drive Minnetonka, MN 55305 Attn: Jerry Kelly 612-988-4500 sudori@ aol.com http://members.aol.com/sudorl/ St. Louls Kl Soclety*

Mlssourl

6006 Pershlng Avenue St. Louls, MO' 63112 Attn: Mark Rubbert Phone: (314) 726-5070 http:/www.stiki.org/ Las Vegas (So. Cal. Ki Society)

Nevada

Cambridge Community Center Clark County Parks and Recreation (CCPR) 3930 Cambridge Street Las Vegas NV, 89109 Attn: Wayne Tsuma

New Jersey New Jersey Kl Soclety*

628 Lippincott Avenue Riverton, NJ 08077 Attn: Terry Pierce Phone: (609) 829-7323

New Mexico Santa Fe Ki Society

103c County Road 42 Santa Fe, NM 87505 Attn: Kim Sorvig & John Greacen Phone: 505-474-8531 ksorvig @ unm.edu

New York New York Ki-Alkido*

1560 York Avenue, Apt. 3A New York, NY 10028 Jeffery Morehouse Phone: 212-628-3744 NYKA @ earthlink.net

Oregon KI Society*

Oregon

P.O. Box 2143 Lake Oswego, OR 97035-0645 Attn: Calvin Tabata Phone: (503) 684-0185 info@oregonki.org http://www.oregonki.org

South Carollna South Carolina Ki Soclety*

Department of Philosophy Furman University 3300 Poinsett Highway Greenville, SC 29613 Attn: Dr. David Shaner http://www-student.turman.edu/Aikido/

Texas

Austln Ki Aikido 2ii W North Loop Austin, TX 78756 Attn: Kathy Feriand Phone: (512) 459-9249 http://www.akac.org/ Houston Ki-Aikido Safety America Martal Arts, Inc 2595Cordes Drive Sugar Land, TX Attn: Craig Hocker Phone: (281) 980-3030 http.//houstonkiaikido.org/ hocker@focus.neusc.bcm.tmc.edu

Virginla

Virginla Kl Soclety* Attn: Chuck Auster PO Box 2351, Merrlfield, VA 22116 Dojo: 2929-E Eskridge Road Fairfax, VA 22031 Phone:703-971-7928 Fax: 703-355-2656 dojoinfo @ vakisociety.org http://www.vakisociety.org/

Washington Seattle Ki Society

6106 Roosevelt Way NE Seattle, WA 98115 Phone: 206-527-2151 Fax: 206-522-8702 Attn. Michael Scarey seattlekisociety @ hotmail.com http.//www.seatlekisociety.com/

A-5

Canada

Kingston Ki Society

Kingston

South America

Argentina Ki no Kenkyukai Buenos Aires Dojo

Contact: Abate Ricardo Dorrego 2614 Dorrego Buenos Aires Phone: 771/7711 Kiway @ siscor.bibnal.edu.ar Flores Dojo Contact Mr. Adrian Kertesz Camacua 245 1406 Buenos Aires Argentina Phone: (541) 631 4208 Fax: (541) 631 1815 akertesz @usa.net KI no Kenkyukai La Plata Dojo Contact: Eduardo Capurro Calle 5 N. 1488 (1900) La Plata Argentina Phone: +54 21 224516 kinokenkyukai_lp @ hotmall.com

Brazi!

Brasil Ki No Kenkyukai CarlosAlfredoPalacios Padre Anchieta, 2953 - ap. 1404 Curitiba, Parana 80.730-000

Belo Horizonte Ki Society Eni Fantini Rua Ituiutaba 143 Belo Honzonte Phone: 032-224-4969 kiaikido@bol.combr Ki-Aikido Florianopolis LaelKeen&RussellJones Rua Servidao Viverde, 75 Costa de Dentro Florianopolis : Santa Catarina Cep: 88060-630 Phone: (048) 237-7184 kibrasil@fastlane.com.br Ki-Aikido Rio de Janeiro George Pretyman Phone: (021) 549-7018 geotan @ig.com.br

Europe

Suomen Ki-Aikido Yhdistys ry / Suomen Ki-Litto

Finland

www.skay.fi Contact: Arja Vans Rajatie 40 FIN-01230 Vantaa Phone: 358-400-488 516 skay @ skay fi Ki Sociéte Endoume-Roucas

France

www.chez.com/kiaikido Maison de Quarter du Roucas-Blanc 232, chemin du Roucas-Blanc 13007 Marsellle Phone: 04 91 31 25 73 kiaikido@mail.chez.com

Germany

Ki-Aikido Deutschland www.ki-aikido.de Contact: Heimut Schweinzer hel @ ki-aikido.de

Italy

Ki no Kenkyukai Italia www.ki-aikido.it info @ ki-aikido.it

Netherlands Ki-Aikido Centrum

Contact: M.L.R, van der Meulen Van ijsseisteinstraat 26 5212 TS 's-Hertogenbosch shiho @ dds.nl

Russia

Far East Ki No Kenkyukai www.oduv.ru/kil Contact: Stepanov Yuri P.O. Box 10/15 Khabarovsk, 680000 Russia Phone: 7-4212-786877 Fax: 7-4212-324980 e-mail: vnk@oduv.elektra.ru, hakama@ mail.ru Ki no Kenkyukai Sverige

Sweden

www.ki-aikido.se

Asia

Australia

Aikido Ki Society Austrailia Michael Williams PO Box 412 Byron Bay, NSW 2481 Phone: 02 6685 6389 aikido @turboweb.net.au

Japan

Ki-no-Kenkyukai International Headquarters 3515 O-Aza Akabane, Ichikai-machi, Haga-gun

Tokyo HQ Tochigi-ken 321-3426

Phone: 0285(68)4000 Fax 0285(68)4004 headquarters @ ki-society.or.jp

Tokyo Tokyo District Headquarters

Chubu Chubu District Headquarters

Aichiken Nagoya-shi Nakamura-ku Tsubaki-machi 12-12, 453-0015 Phone: 052(451)4644 Fax 052(451)2897

Kansal Kansai Distnct Headquarters

Osaka-fu Osaka-shi Yodogawa-ku Nishinakajima 4- 11-25 Daini Shinwa Building7F,532-0011 Phone: 06(304)8621 Fax: (304)8664

Singapore Aikido Kl no Kenkyukai Singapore

www.ki-aikido.com.sg Francis Chong Hong Siong, Chief Instructor Block 7, Toh Yi Drive, #02-265, Postal Code 590007 Phone: 6466-2503 ki-aikido @ki-aikido.coms.g

Phụ lục B

Các bài tập bổ sung

Bài tập khí ba phút vì sức khỏe

Các lớp học thường bắt đầu bằng Bài tập Ba Phút vì Sức khỏe. Bài tập này nhằm làm ấm và làm dẻo các cơ và để luyện tập phối hợp tâm–thể bất kỳ bài tập nào. Tất cả các bài tập đều nhấn mạnh việc kéo giãn nhẹ nhàng thay vì dùng sức hay nén ép. Chẳng hạn, khi nghiêng đầu ra trước rồi ra sau, hãy nghĩ đến việc kéo giãn mặt trước của cổ thay vì cố ép phía sau đầu vào vai. Mặc dù nhịp đếm và động tác thường có vẻ diễn ra đồng thời, nhưng nhịp đếm đến trước, rồi mới đến động tác. Đây cũng chính là khái niệm chờ đợi một đòn tấn công rồi mới phản ứng lại. Với các bài kiểm tra shokyu và chukyu, giám khảo sẽ hô nhịp đếm; còn với jokyu (bài kiểm tra khí cho đệ nhất kyu), thí sinh tự hô nhịp đếm. Các bài tập phải được thực hiện đúng và theo đúng trình tự. Mọi động tác đều bắt đầu từ bên trái. Một vấn đề thường gặp là làm bài tập trong đúng ba phút 12 giây theo quy định. Dù hầu hết học viên có xu hướng làm thật nhanh cho xong, thực ra động tác khá thong thả, một giây cho mỗi động tác. Khi luyện tập ở nhà, hãy bấm giờ để chắc chắn về nhịp độ và nhớ thư giãn giữa các động tác. Những người có khiếu âm nhạc có thể nhận ra rằng bài tập này ở nhịp 4/4 đơn giản: mỗi phần mất 16 phách (4 ô nhịp). Hãy thử ngân nga theo một âm trầm,

nhịp 4/4. Để có hướng dẫn chi tiết cho bài tập này và bài One-ness Taiso, xem Tohei (2003).

Bài tập khí ba phút vì sức khỏe

Thân mình

1. 1. Xoay thân mình
2. 2. Nghiêng sang hai bên
3. 3. Gập ra sau và ra trước
4. 4. Kéo giãn xương bả vai

Cổ

1. 5. Nghiêng đầu sang hai bên
2. 6. Nghiêng đầu ra trước và ra sau
3. 7. Nhìn sang hai bên

Chân

1. 8. Gập gối và nhón gót
2. 9. Kéo giãn gối

Vai

1. 10. Buông một tay (udemawashi undo)
2. 11. Buông cả hai tay ra trước và ngược lại
3. 12. Buông cả hai tay ra trước và ngược lại cùng với Nhất Điểm.
4. 13. Lắc cổ tay (tekubi-shindo undo).

1. 1. Xoay thân mình

Xoay thân mình, hai tay đưa qua lại sang hai bên.

1. 1. Xoay Nhất Điểm, xoay thân mình và hai tay.
2. 2. Hai tay nâng lên ngang tầm mắt ở điểm giữa của động tác (nhìn từ trên xuống). Ngực

xoay 90 độ sang hai bên, hai tay vòng quanh ngực (nhìn từ bên cạnh). Đầu đi theo ngực. Ngực chuyển động và hai tay đi theo. Ở nhịp đếm thứ hai, chỉ có hai tay chuyển động (thân mình giữ nguyên). Không gập ở eo.

1. 2. Nghiêng sang hai bên

Thoạt nhìn thì đây giống bài nghiêng người quen thuộc từ giờ thể dục, nhưng không phải vậy. Một phần của nó là bài tập cho vai.

1. 1. Ở động tác thứ nhất, nghiêng sang một bên, để cánh tay vươn lên

và vắt qua đầu, lòng bàn tay hướng xuống.

1. 2. Ở động tác thứ hai, thân mình giữ nguyên tại chỗ. Cánh tay trên gập

qua đầu tại khuỷu tay.

Cánh tay dưới buông thõng hoàn toàn thư giãn bên hông.

Đầu và cổ giữ thẳng hàng với thân mình.

1. 3. Gập ra trước và ra sau

Bắt đầu với hai bàn chân cách nhau bằng vai và hai tay giơ qua đầu,

1. 1. Gập ra trước (F), đưa hai tay qua giữa hai chân như thể

đang tung quả bóng bầu dục cho người phía sau bạn. Tiếp tục vung tay qua giữa hai chân, hoàn toàn, xa hết mức có thể nhưng đừng nén ngực bằng cách khép hai tay sát vào nhau.

1. 2. Ở động tác ra sau (B), gập ra sau, hai tay đi theo. Hai tay duỗi

thẳng qua đầu và tiếp tục ra sau tạo hình chữ H, chứ không chụm lại thành hình chữ ^. Hai lòng bàn tay mở. Mắt nhìn thẳng về phía trước so với đầu.

1. 4. Bài tập xương bả vai

1. 1. Bài tập này tương tự Bài tập 1 (Xoay thân mình) nhưng khuỷu tay

gập lại, ngang tầm vai và nằm trên một đường thẳng với mặt phẳng của lưng. Đầu và lưng cùng xoay khoảng 130 độ.

Thân mình dẫn dắt hai tay trong động tác đầu tiên. Tay phía sau chỉ chuyển động ở nhịp đếm thứ hai.

1. 5. Nghiêng đầu sang hai bên

Bài tập cổ theo chiều ngang, thực hiện bằng cách nghiêng đầu sang hai bên.

1. 1. Hai tay chống hông, gập cổ về phía vai.

Đừng nâng vai lên để gặp đầu. Hãy nghĩ đến việc kéo giãn và làm dẻo bên đang giãn thay vì nén bên đối diện. Đầu không cần trở về vị trí giữa; chỉ cần giãn rồi buông. Mắt và đầu vẫn hướng về phía trước và không xoay lệch khỏi trục.

Phụ lục B: Các bài tập bổ sung

1. 6. Nghiêng đầu từ trước ra sau

Bài kéo giãn cho mặt trước và mặt sau của cổ. Bài tập này dường như gây nhiều vấn đề nhất trong khi kiểm tra khí, thường là do nghiêng đầu vượt qua mặt phẳng trung tâm của cơ thể. Động tác được thực hiện bằng cách xoay đầu, hất cằm lên, chứ không phải bằng cách xoay gốc cổ.

1. 1. Hai tay chống hông, hạ cằm xuống ngực.
2. 2. Hất cằm lên trần nhà.

Thay vì ấn cằm vào ngực (nén ép), hãy nghĩ đến

việc kéo giãn mặt sau của cổ.

Để tự kiểm tra, hãy nói “ahhhh” suốt quá trình. Những âm thanh nghẹn hay bị bóp cổ

là dấu hiệu chắc chắn của việc nén ép.

1. 7. Nhìn từ bên này sang bên kia

Bài tập cổ, xoay đầu từ trái sang phải.

1. 1. Hai tay chống hông, nhìn qua vai này rồi vai kia mà không xoay

thân mình hay nâng vai (và giữ đầu thẳng đứng).

1. 2. Đưa đầu trở về vị trí giữa.

Hãy làm bài tập này khi đang đi bộ. Nếu bạn không đưa đầu (và mắt) trở về

vị trí giữa, bạn sẽ bị mất phương hướng trầm trọng. Hai bạn tập đối mặt nhau khi làm bài tập này theo nhịp đếm chỉ nên

thấy mặt trước của bạn tập — không bao giờ thấy bên hông mặt.

1. 8. Gập gối và nhón gót

Đây là những động tác gập gối nhỏ, nhịp nhàng, tập trung vào việc hạ Nhất Điểm đồng thời giúp bạn tìm được phần ức bàn chân. Gập gối ở hai nhịp XUỐNG đầu tiên.

LÊN

UP

1. 1. Hai tay chống hông, hai bàn chân cách nhau hơn một chút so với chiều rộng vai.
2. 2. Hạ XUỐNG-lên-XUỐNG-rồi LÊN trên các đầu ngón chân và xuống-xuống trên gót chân

(xuống-xuống-LÊN-xuống-xuống). Hãy nhấn mạnh động tác xuống (hạ trọng lượng ở mặt dưới), chứ không phải động tác lên. Động tác lên chỉ là phương tiện để đi đến động tác xuống tiếp theo.

1. 9. Kéo giãn gối

Đây là bài tập để làm dẻo và kéo giãn đầu gối cùng gân kheo.

1. 1. Duỗi chân với các ngón chân gập lên.
2. 2. Ấn nhẹ xuống đầu gối.

Động tác là hạ chân xuống, chứ không phải ấn vào đầu gối. Hãy nghĩ đến việc kéo giãn mặt sau của chân, chứ không phải đẩy đầu gối xuống.

10. Buông tay

Với bài tập này (Udemawashi-Undo), nhịp điệu thay đổi thành một động tác cho mỗi nhịp đếm. Đây không phải là bài tập xoay cánh tay quanh vai. Đây là động tác buông tay.

1. 1. Nâng cánh tay trái lên cao qua đầu hết mức có thể mà không duỗi thẳng

khuỷu tay.

1. 2. Buông cánh tay trái ra trước (rồi trở về) bốn lần.
2. 3. Buông cánh tay phải ra trước (rồi trở về) bốn lần.

Ki trong Aikido

1. 11. Buông Cả Hai Cánh Tay

Đây là phiên bản hai tay của Bài Tập Buông Cánh Tay (Udemawashi Undo), được thực hiện về phía trước và ngược lại.

Nâng cánh tay trái cao hết mức qua đầu mà không duỗi thẳng

cùi chỏ.

2. Buông cánh tay trái về phía trước (rồi trở về) bốn lần. 3. Buông cánh tay phải về phía trước (rồi trở về) bốn lần. Xu hướng là nâng Nhất Điểm lên trong khi nâng cánh tay; thách thức là giữ nguyên Nhất Điểm trong khi chỉ đưa cánh tay trở về vị trí xuất phát.

Nhìn lên qua các ngón tay, bạn sẽ thấy các ngón tay và trần nhà — không phải tường hay ngón cái. Một thanh gươm được giữ trên đầu ở đúng tư thế này. Khi hai cánh tay hạ xuống thấp, chúng hạn chế tầm nhìn về xung quanh. Hai cánh tay được giữ đúng cách thì không.

1. 12. Buông cả hai tay trong khi hạ Nhất Điểm

Đây là phiên bản hai tay của Bài tập Buông tay (Udemawashi Undo), hạ trọng lượng và Nhất Điểm. trọng lượng và Nhất Điểm.

1. 1. Nâng cả hai tay thẳng lên.
2. 2. Buông cả hai tay trong khi hạ Nhất Điểm.
3. 3. Khi hai tay đi lên, trở về vị trí ban đầu

B-15

Ki trong Aikido

1. 13. Bài Tập Lắc Cổ Tay

tats

Khi Bài Tập Buông Cánh Tay kết thúc (với cánh tay giơ lên),

1. 1. Tiếp tục chuyển động bằng cách buông cánh tay xuống và hòa chuyển động

đi xuống vào việc lắc mạnh hai cổ tay (tekubi-shindo undo).

1. 2. Giảm chuyển động thể chất đi một nửa sau mỗi nhịp đếm. Khi chuyển động

thể chất giảm, hãy hình dung các phân tử đang rung động và dịch chuyển.