Cẩm Nang Người Trong Cuộc Về Thái Cực Quyền

Thư Ngỏ Của Bruce Frantzis & Trang Đầu

Hình 0.1. Bìa sách với biểu tượng Thái Cực âm dương.

Trang Đầu

Cẩm Nang Người Trong Cuộc Về Thái Cực Quyền

Điều Bạn Cần Biết để Học và Thực Hành Thái Cực Quyền

Tác giả: Bruce Frantzis

Bản Quyền, Thương Hiệu và Xuất Bản

Bản quyền © 2012 Bruce Frantzis. Mọi quyền được bảo lưu. Không phần nào của ấn phẩm này được phép sao chép, lưu trữ trong một hệ thống truy hồi, hoặc truyền tải dưới bất kỳ hình thức nào, bằng bất kỳ phương tiện nào — điện tử, cơ học, sao chụp, ghi âm hay cách khác — mà không có sự cho phép trước bằng văn bản của nhà xuất bản.

Xuất bản bởi Energy Arts, Inc., P.O. Box 99, Fairfax, CA 94978-0099.

Các thương hiệu sau được Energy Arts, Inc. sử dụng theo giấy phép từ Bruce Frantzis: hệ thống Frantzis Energy Arts®, Mastery Without Mystery®, chương trình Trường Thọ Hô Hấp®, Khí Công Khai Mở Cổng Năng Lượng Cơ Thể™, Khí Công Marriage of Heaven and Earth™, Khí Công Cột Sống Bend the Bow™, Khí Công Spiraling Energy Body™, Khí Công Gods Playing in the Clouds™, bộ sưu tập Living Taoism™, Chi Rev Workout™, HeartChi™, Chương Trình Tinh Thông Bát Quái™, Chương Trình Tinh Thông Hình Ý™ và Chương Trình Tinh Thông Thái Cực™.

Biên tập: Sito Negron và Richard Taubinger.
Trợ lý biên tập: Mountain Livingston và Kaualani Pereira.
Thiết kế nội thất và bìa: Richard Taubinger.
Biên tập ảnh và minh họa: Mountain Livingston và Kaualani Pereira.

XIN LƯU Ý: Việc thực hành các môn năng lượng và thiền định của Đạo gia có thể tiềm ẩn rủi ro. Thông tin trong văn bản này không nhằm thay thế, dưới bất kỳ hình thức nào, cho việc tư vấn y tế, tâm lý hay cảm xúc với một bác sĩ hoặc nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe được cấp phép. Người đọc nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình võ thuật, vận động, thiền định, sức khỏe hay thể dục nào, nhằm giảm nguy cơ chấn thương hoặc bất kỳ tổn hại nào khác có thể phát sinh khi theo đuổi hoặc thử bất kỳ kỹ thuật nào được bàn đến trong văn bản này. Mọi sự khó chịu về thể chất hay vấn đề khác gặp phải trong hoặc sau khi tập bất kỳ bài tập nào đều không nên bỏ qua, mà cần được báo cho một chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Những người sáng tạo và nhà xuất bản văn bản này từ chối mọi trách nhiệm pháp lý đối với tổn thất liên quan đến việc tuân theo bất kỳ thực hành nào được mô tả trong văn bản này, và việc áp dụng thuộc quyền quyết định và rủi ro của người đọc.

Các Khóa Học Đa Phương Tiện cùng Bruce Frantzis

• Chương Trình Tinh Thông Thái Cực
• Chương Trình Tinh Thông Bát Quái
• Chương Trình Tinh Thông Hình Ý

Các Sách Khác của Bruce Frantzis

• Thái Cực: Sức Khỏe Trọn Đời (Tai Chi: Health for Life) — Vì Sao Nó Hiệu Quả cho Sức Khỏe, Giảm Căng Thẳng và Trường Thọ
• Bát Quái và Thái Cực (Bagua and Tai Chi) — Khám Phá Tiềm Năng của Khí, Võ Thuật, Thiền Định và Kinh Dịch
• Sức Mạnh của Nội Gia Quyền và Khí (The Power of Internal Martial Arts and Chi) — Bí Mật Chiến Đấu và Năng Lượng của Bát Quái, Thái Cực và Hình Ý
• Khai Mở Cổng Năng Lượng Cơ Thể (Opening the Energy Gates of Your Body) — Khí Công cho Sức Khỏe Trọn Đời
• Long Hổ Y Khí Công (Dragon and Tiger Medical Qigong) — Sức Khỏe và Năng Lượng qua Bảy Động Tác Đơn Giản
• Đạo Buông Bỏ (Tao of Letting Go) — Thiền Định cho Đời Sống Hiện Đại
• Cách Mạng Khí (Chi Revolution) — Khai Thác Sức Mạnh Chữa Lành của Sinh Lực
• Thư Giãn Vào Chính Mình (Relaxing into Your Being) — Thiền Đạo Gia, Tập 1: Khí, Hơi Thở và Hóa Giải Nỗi Đau Nội Tâm
• Đại Tĩnh Lặng (The Great Stillness) — Thiền Đạo Gia, Tập 2: Nhận Biết Cơ Thể, Thiền Động và Tính Khí Công
• Thiền Tính Đạo Gia (Taoist Sexual Meditation) — Kết Nối với Tình Yêu, Năng Lượng và Tinh Thần

Về Báo Cáo Đặc Biệt Này

GHI CHÚ: Báo cáo Thái Cực đặc biệt này là một phần trong đợt ra mắt Chương Trình Tinh Thông Thái Cực.

Hãy đăng ký nhận bản tin của Bruce để nhận video, bài viết và tìm hiểu thêm về Chương Trình Tinh Thông Thái Cực, bằng cách truy cập:

http://www.taichimastery.com

Chương Trình Tinh Thông Thái Cực là một chương trình toàn diện dành cho người tập tận tâm, gồm hơn 50 giờ bài học từng bước, dạy mọi khía cạnh của Thái Cực, bao gồm sức khỏe, bài ngắn, đẩy tay, nội công, võ thuật và thiền định.

Thư Ngỏ của Bruce Frantzis

Ngày 1 tháng 11 năm 2012 – Ulm, Đức

Hình 0.2. Chân dung đen trắng của Bruce Frantzis, in trong lá thư.

Chào các bạn,

Khi nói đến thể dục và rèn luyện sức khỏe, bạn có vô số lựa chọn: cử tạ, chạy bộ, yoga, Pilates, đạp xe, quần vợt, golf, cross-fit và những chương trình "mốt" khác đến rồi đi. Với quá nhiều lựa chọn như vậy, thật khó để xác định đâu là điều phù hợp với bạn.

Vậy tại sao lại học Thái Cực, và tại sao lại dành thời gian để thực sự học cho đúng?

Tôi tin Thái Cực là tương lai của thể dục và rèn luyện. Thái Cực Quyền dịch sang tiếng Anh có nghĩa đen là "điều tối thượng tuyệt đối". Thái Cực là thứ tôi gọi là một siêu bài tập (Uber-exercise), bởi bạn có thể tập nó vì sức khỏe, vì chữa lành, vì võ thuật và vì thiền định.

Thái Cực có thể biến đổi hoàn toàn cuộc sống của bạn, để bạn cảm thấy khỏe khoắn hơn và kết nối hơn với thân, tâm và tinh thần của mình. Thái Cực là một trong những pháp môn tốt nhất cho sức khỏe lâu dài và trường thọ. Thái Cực nổi tiếng với khả năng giúp chữa lành và thậm chí đảo ngược nhiều chấn thương mà hầu như không có tác dụng phụ. Thái Cực giải phóng căng thẳng mạn tính và bồi đắp Khí — nguồn năng lượng của bạn.

Thực hành Thái Cực thực sự tái lập trình hệ thần kinh của cơ thể bạn. Nhiều người nhận thấy rằng một khi đã học Thái Cực, họ không còn phải ép mình tập thể dục mỗi ngày nữa. Thay vào đó, họ muốn tập Thái Cực mỗi ngày vì nó khiến họ cảm thấy thư giãn, hòa hợp và trọn vẹn. Nhiều người tham gia các nhóm tập Thái Cực, kết bạn và tạo dựng cộng đồng bền lâu.

Một tin tốt lành nữa là ngày càng nhiều nghiên cứu được công bố, xác nhận điều mà các hành giả phương Đông đã biết suốt hàng nghìn năm — rằng bạn có thể phòng bệnh, và đồng thời góp phần vào việc chữa lành cho chính mình thông qua thực hành Thái Cực một cách ứng dụng. Nghiên cứu Thái Cực đang tiếp diễn này mang lại bằng chứng khoa học cho những lợi ích của nó và sẽ góp phần thúc đẩy sự phổ biến của môn này.

Dù Thái Cực cuối cùng cũng đang trở nên phổ biến đại chúng, ở phương Tây, nhiều giáo lý nguyên bản của Thái Cực đáng tiếc lại đang ngày càng bị pha loãng và làm nhạt đi. Ngay cả khi tôi học Thái Cực ở Bắc Kinh, Trung Quốc, gần 30 năm trước, người ta đã thấy rõ rằng trình độ chung của những người tập Thái Cực đang suy giảm, bởi rất ít người xem đó là nghề nghiệp chính duy nhất của mình.

Nếu bạn đang cân nhắc học Thái Cực, hoặc nếu bạn đã tập Thái Cực, một điều quan trọng cần học và cần biết về Thái Cực là điều gì thực sự mang lại sức mạnh cho nó. Đó chính là năng lượng nội tại — hay nội công — mà bạn đưa vào bên trong bài quyền Thái Cực của mình. Đây là trọng tâm của tôi, nơi tôi dạy những nội công này cả trong các bài khí công lẫn trong Thái Cực.

Nếu bạn muốn Thái Cực của mình thực sự làm được những gì nó có thể làm, bạn phải vượt ra ngoài việc chỉ học các động tác hình thể. Học cách dùng tâm trí để tác động đến những gì đang diễn ra trong cơ thể là một điều then chốt. Rất ít người ở phương Tây biết cách dạy những thành phần năng lượng nguyên bản này. Còn ít hơn nữa những người biết quy trình liên kết đúng đắn để những khả năng của Thái Cực có thể trở thành hiện thực trong cơ thể bạn.

Ở Trung Quốc, người ta phổ biến chấp nhận rằng bạn cần khoảng mười năm để trở thành một huấn luyện viên Thái Cực đủ năng lực. Những người đã có kinh nghiệm trước đó với các môn nội gia khác có thể làm được điều đó trong năm năm, nhưng đó là ngoại lệ. Một phần lý do là bởi một người phải thực sự thể nhập trọn vẹn các thành phần năng lượng vào trong cơ thể mình. Cũng như một cây sồi không thể lớn lên trong một ngày, những người thầy Thái Cực cần thời gian để chín muồi và phát triển. Họ phải tái tạo và nâng cấp hệ năng lượng của mình.

Vì ngày càng có nhiều bài quyền khác nhau được sáng tạo và nhiều người thầy xuất hiện trên sân khấu, tôi khuyến khích bạn học một bài quyền chính tông và học với người thầy có phẩm cấp cao nhất mà bạn có thể tìm được. Điều này nghĩa là một người thầy đã được đào tạo bài bản và có thể thể nhập trọn vẹn các nguyên lý của Thái Cực.

Tôi đã tạo ra Cẩm Nang Người Trong Cuộc Về Thái Cực Quyền để cung cấp cho bạn thông tin nền tảng, giúp bạn hiểu và đánh giá khối tư liệu đang ngày càng mở rộng về Thái Cực ở phương Tây. Tôi cũng sẽ đi sâu hơn để giải thích nội công — bí mật làm nên sức mạnh của Thái Cực. Nội công dịch ra có nghĩa là "công phu năng lượng nội tại", và nó giải thích cách Khí vận hành trong cơ thể. Chính nó khiến Thái Cực hữu hiệu như một môn võ thuật, như một bài tập sức khỏe và thậm chí cả cho thiền định.

Khi tôi bắt đầu học Thái Cực nhiều năm trước, tôi đã tìm được và làm việc với một số bậc thầy giỏi nhất ở Trung Quốc thuộc các dòng truyền thừa Thái Cực Trần, Dương và Ngô. Tôi tin rằng trách nhiệm của mình là chia sẻ những gì họ đã dạy tôi với càng nhiều người càng tốt. Báo cáo Thái Cực này, blog của tôi tại www.taichimaster.com, Chương Trình Tinh Thông Thái Cực và các sự kiện trực tiếp của tôi là những cách tôi có thể chia sẻ với bạn những gì mình đã học.

Tôi đã thực hành và giảng dạy Thái Cực nay đã hơn 45 năm và vẫn đang tiếp tục. Ban đầu tôi muốn học Thái Cực vì võ thuật và ít quan tâm đến những lợi ích sức khỏe của nó. Lúc đó tôi là một người trẻ say mê cả việc tập lẫn việc dạy võ. Điều tôi tìm thấy ở môn nội gia quyền Thái Cực là một hệ thống giúp ta khỏe mạnh đến tận tuổi già mà không bị tổn hại khớp và cơ thể như thường gặp ở các môn ngoại gia quyền.

Về sau, khi thời gian trôi qua, tôi dùng Thái Cực để tự chữa lành cơ thể mình khỏi những căn bệnh khác. Có lần, ở Ấn Độ, tôi mắc một ca viêm gan hiểm nghèo. Thái Cực thực sự đã cứu mạng tôi khi tôi dùng nó để khai thông những đường năng lượng bị tắc nghẽn trong cơ thể. Hai người nằm hai bên tôi trong bệnh viện mắc cùng căn bệnh ấy đã qua đời. Tôi có vận rủi khi gặp tám vụ tai nạn xe hơi nghiêm trọng — một vụ năm 1982 làm gãy nhiều đốt sống lưng, mà bác sĩ nói có thể sẽ khiến tôi bị liệt. Ban đầu tôi dùng Dương Thức để chữa phần lưng trên, rồi dùng Ngô Thức của Thái Cực để chữa phần lưng dưới. Không có Thái Cực, tôi nghĩ hôm nay mình đã không thể bước đi được.

Giờ tôi đã hơn 60 tuổi và vẫn tiếp tục dùng việc thực hành Thái Cực để chữa lành cơ thể mình thêm nữa. Không phải ai cũng sẽ đạt được kết quả như tôi, đơn giản vì rất ít người cống hiến trọn vẹn cho Thái Cực đến vậy. Nhưng bạn sẽ nhận thấy mình gặt hái được đúng những gì mình bỏ vào, và mọi người, bất kể tuổi tác hay thể lực, đều có thể đạt được những lợi ích thay đổi cuộc đời thông qua thực hành tận tâm và ứng dụng.

Trong Cẩm Nang Người Trong Cuộc Về Thái Cực Quyền, tôi mong mang đến cho bạn một sự hiểu biết thực tiễn về Thái Cực là gì, điều gì khiến nó vận hành hiệu quả đến vậy, và cách chọn một phong cách, một người thầy cùng một chế độ luyện tập. Tôi tạo ra báo cáo này và cho đi miễn phí, bởi tôi tin nó chứa đựng thông tin thiết yếu sẽ hữu ích trên hành trình Thái Cực của bạn, dù cuối cùng bạn học với tôi hay với một người thầy khác. Tôi mong bạn học, thực hành và rồi sau này truyền dạy lại môn nghệ thuật tuyệt vời này — môn nghệ thuật có thể không ngừng biến đổi cuộc đời bạn!

Người sáng lập, Energy Arts

Hình 0.3. Chữ ký viết tay của tác giả, in ở cuối lá thư.

Trang web của tôi (Tin tức, diễn đàn, sự kiện và sản phẩm): www.energyarts.com
Blog của tôi (bài viết, cập nhật và video): www.taichimaster.com
Chương Trình Tinh Thông Thái Cực (thông tin ra mắt): www.taichimastery.com

Giải Pháp Thái Cực & Thái Cực Quyền Là Gì

Giải Pháp Thái Cực

Khi ở Trung Quốc, tôi học được cách một nền văn minh 3.000 năm tuổi đem khoa học và kỹ thuật của mình áp dụng vào bài toán lão hóa, rồi tìm ra một giải pháp — Thái Cực. Ở Trung Quốc, Thái Cực là môn thể dục sức khỏe quốc dân, với hơn 200 triệu người tập Thái Cực mỗi ngày. Ngày nay, hàng triệu người ở phương Tây tập Thái Cực vì những lợi ích thiết thực — để giảm căng thẳng, nâng cao sức khỏe và tuổi thọ, đồng thời duy trì sinh lực và sức bền.

Theo Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, năm 2011, có 50 triệu người ở Mỹ (chiếm 16,2% dân số) không có bảo hiểm y tế trong ít nhất một phần thời gian của năm đó¹. Ở Mỹ, mỗi ngày có 10.000 người bước vào tuổi nghỉ hưu.

Thái Cực có thể trở thành môn thể dục phòng bệnh hàng đầu ở Mỹ và trên thế giới. Giúp các thế hệ trẻ của chúng ta thư giãn và buông lỏng hệ thần kinh sẽ trực tiếp làm dịu đi những căng thẳng của thời đại này. Thái Cực có thể giúp thế hệ lớn tuổi sống một cuộc đời tràn đầy sức sống, vượt xa cái tuổi mà ở hầu hết mọi người sức khỏe bắt đầu suy giảm.

¹ Xem bài viết "Health care in the United States" (Chăm sóc sức khỏe tại Hoa Kỳ) trên Wikipedia, mục "The uninsured" (Những người không có bảo hiểm).

Thái Cực không khởi đầu như một kỹ thuật vì sức khỏe và an lạc. Nó là một môn võ thuật "nội gia", được gọi như vậy nhờ những kỹ thuật mang lại cho nó sự lưu chuyển và uy lực, và tình cờ thay, cả những lợi ích sức khỏe to lớn.

Ở Trung Quốc có ba môn nội gia quyền chính: Thái Cực, Bát Quái¹ và Hình ݲ. Dù về mặt cổ điển, chúng phát triển nội lực để chiến đấu, thì nay chúng thường được dùng để rèn sức khỏe, đặc biệt là Thái Cực. Cũng có thể nói rằng ngày càng nhiều người dùng tất cả các môn nội gia này như một hình thức thiền động.

Tôi biết được sức mạnh chữa lành của Thái Cực từ trải nghiệm trực tiếp — không chỉ qua quá trình hồi phục sau những vụ tai nạn xe hơi của mình, mà còn qua việc học hỏi từ các bậc thầy vẫn vô cùng khỏe mạnh, dẻo dai và sung sức cho đến tận cái tuổi mà ở phương Tây có thể bị coi là già lão (từ 70 tuổi trở lên) — nhưng ở phương Tây, chúng ta phải đo lường mọi thứ thì mới công nhận giá trị của chúng.

¹ Bát Quái — Còn cổ xưa hơn cả Thái Cực, các kỹ thuật đi vòng tròn (circle walking) của Bát Quái được phát triển từ hơn bốn nghìn năm trước trong các tu viện Đạo giáo như một môn nghệ thuật vì sức khỏe và thiền định. Những kỹ thuật này mở ra những khả năng của tâm trí để đạt tới sự tĩnh lặng và sáng suốt; tạo nên một thân thể khỏe mạnh, cường tráng, không bệnh tật; và, có lẽ quan trọng hơn cả, duy trì sự cân bằng nội tại.

² Hình Ý nhấn mạnh vào mọi khía cạnh của tâm trí để phát triển các bài quyền và động tác chiến đấu của mình. Đây cũng là một phép chữa lành mạnh mẽ không kém, bởi nó khiến con người ta khỏe mạnh rồi sau đó trở nên vô cùng sung sức. Năm động tác cơ bản của nó gắn với năm nguyên tố hay năm giai đoạn năng lượng nguyên sơ — kim, thủy, mộc, hỏa, thổ — những thứ mà y học Trung Hoa dựa trên đó và từ đó mọi hiện tượng hiển lộ được sinh ra.

Quá trình đó vẫn còn tương đối mới. Tuy vậy, đã có những nghiên cứu cho thấy sự cải thiện về thăng bằng và khả năng nhận thức ở người lớn tuổi, cũng như cải thiện huyết áp ở những người bị căng thẳng.

Khoa học và y học phương Tây có thể vô cùng hiệu quả trong việc xử lý các vấn đề cấp tính — chẳng hạn như ổn định tình trạng của tôi sau vụ tai nạn xe hơi khủng khiếp năm 1982. Nhưng theo ý kiến của tôi, nó không làm tốt đến vậy với các vấn đề mạn tính; tức là những vấn đề dai dẳng, không phải khủng hoảng tức thời, nhưng theo thời gian lại làm suy giảm chất lượng cuộc sống, như đau lưng kéo dài hay đau đầu, hai chứng bệnh rất phổ biến.

Đây là cốt lõi trong việc dạy và viết của tôi. Tôi tin rằng Thái Cực và các môn nghệ thuật Đạo gia liên quan có thể đóng một vai trò trong việc chữa lành thế giới. Một cuộc khủng hoảng sức khỏe đang lơ lửng trước mắt, đặc biệt là ở phương Tây khi thế giới ngày càng tăng tốc và dân số ngày càng già đi. Hệ thống chăm sóc sức khỏe đắt đỏ của chúng ta tiêu tốn quá nhiều vào việc áp dụng các phương pháp điều trị cấp tính cho những căn bệnh mạn tính (phổ biến nhất là thuốc cho căng thẳng, tình dục hay giấc ngủ, chỉ kể ra vài thứ). Chỉ riêng trên bình diện thể chất và kinh tế thuần túy, việc đông đảo người dân đón nhận Thái Cực sẽ làm vơi đi rất nhiều áp lực của đời sống hiện đại, và điều này đến lượt nó lại mang những hàm ý tâm linh to lớn.

Mong muốn chân thành của tôi là bản báo cáo "The Insider's Guide Tai Chi" này sẽ giúp bạn bắt đầu tập Thái Cực, hoặc hiểu rõ và cải thiện việc tập Thái Cực hiện tại của bạn. Những người tập và những người dạy là một phần của một cộng đồng Thái Cực rộng lớn hơn, những người đang giành lại sức khỏe cho chính mình và giúp người khác làm điều tương tự.

Thái Cực Quyền Là Gì?

Có nhiều cách khác nhau để trả lời câu hỏi: "Thái Cực là gì?" Thái Cực được phát triển ở Trung Quốc như một môn võ thuật cực kỳ hiệu quả. Khi được nhắc đến như một môn võ thuật, nó được gọi là Thái Cực Quyền (tai chi chuan), dịch nghĩa là "nắm đấm Thái Cực Tối Thượng".

Hầu hết mọi người ở Trung Quốc và phương Tây tập Thái Cực không phải để chiến đấu, mà như một bài tập rèn sức khỏe mạnh mẽ.

Những phong cách khác nhau được phát triển trong các gia tộc cụ thể ở Trung Quốc như một phương cách tự bảo vệ, và mỗi phong cách được đặt theo tên người sáng lập: Ngô Thức, Trần Thức, Dương Thức, Hác Thức, v.v. Ba phong cách phổ biến nhất là Trần Thức, Dương Thức và Ngô Thức. Tôi sẽ nói thêm về những phong cách này ở Phần 4.

Mỗi phong cách có một chuỗi những động tác được biên đạo riêng biệt gọi là bài quyền, với bài ngắn chỉ kéo dài vài phút và bài dài nhất kéo dài tới một giờ. Mỗi phong cách có nhiều biến thể. Bạn không cần phải là một bậc thầy võ thuật mới gặt hái được lợi ích từ Thái Cực. Bạn cũng không cần phải có thể lực, tố chất thể thao hay trí tuệ theo chuẩn mực cổ điển nào.

Khác với nhiều hệ thống bài tập hay môn thể thao, một điểm quý giá của Thái Cực là bất kỳ ai có thể đứng lên đều tập được; và nó có những biến thể riêng dành cho người phải ngồi xe lăn.

Bạn có thể tập Thái Cực dù bạn mập hay gầy, khỏe mạnh hay vừa mới rời giường sau một ca đại phẫu, trẻ, trung niên hay rất già. Thái Cực nói về cảm giác của bạn, chứ không phải vẻ ngoài của bạn!

Điều thú vị là ở Trung Quốc, một nửa số người tập bắt đầu với Thái Cực trong độ tuổi từ 50 đến 80, khi nhu cầu vượt qua những tác động tiêu cực tiềm tàng của tuổi già là điều không thể phủ nhận. Những người khác tập để nâng cao năng lực thể chất và trí tuệ của mình. Các vận động viên thi đấu dùng Thái Cực để cải thiện phản xạ và rút ngắn thời gian hồi phục sau chấn thương thể thao.

Thái Cực giúp người trung niên đối phó với những trách nhiệm ngày càng chồng chất của cuộc sống, giảm căng thẳng và có được lợi thế cạnh tranh trong công việc kinh doanh.

Lại có những người khác dùng Thái Cực để rèn luyện kỷ luật nội tâm, mở rộng trái tim và tâm trí, và khai phóng tiềm năng tâm linh của mình.

Giống như bất cứ thứ gì thực sự đã trường tồn cùng thời gian, Thái Cực có nhiều điều hơn hẳn những ấn tượng ban đầu. Thái Cực, dù được phát triển như một môn võ thuật, phải được hiểu là chứa đựng những phần quan trọng của kho tàng trí tuệ tích lũy từ thế giới cổ xưa. Đó là một môn nghệ thuật có thể giúp mọi người vượt qua những khó khăn luôn hiện hữu của thân phận con người và sống với cuộc đời một cách tích cực.

Cách Thái Cực Vận Hành & 16 Môn Nội Công

Giống như mọi chương trình khí công, Thái Cực làm thư giãn và điều hòa hệ thần kinh trung ương, giải phóng căng thẳng về thể chất lẫn cảm xúc, đồng thời nuôi dưỡng sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Thái Cực làm săn chắc các cơ bắp, đồng thời gỡ bỏ những nút thắt và căng cứng trong đó.

Trong mỗi buổi tập, các động tác Thái Cực vận động đến từng cơ, dây chằng, gân và khớp của cơ thể.

Những chuyển động liên tục khiến từng hạch bạch huyết và nội tạng đều được xoa bóp, và mọi chiếc "bơm" nội tại trong cơ thể đều được tiếp thêm năng lượng. Thái Cực tiếp năng lượng cho toàn bộ cơ thể và cho bạn nhiều Khí hơn — nguồn năng lượng khiến bạn cảm thấy sống động, khỏe khoắn và tràn đầy sinh lực.

Nó mang lại cho bạn một cảm nhận thể chất sâu sắc về cách Khí được hiện thân vào chuyển động của bạn, và giúp bạn trải nghiệm cùng làm việc với năng lượng theo một cách vô cùng tinh tế và phức tạp.

Thường thì khi mới học một bài quyền Thái Cực, bạn phải dành nhiều ngày, nhiều tuần và nhiều tháng chỉ để học những động tác bên ngoài. Đến một lúc nào đó, khi đã học xong các động tác bên ngoài tới mức không còn phải "nghĩ" về việc thực hiện chúng nữa, bạn mới có thể bắt đầu tập trung nhiều hơn vào việc cảm nhận các dòng Khí. Một khi đã nắm được các động tác bên ngoài và bắt đầu cảm nhận, lắng nghe được Khí bên trong, những khả năng mới sẽ mở ra để bạn dùng Thái Cực cho việc thiền định.

Thái Cực vốn được gọi là "thiền định trong chuyển động". Ở phương Tây, chúng ta nghĩ thiền định là việc phải làm trong tư thế ngồi. Tuy nhiên, thiền định trong chuyển động rất hữu ích, bởi nếu bạn học được cách thiền khi đang vận động, bạn có thể mang thiền định vào mọi chuyển động mình làm trong đời sống. Hành Thái Cực theo lối thiền định với sự tập trung buông lỏng chỉ mới là cái bóng mờ của những tầng sâu nhất, mang tính tâm linh, trong thiền định chuyển động của Đạo gia. Đạo giáo có một truyền thống thiền định hiếm có, được truyền dạy cho tôi bởi Liu Hung Chieh (Lưu Hồng Kiệt). Thầy đã dạy tôi cách đưa các phép thiền định của Đạo gia vào Thái Cực, nhờ đó biến Thái Cực thành một phép tu tập tâm linh.

Phần lớn mọi người sẽ chỉ chú tâm vào những lợi ích sức khỏe của Thái Cực, có thể là học thêm các thành phần nội tại khiến nó càng hữu dụng hơn; thế nhưng, Thái Cực khi được dùng như thiền định lại có khả năng — dành cho những ai sẵn lòng và sẵn sàng — đưa bạn vào tận lõi sâu thẳm của con người mình, vào cái mà Đạo giáo gọi là trung tâm của Đạo, hay cái mà Phật giáo gọi là "tánh Không".

Thiền Định về Thái Cực

Theo truyền thống Đạo gia, dấn thân vào một con đường tâm linh vượt xa việc chỉ có sức khỏe và một tâm trí bình yên, tĩnh lặng. Mục đích cao nhất của thiền định Đạo gia là tạo ra một sự nhận biết về trung tâm vĩnh hằng, bất biến của con người mình — nơi của tinh thần và tánh Không, chính là Thức Tính vậy. Thiền định vượt ra ngoài sự thư giãn đơn thuần về thể chất và tinh thần; trong thiền định Đạo gia, người ta an trú ở tầng linh hồn.

Thái Cực là một phương tiện để làm sâu sắc thêm sự nhận biết và khả năng thư giãn trên mọi tầng của con người. Trọng tâm chính khi hành một bài quyền Thái Cực như một pháp thiền định Đạo gia cao cấp là khám phá bản chất của những cặp đối lập, bản chất của tánh Không và của sự bất nhị (non-duality). Đó là những khái niệm Thái Cực và Vô Cực, có thể được trải nghiệm qua sự luân chuyển nhịp nhàng giữa các động tác âm và dương trong Thái Cực.

Mục tiêu của thiền định trong chuyển động là tìm ra và nhận diện nơi Thái Cực trú ngụ trong tâm trí, nơi mà những phân biệt ấy gặp nhau và đồng thời trở thành một trong tánh Không.

Thái Cực thường được nhắc đến như một phép thiền định trong chuyển động. Những động tác chậm rãi, uyển chuyển của Thái Cực có thể được dùng như một phép thiền định để mang lại sự tập trung buông lỏng, để làm lặng "tâm viên" (monkey mind) và để khơi lên một cảm giác thư giãn sâu sắc giúp giải phóng những căng thẳng nội tại.

Khoa Học của 16 Thành Phần Nội Công

Nội công — môn khoa học về cách năng lượng vận hành trong con người — là gốc rễ của công phu Khí cốt yếu trong mọi môn nội gia quyền (Bát Quái, Thái Cực và Hình Ý), trong thiền định Đạo gia, cùng các liệu pháp khí công và những hệ thống trị liệu thân thể của y học Trung Hoa. Tất cả các hệ thống khí công Đạo gia ở Trung Quốc đều đã thu nhận, ít nhất là một phần, thông tin kỹ thuật và những tiềm năng của mình từ môn khoa học nội công.

Học Thái Cực, Bát Quái và Hình Ý thường bắt đầu bằng việc học những bài quyền chuyển động cơ bản.

Chẳng hạn, Thái Cực có các phong cách bài ngắn và bài dài, còn Bát Quái có Đi Vòng Tròn (Circle Walking) và/hoặc Đổi Chưởng Đơn (Single Palm Change). Theo thời gian, các thành phần nội công được đưa vào những chuyển động ở mức ngày càng tinh vi, với mục tiêu dần dần khai mở toàn bộ các kinh mạch năng lượng của thân, tâm và linh.

Tiến trình vòng tròn, trong đó các thành phần nội công được học, là nét độc đáo riêng của các pháp tu tập năng lượng Đạo gia. Ở lượt đầu đi qua một thành phần nào đó, bạn có thể chỉ mới học những yếu tố cơ bản của nó. Rồi ở lượt kế tiếp, bạn có thể tiến sang những khía cạnh sâu hơn và lại đưa chúng vào hòa quyện cùng các chuyển động thể chất của mình.

Bạn quay trở lại, hết lần này đến lần khác, với những thành phần nội công cụ thể để làm đầy đặn thêm những khía cạnh và ứng dụng tinh tế hơn của chúng trong các chuyển động.

Trình tự học 16 thành phần không hề cố định cứng nhắc, mặc dù nhiều người nhận thấy rằng học sớm các thành phần về hô hấp và căn chỉnh đặc biệt hữu ích cho sức khỏe và sự thư giãn.

Mức độ tinh tế của nội công được người tập trải nghiệm như những tiến bộ dần dần và có hệ thống về sức khỏe, cùng những năng lực năng lượng và tâm linh của thân, tâm và linh, diễn ra qua quá trình hành trì liên tục.

Chính sự tinh tế ngày càng sâu sắc này là điều cho phép Thái Cực, Bát Quái và Hình Ý trở thành những bài tập tuyệt diệu và những cỗ xe thiền định thâm sâu cho các pháp tu tập tâm linh của Đạo gia.

Phát Triển Thể Lực Thể Chất qua Thể Lực Năng Lượng

Thái Cực thực sự làm thay đổi những gì diễn ra sâu bên trong cơ thể bạn ở tầng năng lượng. Thái Cực mang lại khả năng nắm quyền kiểm soát hệ sinh thái nội tại của bạn ngay tức thì, tái lập trình hệ thần kinh để bạn có thể rời khỏi căng thẳng và hướng về sự thư giãn.

Thái Cực phát triển cái mà tôi gọi là thể lực năng lượng — có thể định nghĩa là khả năng cảm nhận, vận động và tích trữ Khí của bạn. Khí còn được biết đến như sinh lực sống trong cơ thể bạn. Thể lực năng lượng là quyền bẩm sinh của bạn.

Cách tiếp cận của Thái Cực — dùng những chuyển động chậm có ý thức — là một sự tách biệt triệt để khỏi lối tiếp cận thể lực điển hình của phương Tây, vốn thường chú trọng vào những chuyển động lặp đi lặp lại và sự gắng sức thể chất của các chế độ rèn luyện như chạy bộ, đạp xe hay cử tạ. Thông thường, mục tiêu của việc tập luyện kiểu phương Tây là tốc độ, quãng đường, hay sức mạnh.

Thái Cực có một bộ thước đo và cột mốc hoàn toàn khác để đánh giá thành công: đó là ý thức về cơ thể mình, sự căn chỉnh đúng và sự phát triển dòng chảy năng lượng thông suốt. Khơi dậy sự thư giãn trong toàn bộ con người là trọng tâm của một phép hành Thái Cực.

Điều này sẽ làm khỏe cơ thể bạn, nhưng theo một cách khác với cách mà phần lớn những người tập luyện vẫn coi là "thành công". Không hề có chuyện tập trung vào cơ bụng sáu múi trong Thái Cực. Thực tế, hoàn toàn ngược lại. "Cái bụng Thái Cực" tuy chắc nhưng không cứng, và chuyển đổi liên tục từ cứng sang mềm tùy theo nhu cầu. Điều này cho phép các nội tạng được giải phóng, và khi thân mình giãn ra rồi co lại theo hơi thở của bạn, các nội tạng nhận được một sự xoa bóp liên tục, nhẹ nhàng.

Cánh tay và phần thân trên của bạn cũng vậy: trông mềm mại, nhưng thực tế lại có khả năng chuyển từ cứng sang mềm khi cần. Mấu chốt là để toàn hệ thống vận hành trơn tru và không gắng sức, nhờ đó máu và oxy lưu thông, các bơm bạch huyết hoạt động, và các cơ bắp không cản trở.

Phần lớn "việc nâng nặng" — giữ cho cơ thể thẳng đứng, linh hoạt và vững chắc, như cây non mềm dẻo mà người ta vẫn ví von — được thực hiện nhờ sự căn chỉnh đúng của xương và những bắp đùi rất khỏe.

Đặt Nền Móng: Tam Bảo

Hình 3.1. Một hàng người tập đang giữ các tư thế đứng trong lúc luyện tập.

Mọi pháp môn của Đạo gia đều dựa trên Tam Bảo: thân, năng lượng và thần (Tinh – jing, Khí – qi, Thần – shen). Học Thái Cực khởi đầu như một phép luyện thân rồi tiến dần thành phép luyện năng lượng. Vì thế, dù bạn có hứng thú luyện Thái Cực để theo đuổi con đường tâm linh hay không, nó vẫn luôn bắt đầu từ thân — khiến người tập khỏe mạnh phi thường, khỏe tới tận cấp độ tế bào.

Thân xác vật lý là chiếc bình chứa để hai báu vật còn lại là năng lượng và thần lưu chuyển qua đó. Nhờ Thái Cực, người ta học cách vận động thân thể cho tới những phương diện vi tế nhất của nó. Đây là con đường thể chất dẫn tới sức khỏe, trường thọ và phong độ tối ưu. Người tập Thái Cực phải hiểu những cơ chế và thực tế vật lý của thân thể thì mới thu được lợi ích nhiều nhất.

Những khả năng võ thuật huyền thoại của các bậc thầy Thái Cực đều bắt nguồn từ việc phát triển năng lượng tinh tế. Đây là nơi ẩn chứa nhiều "bí mật" của Thái Cực, và cũng là lý do vì sao có người phải khổ luyện suốt bao nhiêu thập kỷ mới đạt tới mức tinh thông.

Gia tăng sinh lực của bạn — điều có thể đạt được nhờ luyện Thái Cực đều đặn — có thể mang lại sự chữa lành phi thường và mở ra cánh cổng dẫn tới các khả năng trực giác hay ngoại cảm của con người. Những ai rất nhạy cảm về năng lượng hoặc có khả năng tâm linh phát triển đều có thể hưởng lợi từ Thái Cực. Việc luyện tập giúp năng lượng được ổn định và hanh thông, để họ có thể tận dụng — thay vì bị choáng ngợp bởi — những tài năng bẩm sinh của mình.

Phạm vi ảnh hưởng của Thần tác động trực tiếp lên tâm trí và phần thần vô hình bên trong mỗi người. Nó bao hàm nghệ thuật và khoa học của thiền định — chính thiền định thuở ban đầu đã khai sinh hai tầng đầu tiên là thân (Tinh) và năng lượng (Khí). Để thật sự khơi dậy sức mạnh cá nhân đích thực của mình, đạt được cân bằng cảm xúc và bình an nội tâm, cũng như hiện thực hóa tiềm năng của tâm trí, bạn cần tiếp cận được năng lượng của Thần.

Trong khi ý niệm có thể đưa bạn đi khá xa trên phương diện thân và năng lượng, thì cần đến Tâm (heart-mind) mới có thể kích hoạt trọn vẹn Thần — trung tâm của ý thức bạn. Đó là nơi khởi sinh những suy nghĩ và hình ảnh trước khi chúng chạm tới tầng ý thức.

Khi làm việc với thân, năng lượng và thần, có những kỹ thuật sơ cấp, trung cấp và cao cấp. Người ta học chúng gần giống như học nhạc: các kỹ thuật cơ bản chồng xếp lên nhau, cho tới khi qua luyện tập mà hòa quyện liền mạch.

Nghệ thuật Thái Cực phức tạp chẳng khác nào một bản giao hưởng vĩ đại nhất. Ở những giai đoạn cao nhất, các thành phần thân, tâm và tinh thần hòa thành một khối thống nhất, đưa bạn tới chỗ nghiệm thấy Đạo.

Tuy nhiên, khác với học nhạc — nơi bạn tiến bộ bằng cách lần lượt học những bản nhạc ngày càng khó — trong Thái Cực, bạn thực hiện mãi cùng một chuỗi động tác, mỗi lần đi sâu hơn và học được nhiều hơn.

Khác với một số môn khí công, vốn khởi đầu thuần ở tầng năng lượng với rất ít công phu thể chất, nền tảng của công phu năng lượng trong Thái Cực lại được tiếp cận qua việc luyện thân — tức phần thể chất. Cho dù trọng tâm của việc luyện tập có thể là Khí, thì công phu thể chất của Thái Cực vẫn buộc phải làm. Những lời như "cứ cảm nhận dòng năng lượng chảy trong bạn" thường không đủ để phát triển Khí. Học viên phải học các động tác thể chất và cách căn chỉnh thân thể của các bài quyền Thái Cực thì mới tạo ra được lợi ích năng lượng.

Ở các giai đoạn trung cấp và cao cấp, học viên được giới thiệu mọi khả năng về cách Khí vận hành. Sự viên mãn của Thái Cực cao cấp nói chung chỉ được biết tới hoặc truyền dạy bởi các võ sư Thái Cực. Đẩy tay (tui shou), binh khí truyền thống và mọi kỹ năng võ thuật của Thái Cực thường là phương tiện mà đại đa số các bậc thầy chân truyền dùng để dạy trọn vẹn các phép luyện Khí của Thái Cực.

Những chi tiết và phương diện cụ thể của toàn bộ 16 thành phần nội công được kết hợp ở các cấp độ luyện tập Thái Cực cao hơn. Tinh thông nội công là điều then chốt để có được những lợi ích trần thế lớn lao nhất mà Thái Cực mang lại:

sức khỏe, giải tỏa căng thẳng, trường thọ, kỹ năng thể chất phong độ cao và nội lực. Các tư thế đứng và kỹ thuật ngồi có thể được dùng nhiều ở những giai đoạn luyện tập cao cấp.

Dần dần, sự tỉnh giác của bạn hướng vào những vị trí vô hình khác nhau bên trong thân thể. Những điểm ấy rồi sinh ra các xung lực nền tảng để chuyển động cơ bắp ở bàn tay hay vùng eo của bạn. Tiến trình có thể đi từ việc kéo giãn các điểm bám của nhiều cơ khác nhau, đến việc kích hoạt những kinh mạch năng lượng cụ thể, đến việc làm giãn các chất lỏng bên trong khớp, hoặc bất kỳ kỹ thuật nội tại nào khác nằm trong hệ thống 16 thành phần nội công.

Khi tỉnh giác, sự quen thuộc và kinh nghiệm tăng lên, một hiểu biết có ý thức về việc chuyển động những phần sâu kín bên trong thân thể sẽ tạo ra các chuyển động bên ngoài của bất kỳ môn nội gia quyền nào. Cái bên trong dẫn dắt cái bên ngoài. Dần dần, những khả năng tinh thần và năng lượng cần thiết để nâng đỡ hành trình nội tâm của bạn được phát triển.

Một phần thiết yếu của việc nhận diện và giải phóng tiếng ù bên trong hệ thần kinh của bạn là giải phóng khí trệ. Điều này có thể xảy ra tự nhiên khi Thái Cực của bạn tiến bộ, hoặc nhờ bạn học cách áp dụng nhiều thành phần khác nhau từ hệ thống 16 thành phần nội công để giải quyết đích danh các vấn đề khí trệ.

Những phép nội công trong Thái Cực giúp giải quyết các tình trạng khí trệ bao gồm:

• Cân bằng việc hạ Khí xuống đan điền dưới và nâng Khí lên đỉnh đầu
• Làm sạch năng lượng trệ tắc khỏi các kinh mạch trung tâm, trái, phải hoặc các kinh mạch khác của thân thể
• Làm việc với nhiều động tác mở/đóng khác nhau để loại bỏ những điểm kẹt

Để thu được lợi ích nhiều nhất từ Thái Cực, bạn sẽ cần học và thể nhập hệ thống 16 thành phần nội công sâu hơn, vì hai lý do cơ bản. Thứ nhất là để tối đa hóa lượng vận động, dòng Khí và nội lực mà mỗi phút luyện tập của bạn tạo ra.

Thứ hai là để phòng tránh những chấn thương không đáng có, vốn làm giảm khả năng luyện tập của bạn và ngốn mất thời gian quý giá vào việc hồi phục. Ở mức cực đoan nhất, chấn thương có thể làm tổn hại năng lực của bạn, như thường thấy ở các vận động viên thi đấu bị tổn thương nặng đến mức phải giải nghệ cùng nỗi đau suốt đời.

Mặc dù một số người thầy có thể giới thiệu các nguyên lý Khí ngay trong lớp sơ cấp, Khí phát triển mạnh mẽ nhất trong các lớp trung cấp và cao cấp do những người thầy được đào tạo về 16 thành phần nội công giảng dạy. Tốt nhất là nên làm việc với những người thầy được đào tạo để dẫn dắt học viên tiến bộ theo nhu cầu phát triển riêng của từng người, như các huấn luyện viên Energy Arts đủ tiêu chuẩn.

Giảm Căng Thẳng & Quy Tắc 70 Phần Trăm

Nếu bạn muốn học phát triển Khí, bạn cần hỏi người thầy xem họ có biết và sẵn lòng dạy cho bạn hay không. Trước khi luyện những phương pháp cao cấp hơn có thể phát triển Khí mạnh mẽ, bạn cần có một nền tảng vững chắc về những điều cơ bản của Thái Cực.

Thái Cực Để Giảm Căng Thẳng

Quá nhiều người trong chúng ta sống trong trạng thái căng thẳng triền miên, trạng thái này nạp đầy rồi cuối cùng xé nát hệ thần kinh. Bạn cần một môn luyện tập giúp bạn đối diện — chứ không phải trốn tránh — căng thẳng. Chúng ta liên tục bị cắm vào máy tính, điện thoại di động và đủ thứ kích thích khác; điều đó, cùng với nhịp sống hiện đại nói chung, bào mòn cơ thể, trí óc và tinh thần của chúng ta. Thái Cực là về việc tương tác với môi trường để ta có thể vận hành ở mức cao mà không bị mắc vào những cạnh sắc của đời sống hiện đại hay bị sức nặng của nó bóp nghẹt.

Rất thường xuyên, người ta nhầm lẫn sự mệt mỏi và uể oải với sự buông lỏng. Quá nhiều người bị căng thẳng đến mức hầu hết không còn nhớ nổi cảm giác cơ thể mình hoàn toàn buông lỏng là thế nào. Thường thì nhiều vận động viên hay vũ công hàng đầu, khi được yêu cầu thư giãn vai, cổ và ngực, cũng không làm được — dù cả một đời luyện tập thể chất.

Bởi vì Thái Cực rèn luyện cho bạn cảm nhận ngày càng sâu hơn bên trong cơ thể mình, bạn phát triển khả năng nhận biết nơi nào cơ thể đang giữ căng thẳng, và điều này dần lan tỏa vào đời sống hằng ngày. Bạn bắt đầu để ý cách cổ và vai mình căng lên khi làm việc nhiều giờ bên bàn giấy hay máy tính, điều gì xảy ra bên trong cơ thể khi bạn giận dữ hay buồn, hay cách sự hao tâm tổn sức dưới áp lực khiến cơ thể bạn mệt mỏi.

Dưới góc nhìn căng thẳng, các kỹ thuật Thái Cực thiên về rèn luyện hệ thần kinh trung ương hơn là cơ bắp. Chính những dây thần kinh bị nhiễu loạn mới là gốc rễ của lo âu, đặc biệt trong thời đại công nghệ này, với khối lượng sản phẩm trí tuệ khổng lồ.

Sự lo âu này ảnh hưởng tới gần như mọi nhóm dân cư — từ trẻ sơ sinh đến người già. Việc làm não bộ quá tải tác động trực tiếp lên hệ thần kinh, dẫn tới phản ứng chống-tránh (fight or flight) gây căng thẳng và khiến thần kinh bị quá tải. Theo thời gian, điều này có thể tạo ra một tình trạng ở não và thần kinh, nơi gần như bất kỳ suy nghĩ hay quyết định nào, dù nhỏ đến đâu, cũng gây lo âu.

Việc luyện tập Thái Cực đều đặn cho phép bạn chủ động thư giãn tâm trí và cơ thể trước khi chúng bắt đầu căng lên, và ngăn tình trạng này trở nên đau đớn hay mạn tính. Bởi vì Khí di chuyển qua hệ thần kinh trung ương, quá trình buông lỏng bắt đầu bằng việc làm trơn tru hoạt động của các dây thần kinh. Thư giãn cơ bắp chỉ là một phần của quá trình này.

Việc luyện tập Thái Cực đều đặn rèn luyện cơ thể buông lỏng ở những tầng ngày càng sâu về thể chất, cảm xúc, tâm trí và tinh thần, thông qua sự tương tác của năm thành tố được gắn kết bên trong các động tác của nó.

Thái Cực làm những điều sau:

1. Rèn luyện cơ thể biết sống điều độ, bằng cách áp dụng Quy tắc 70%.
2. Nâng cao mức Khí-năng lượng của bạn, qua đó củng cố hệ thần kinh. Suy yếu Khí của cơ thể có thể khiến tâm trí và hệ thần kinh trở nên kích động. Ngược lại, một tâm trí và hệ thần kinh bị kích động có thể làm suy giảm Khí của cơ thể, cuối cùng dẫn tới các vấn đề thể chất.
3. Nâng cao mức sức khỏe và sức bền chung của bạn. Nó cũng giải phóng và đào thải ra khỏi cơ thể và tâm trí bạn những độc tố liên quan tới căng thẳng và bệnh tật. Mỗi khi bạn cảm thấy một đợt đào thải độc tố lớn, hãy nhớ uống nhiều nước để giúp đào thải độc tố nhanh hơn, và để giúp ngăn chúng bị tái hấp thu vào cơ thể.
4. Kéo giãn và làm dài ra những mô vốn thường bị co ngắn hoặc ứ tắc do căng thẳng.
5. Tạo ra một môi trường nơi tâm trí bạn có thể giảm bớt những suy nghĩ nhiễu loạn, ứ tắc và cuồn cuộn, và trải nghiệm một không gian tinh thần trong sáng, cởi mở và buông lỏng.

Việc luyện tập Thái Cực hun đúc thói quen để cảm giác áp lực bên trong qua đi và được thay thế bằng cảm giác bình an nội tại. Chính cách tiếp cận cộng hưởng của Thái Cực mới dần dần giải phóng căng thẳng — không có thành tố đơn lẻ nào là "viên đạn thần" để học cách buông lỏng sâu.

Ở Trung Quốc, các Đạo gia khám phá ra rằng buông lỏng thể chất chỉ là khởi đầu cho tiềm năng của sự buông lỏng. Còn cần phải buông lỏng Khí-năng lượng, cảm xúc và hoạt động tâm trí của bạn, và khám phá xem việc trở thành một sinh thể tinh thần có ý nghĩa gì với bạn. Sự buông lỏng trọn vẹn tích hợp tất cả những kiểu buông lỏng này.

Ở mức thể chất cơ bản nhất, Thái Cực đạt được chín điều:

1. Cho cơ thể đủ tầm vận động mà nó cần.
2. Cung cấp sự nâng đỡ kết cấu tốt hơn cho cơ thể.
3. Xoa bóp các cơ quan nội tạng của bạn.
4. Kéo giãn mọi thứ bên trong bạn theo chiều dọc, cho tới tận những cơ và dây chằng nhỏ nhất.
5. Xoắn các mô mềm theo chiều ngang và cho bạn tiếp cận những vùng trên cơ thể mà bình thường có thể khó chạm tới và tác động tích cực.
6. Làm cho mọi chất dịch lưu thông đều đặn bên trong cơ thể bạn.
7. Tăng lưu lượng Khí.
8. Tăng dung tích hô hấp của bạn.
9. Thiết lập (và ổn định) những căn chỉnh cơ sinh học của cơ thể đạt hiệu quả cao.

Hình 4.1. Người tập trong tư thế xoạc rộng, duỗi mở toàn thân.

Rất ít môn thể dục sức khỏe đứng vững trước thử thách thời gian lâu như Thái Cực. Việc luyện tập Thái Cực đã tăng trưởng đều đặn ở phương Tây suốt nhiều thập kỷ và những lợi ích của nó phần lớn được lan truyền qua truyền miệng. Những người tập Thái Cực đều biết nó khiến họ cảm thấy và vận hành tốt hơn.

Môn thể dục ít va đập này có thể làm được nhiều hoặc hơn thế để cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm căng thẳng so với thể dục nhịp điệu và các môn khác. Nó cải thiện việc sử dụng cơ bắp và sự tuần hoàn máu trong hệ tim mạch mà không tạo ra những cú sốc hay chấn thương có khả năng gây hại cho các khớp và cơ quan.

Thái Cực giữ cho mọi thứ bên trong bạn khỏe mạnh, từ những cơ nhỏ nhất cho tới dây chằng, khớp, chất dịch cơ thể, đốt sống và các cơ quan nội tạng. Ngoài việc mang lại cho bạn một buổi luyện tập toàn thân tốt, Thái Cực giúp bạn giảm và kiểm soát mọi loại đau đớn, và hồi phục nhanh hơn sau chấn thương.

Quy Tắc 70 Phần Trăm

Một nguyên lý trọng tâm, Quy tắc 70%, chi phối và nằm bên dưới cách mọi kỹ thuật Thái Cực nên được thực hiện. Quy tắc 70% cho phép bạn đạt lợi ích tối đa vì nó rèn luyện người tập luyện tập và sống với sự điều độ. "Quy tắc" này nằm ở trung tâm triết lý sống động của Đạo. Nó là liều thuốc giải mạnh mẽ cho thứ căng thẳng bao trùm khắp nơi biến cái gọi là thành công thành tro tàn trong miệng ta. Trên hết mọi thứ, Quy tắc 70% giúp hun đúc tâm trí và cơ thể biết mềm lại và buông lỏng.

Quy tắc 70% nói rằng bạn chỉ nên thực hiện một động tác Thái Cực, hay bất kỳ kỹ thuật Khí nội tại nào, ở mức 70% khả năng tiềm tàng của mình. Cố vươn tới 100% vốn dĩ sinh ra căng thẳng và áp lực, bởi ngay khi bạn gắng sức hoặc vượt quá khả năng, cơ thể bạn có xu hướng tự nhiên là trải nghiệm nỗi sợ và bắt đầu — ngay cả khi bạn không hề hay biết — căng lên hoặc đóng lại để phản ứng.

Ở mức 70% khả năng, bạn có thể dồn 100% năng lượng và nỗ lực của mình vào việc luyện tập. Bằng cách chỉ đi tới 70%, bạn vẫn tạo ra 100% lượng Khí mà một động tác Thái Cực có thể sản sinh. Vượt qua điểm 70% thực ra lại rút cạn chứ không làm tăng năng lượng dự trữ của bạn.

Ở trong khoảng 70% khả năng của mình sẽ tạo ra thành tựu thể chất tối ưu và đồng thời giảm căng thẳng tâm lý. Bạn càng buông lỏng, bạn càng có nhiều Khí, sức bền và sức mạnh.

Quy tắc 70% phản đối mạnh mẽ triết lý phương Tây phổ biến rằng không bao giờ được cho dưới 150%, như được thể hiện trong câu "Không đau đớn, không thành quả" (No pain, no gain). Những người không "dốc hết sức mình" bị gán mác là kẻ lười biếng sẽ chẳng bao giờ đi tới đâu, càng không thể thành công. Triết lý gắng sức và căng thẳng này góp phần giữ xã hội vốn quá dày đặc lịch trình và quá tải của chúng ta trong trạng thái lo âu. Nó là một nguyên nhân gốc rễ của hội chứng căng thẳng, và là một yếu tố góp phần gây bệnh tật.

Cốt lõi của Quy tắc 70% là một nghệ thuật sáng tạo, không phải một khoa học. Nó nói rằng bạn nên dùng trọn nỗ lực và năng lượng của mình, nhưng không tới mức gắng sức quá độ. Duy trì một vùng thoải mái tự nhiên mà không dùng sức mang lại những lợi ích sau:

• Nó cho phép bạn thử thách năng lực của mình và tăng dần chúng mà không kiệt sức quá độ, không gây tổn hại hệ thần kinh hay chấn thương thể chất.
• Bạn có thể hấp thu và tích hợp vào bên trong mình những gì học được dễ dàng hơn, cả trong Thái Cực lẫn trong đời sống, và xây dựng tiếp trên đó, cuối cùng cho phép bạn phát triển và nở rộ với tư cách một con người.
• Nó cho phép bạn bắt đầu tích trữ Khí, để bạn có một nguồn dự trữ năng lượng khi cần nhất. Một số tình huống căng thẳng là không thể tránh khỏi. Thái Cực cung cấp nguồn dự trữ để đối phó với chúng và duy trì nguồn dự trữ đó trong mọi hoàn cảnh.
• Sự điều độ bảo vệ người tập khỏi sự kháng cự nội tại — vốn dĩ là một cơ chế sinh tồn chống lại sự thái quá. Sự kháng cự nội tại là một lý do chính khiến người ta không thể duy trì bất kỳ chương trình tập luyện đều đặn nào, kể cả Thái Cực.
• Khối lượng tuyệt đối (100%) những gì bạn có thể làm tại một thời điểm tiếp tục tăng lên, một cách êm ái và dễ dàng. Khi bạn đạt tới mỗi đỉnh cao mới về sức khỏe, sức mạnh và sức bền, và tiếp tục luyện tập ở mức 70% khả năng đã được cải thiện của mình, bạn sẽ tiến bộ về thành tựu tuyệt đối, có lúc theo cấp số nhân, mà không gây căng thẳng cho hệ thống của bạn. Điều này cho bạn ý chí và lòng can đảm để đặt ra những mục tiêu cao hơn cho bản thân và đạt được chúng.

Quá Muộn Để Bắt Đầu? & Chọn Thầy

PHẦN 2: HÃY XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU

Thái Cực Nghe Thật Tuyệt, Nhưng Liệu Tôi Đã Quá Già Để Bắt Đầu?

Rõ ràng, bạn càng bắt đầu tập Thái Cực sớm trong đời bao nhiêu thì khi về già năng lực thể chất và tinh thần của bạn càng lớn bấy nhiêu. Tuy nhiên, nhiều người hầu như phớt lờ sức khỏe của mình cho đến khi khả năng chữa lành tự nhiên và năng lực thể chất của tuổi trẻ bắt đầu suy giảm.

Đột nhiên, bạn có thể nhận được một hồi chuông cảnh tỉnh. Hoặc có thể một chấn thương mà trước kia chỉ vài ngày là lành nay lại dai dẳng kéo dài cả mấy tuần. Và khi bạn thức trắng đêm mà ngủ chẳng được bao nhiêu, bạn thấy trong người khó chịu suốt mấy ngày cho đến cuối tuần mới nghỉ ngơi trọn một ngày hoặc hơn. Có thể bạn thấy mình hay bị cảm và các bệnh do virus khác thường xuyên hơn. Căng thẳng và lo âu nói chung dường như kéo dài lâu hơn. Ham muốn tình dục của bạn có thể giảm sút. Tất cả đều là dấu hiệu cho thấy những thói quen sức khỏe tồi tệ đang đòi nợ bạn.

Thông thường, những hồi chuông cảnh tỉnh này đến với người ở độ tuổi 50. Đáng tiếc thay, ngày càng nhiều người trẻ tuổi bị kiệt sức và gặp những vấn đề này ở độ tuổi 30 và 40 — thậm chí một số người còn ở độ tuổi 20.

Bạn có thể phớt lờ những dấu hiệu cảnh báo và tiếp tục chối bỏ, hoặc bạn có thể làm điều gì đó ngay bây giờ để đảo ngược tổn hại và bắt đầu tái tạo lại cơ thể, tâm trí và tinh thần của mình — bất kể tuổi tác theo năm tháng của bạn. Mục tiêu của Thái Cực là làm cho bạn trẻ hơn về mặt công năng.

Giờ đây, có thể bạn đang ở độ tuổi 50 mà vẫn khỏe mạnh đáng nể. Nếu vậy thì chắc chắn bạn đã làm đúng một điều gì đó, hoặc nhiều điều, và hẳn bạn đã nhận ra rằng duy trì sức khỏe tốt sẽ cho phép bạn tiếp tục tận hưởng lối sống năng động và trọn vẹn của mình.

Ở Trung Quốc, một nửa số người tập Thái Cực bắt đầu sau tuổi 50. Thật kinh ngạc đối với tôi khi chứng kiến biết bao người lớn tuổi giành lại được sức mạnh và sức sống mà hầu hết mọi người chỉ có ở độ tuổi 20 và 30. Tất cả họ đều kể những câu chuyện về việc Thái Cực khiến họ cảm thấy khỏe hơn suốt cả ngày. Những người tập ở độ tuổi 70 và 80 cũng kể những câu chuyện y hệt, nhưng với lòng biết ơn lớn lao hơn nhiều.

Điều đó mở mắt tôi trước bản chất của một cuộc đời trọn vẹn. Khi còn trẻ, lớn lên trong thập niên 1960 và 1970, tôi — cũng như hầu hết bạn bè cùng thế hệ — tin rằng cuộc đời cơ bản là chấm hết khi bạn già. Mà già là bất cứ ai trên 30 tuổi! Việc nhận ra trọn vẹn tiềm năng của những giấc mơ và đóng góp tích cực cho gia đình và xã hội đều bắt đầu từ sức khỏe của bạn, chứ không phải tuổi tác.

Mặc dù mọi người tập đều có thể mong đợi gặt hái được đầy đủ các lợi ích sức khỏe của Thái Cực, việc tập Thái Cực có những lợi ích đặc biệt đối với người trên 50 tuổi.

Thái Cực:

• Tăng cường thăng bằng thể chất
• Điều hòa và hạ huyết áp
• Cải thiện tuần hoàn
• Thúc đẩy giấc ngủ ngon
• Tái lập sự căn chỉnh cơ sinh học
• Phục hồi sinh lực tình dục

Hình 5.1. Những người tập Thái Cực ở Bắc Kinh, Trung Quốc.

Nhiều nghiên cứu sức khỏe được tiến hành ở Trung Quốc và phương Tây cho thấy Thái Cực và các môn tu tập Đạo gia khác cải thiện sức khỏe như thế nào. Có thể bạn đã xác định rằng mình muốn học Thái Cực vì một hoặc nhiều lý do, bao gồm:

• Thư giãn và giảm căng thẳng
• Sức khỏe, an lạc và tuổi thọ được cải thiện
• Niềm vui vận động, giải trí và giao lưu
• Học một môn tu tập thân/tâm/thần đã được kiểm chứng và đầy thử thách
• Tự vệ
• Đưa nhiều Khí hơn vào cuộc sống
• Đời sống tâm linh và phát triển bản thân.

Có thể bạn muốn nâng cao chất lượng cuộc sống hoặc giải quyết những vấn đề sức khỏe cụ thể. Nghiên cứu về Thái Cực đã cho thấy tác dụng tích cực trong việc làm dịu huyết áp cao, đau đớn (thể chất, cảm xúc và tinh thần), hội chứng ống cổ tay và các chấn thương do căng lặp lại khác, cũng như giúp bệnh nhân hồi phục sau tai nạn hoặc phẫu thuật. Có thể bạn cần một người thầy giỏi dạy cho người khuyết tật hoặc người cao tuổi.

Bạn cần nói cho những người thầy tiềm năng biết bạn cụ thể muốn đạt được điều gì và hỏi xem họ có thể giúp bạn không, thay vì mặc định rằng họ có thể. Không phải người thầy nào cũng có khả năng hoặc sẵn lòng dạy những gì bạn cần hay muốn học.¹

¹ Để biết thông tin chi tiết về chủ đề này, xin xem sách của tác giả: Tai Chi: Health for Life, trang 253–278.

Chọn Thầy

Trong Thái Cực, ai là người mới bắt đầu? Đây thật sự là một câu hỏi đánh đố. Ngay cả sau 20 năm tập luyện, nhiều học viên vẫn thật lòng coi mình là người mới bắt đầu, đặc biệt là sau khi chứng kiến một bậc thầy Thái Cực cao cấp thi triển.

Các bài tập sơ cấp, trung cấp và cao cấp của Thái Cực giống như một dải liên tục không có những cột mốc phân định rõ ràng. Các tiêu chí và chuẩn mực về điều gì tạo nên phương pháp sơ cấp, trung cấp hay cao cấp khác nhau rất nhiều giữa từng người thầy và giữa các môn phái Thái Cực. Tuy nhiên, có những dấu hiệu có thể giúp bạn đánh giá những người thầy tiềm năng cũng như sự tiến bộ của chính mình, mà tôi sẽ đi vào chi tiết hơn ở phần sau.

Một số người thầy có kiến thức rộng lớn và đầy đủ hơn về toàn bộ truyền thống so với những người khác. Do đó, điều mà một nhóm coi là kỹ thuật cao cấp, theo tiêu chuẩn của nhóm khác, có thể chỉ được xem là cao hơn mức cơ bản chút ít mà thôi.

Tuy vậy, ngay cả khi tính đến những khác biệt, tối thiểu bạn cũng nên kỳ vọng được học:

• Các chuỗi động tác
• Những căn chỉnh cơ thể cơ bản
• Quy tắc 70% về sự điều độ
• Sự phối hợp
• Cách bảo vệ các khớp của bạn.

Trong năm đầu tiên, trừ khi bạn đặc biệt nhạy cảm, thật không hợp lý nếu kỳ vọng cảm nhận được nhiều Khí. Mặc dù ở những cấp độ cao, mục tiêu chính của Thái Cực là nuôi dưỡng và cân bằng Khí của bạn, nhưng lúc mới bắt đầu, việc tiếp cận bài tập chỉ từ góc độ Khí là không cần thiết cũng không đáng mong muốn. Việc bám trụ trong thân thể thường giúp ngăn những trải nghiệm năng lượng mà bản thân tự cảm nhận khỏi trở thành ảo tưởng thuần túy hoặc phóng đại quá mức.

Những Chuẩn Mốc Cho Người Mới Bắt Đầu

Thái Cực không dễ học. Những người tập Thái Cực giỏi khiến nó trông có vẻ dễ dàng và không tốn sức. Nhưng sự thật là Thái Cực không đặc biệt dễ học. Hãy ghi nhớ một điểm thú vị rằng mọi việc đều khó khi bạn chưa làm được và dễ khi bạn đã làm được. Con đường đạt tới sự uyển chuyển, mượt mà và những động tác thư giãn trong tập luyện Thái Cực đòi hỏi rất nhiều kiên nhẫn và nỗ lực, cũng như bất kỳ môn thể thao hay loại hình nghệ thuật nào.

Thái Cực phát triển dần dần sự phối hợp thể chất thô và tinh tế. Thái Cực là một trong những phương pháp tinh vi nhất của chuyển động toàn thân tích hợp.

Thái Cực là một bài tập luyện có thể mệt nhọc và sảng khoái chẳng kém gì thể dục nhịp điệu, dù trông nó có vẻ dễ dàng, đơn giản và thư giãn. Có thể bạn sẽ dùng tới những bắp thịt mà mình không ngờ là có. Trước khi bạn thật sự học được cách thư giãn và làm mềm lỏng cơ thể, tình trạng căng thẳng quen thuộc tích tụ ở chân và vai có thể khiến bạn run rẩy và đau nhức.

Việc cảm thấy đôi chút khó chịu về mặt cảm xúc là hoàn toàn bình thường, đặc biệt là khi bạn bắt đầu thật sự nhận ra — thường là lần đầu tiên — căng thẳng đang làm gì với hệ thần kinh của bạn, hay tâm trí và cảm xúc của bạn thật sự bất an và thiếu vắng sự bình yên nội tại đến mức nào. Với mọi người, một phần của việc học Thái Cực là học cách nhận diện những căng thẳng tinh tế bên trong cơ thể và tâm trí mình. Điều này có thể khiến bạn hoảng sợ; mức độ căng thẳng vô thức mà hầu hết mọi người mang trong người là cực kỳ lớn. Tuy nhiên, nếu bạn vượt qua được, bạn sẽ thật sự cảm thấy làm chủ được khả năng buông bỏ của mình.

Lúc đầu, việc tự tập một mình có thể khó khăn. Tốt nhất là đừng cảm thấy tội lỗi vì điều đó; hãy chấp nhận những giới hạn của mình thay vì bỏ cuộc. Tham dự một lớp học hằng tuần là cách tốt nhất để tạo nên một nhịp tập luyện đều đặn.

Nhiều học viên tập trung vào việc học động tác cho đúng hoặc làm cho thật hoàn hảo. Không thể tập Thái Cực một cách hoàn hảo, nên đừng tiếp cận việc học Thái Cực với tâm thế kiểu "đã từng làm rồi, biết rồi".

Có lần tôi hỏi thầy Liu (Lưu) của mình rằng thầy đã bao giờ tập Thái Cực hoàn hảo chưa và thầy nói là đã từng. Về sau, thầy bảo rằng thầy nhận ra mình đã tập Thái Cực còn tốt hơn cả lần trước nữa!

Mặc dù Thái Cực không đặc biệt dễ học, nó cũng không phải là điều khó nhất để làm. Như đã nêu ở trên, một nửa trong số 200 triệu người Trung Quốc học và tập Thái Cực thành công mỗi ngày đều bắt đầu sau tuổi 50. Nếu họ học được Thái Cực thì bạn cũng có thể.

Một mức độ thử thách nào đó khiến hầu hết các hoạt động giải trí trở nên vui vẻ, thú vị và sống động hơn, dù đó là hoạt động thể chất (đánh golf, trượt tuyết, Thái Cực), tinh thần (đọc sách hay, giải ô chữ), hay nghệ thuật (chơi nhạc, vẽ tranh). Việc thiếu vắng bất kỳ thử thách nào khiến nhiều hoạt động trở nên nhàm chán, làm người ta bỏ cuộc.

Ngược lại, mọi hoạt động đáng giá mà vẫn mang lại lợi ích cả ngắn hạn lẫn dài hạn thường đều có những thử thách không ngừng.

Bạn không cần phải là chuyên gia mới hưởng được lợi ích từ việc học Thái Cực. Ngay cả khi tập còn kém, Thái Cực vẫn nuôi dưỡng một sức khỏe dồi dào từ sâu thẳm bên trong cơ thể bạn. Khi kinh nghiệm của bạn dày lên và bạn có thể chú ý hơn đến việc căn chỉnh cơ thể và cơ chế vận hành năng lượng, bạn sẽ thấy mình thu được ngày càng nhiều từ việc tập luyện.

Cho Bản Thân Thời Gian & Động Lực Học Tập

Cho Bản Thân Thời Gian Để Hấp Thụ

Điều quan trọng nhất là học trọn cả chuỗi động tác cùng một lúc, kể cả khi bạn phải làm qua loa vài động tác. Điều này xây dựng sự tự tin cho chặng đường dài. Việc tinh luyện các động tác sẽ đến qua luyện tập, hoặc trong những vòng học kiến thức mới tiếp theo.

Nếu bạn có những động tác mình đặc biệt thích, hãy tập riêng chúng ngoài chuỗi động tác của bài quyền. Điều này củng cố sự tự tin của bạn và tạo nên những kỹ năng nền tảng cần thiết để rồi sau này vượt qua những thử thách lớn hơn của các động tác khó.

Đừng tự dằn vặt mình về mặt cảm xúc vì những động tác mà bản thân bạn thấy khó. Cứ đi tiếp và hoàn thành trọn cả chuỗi động tác tốt nhất có thể. Đừng mắc kẹt ở một hai động tác. Bạn sẽ tiến bộ nhờ luyện tập.

Dù làm gì thì cũng đừng so sánh tốc độ học của mình với người khác. Thái Cực khó học với tất cả mọi người, dù một số người sẽ tiếp thu nhanh hơn những người khác. Điều quan trọng là sự cam kết của bạn — chứ không phải bạn chơi "trò chơi" này nhanh đến đâu.

Dù ai cũng muốn được bắt đầu học với một bậc thầy, vì nhiều lý do tích cực lẫn tiêu cực, hầu hết người mới bắt đầu không cần phải làm vậy. Ban đầu bạn không cần học piano từ một nghệ sĩ hòa tấu tầm cỡ thế giới để tận hưởng lợi ích của việc chơi piano, hay để hiểu liệu mình có muốn — hoặc có tài năng — trở thành một nghệ sĩ piano tầm cỡ thế giới hay không. Những điều cơ bản, đặc biệt với người mới bắt đầu, có thể được nhiều người thầy Thái Cực truyền dạy hiệu quả. Nhờ luyện tập đều đặn, bạn sẽ bắt đầu thu được những lợi ích về sức khỏe và thư giãn của Thái Cực.

Tuy nhiên, người thầy càng giỏi thì những học viên đặc biệt tận tâm sẽ học và hấp thụ điều được dạy càng nhanh, và càng có động lực tiếp tục luyện tập. Nếu bạn có động lực cao, hãy dành thời gian tìm kiếm những người thầy xuất sắc, những người có thể giúp bạn tiến bộ nhanh hơn.

Hãy nhớ rằng môn thực hành suốt đời này đòi hỏi nỗ lực để học và trông có vẻ dễ hơn thực tế. Dưới đây là vài hướng dẫn giúp bạn chọn được người thầy phù hợp với mình:

• Các căn chỉnh cơ thể cơ bản
• Một lần nữa, hãy cân nhắc những mục tiêu bạn muốn đạt được, rồi áp dụng vài thước đo năng lực
• Đánh giá kinh nghiệm giảng dạy của huấn luyện viên và khả năng truyền đạt của họ
• Hiểu sự khác biệt giữa các phong cách/khung/bài quyền và cách chúng có thể phù hợp với bạn
• Suy nghĩ xem cách tiếp cận giảng dạy nào hợp với bạn nhất và bạn có thể làm việc với những kiểu tính cách nào.

Không Phải Mọi Bậc Cao Thủ Đều Là Người Thầy Giỏi

Có hàng nghìn người, với đủ mức độ kỹ năng khác nhau trong vai trò người thầy lẫn người tập, đang dạy một hình thức Thái Cực nào đó. Điều này cũng giống như ở bất kỳ môn nghệ thuật nào (khiêu vũ, yoga, âm nhạc, nấu ăn, v.v.). Và cũng như ở bất kỳ môn nghệ thuật nào, những người giỏi nhất là những người bỏ ra thời gian công sức — bạn không thể chỉ đến một khóa học cuối tuần, "cảm nhận năng lượng" rồi đủ tư cách đi dạy, điều đáng tiếc là đôi khi vẫn xảy ra.

Ngoài thời gian bỏ ra để luyện tập, không có tiêu chí đơn giản nào để xác định năng lực. Khiến vấn đề này càng phức tạp hơn, tiêu chí để đánh giá năng lực của một người thầy đối với người mới bắt đầu rất khác so với tiêu chí dành cho một học viên cao cấp.

Bốn vấn đề cơ bản thường định hình nên những người thầy giỏi hơn là:

1. Chất lượng kiến thức của người thầy (năng lực)
2. Khả năng truyền đạt của người thầy bằng lời và không lời
3. Sự đứng đắn, trung thực và hào phóng
4. Mức độ thoải mái của học viên với người thầy.

Hầu hết học viên chọn và gắn bó với một người thầy Thái Cực sẽ giải thích lý do họ thích người thầy đó bằng một hoặc nhiều tiêu chí trên. Nếu bạn gặp những người thầy có cùng tài năng bẩm sinh, thì những người đứng đắn, trung thực và hào phóng thường sẽ đưa bạn đi xa hơn và nâng cấp kiến thức cho bạn nhanh hơn.

Thái Cực là một môn nghệ thuật liên quan trực tiếp đến tinh thần con người.

Rất ít người vừa là người thầy giỏi vừa là người tập giỏi. Bạn có thể học được nhiều hơn từ một người hiểu vững những nền tảng của Thái Cực và có khả năng giúp bạn hiện thân những nguyên lý đó, so với một bậc tông sư ít để tâm hoặc đơn giản là không biết cách dạy.

Nói vậy thôi, nếu bạn buộc phải chọn giữa sự thoải mái và sự xuất sắc, hãy chọn sự xuất sắc. Nói chung, chất lượng giảng dạy sẽ còn được nhớ mãi sau khi giá tiền của việc học đã bị quên đi; hay như câu châm ngôn xưa vẫn nói, "Bạn nhận được đúng thứ mình trả tiền." Trong mọi trường hợp, năng lực là mức nền tối thiểu, bất kể người thầy lôi cuốn đến đâu hay khiến bạn cảm thấy thoải mái đến mức nào.

Hiểu Động Lực Học Tập Của Bạn

Thái Cực được luyện hằng ngày một cách lý tưởng như một bài tập duy trì sức khỏe chính. Thầy tôi, Lưu Hồng Kiệt (Liu Hung Chieh), thường nói:

Luyện trở nên khỏe mạnh thì bạn sẽ trở nên khỏe mạnh. Luyện trở nên thư giãn thì bạn sẽ trở nên thư giãn. Luyện buông bỏ những thói quen tiêu cực thì chúng sẽ ngày càng tan biến và được giải phóng.

Thêm sinh lực và năng lượng cho cuộc sống, một khả năng vui sống và thư giãn, cùng việc nhận ra tiềm năng bên trong của chính mình — đó là một vài món quà Thái Cực dành cho những ai kiên trì.

Tuy nhiên, những người thầy dạy Thái Cực, khí công và các môn dưỡng sinh nội gia khác đều biết rằng đến một lúc nào đó, nhiều học viên ngừng luyện tập trong thời gian dài hoặc bỏ hẳn. Một số nản lòng trước những thử thách khi học các động tác thể chất; một số thấy không thoải mái khi chạm đến những tầng sâu cảm xúc tiêu cực của mình; lại có những người khác dừng lại dường như không vì lý do gì, ngay cả khi họ bắt đầu cảm nhận được những lợi ích của Thái Cực.

Hãy cùng xem một số lý do khiến người ta ngừng luyện tập, những trở ngại có thể nảy sinh khi người ta cố gắng đưa một môn thực hành thân–tâm vào đời sống hằng ngày, và những giai đoạn có thể dẫn tới việc làm chủ sự thực hành của chính mình.

Những Động Lực Thay Đổi

Nói chung, người ta tạo ra những thay đổi lớn trong đời mình và đón nhận những thói quen, nhịp điệu mới vì một trong hai lý do chính: hoặc họ được thúc đẩy bởi nỗi sợ những hậu quả tiêu cực, hoặc họ có những mục tiêu tích cực.

Thay đổi do nỗi sợ: Có điều gì đó trở nên tồi tệ, và nếu không thay đổi thì sẽ còn nhiều rắc rối kéo theo với những hậu quả tiêu cực lớn hơn. Ở thời điểm này, người ta có động lực từ bỏ những thói quen như hút thuốc và ăn uống kém lành mạnh, rồi bắt đầu tập Thái Cực. Nỗi sợ những hậu quả tiêu cực là động lực thay đổi lớn nhất.

Thay đổi do mục tiêu tích cực: Người ta hiểu rằng họ có thể tiếp tục cảm thấy dễ chịu và khỏe mạnh cho đến tận tuổi già nếu thay đổi lối sống. Họ tìm hiểu những lựa chọn như Thái Cực, thiền định, tập thể dục, thay đổi chế độ ăn và các loại thực phẩm bổ sung. Việc thiết lập một nhịp điệu mới là luyện Thái Cực theo một thời khóa biểu sẽ giúp bạn thay đổi những thói quen và tư duy đã ăn sâu. Sẽ giúp ích rất nhiều nếu bạn làm được ba điều sau đây khi bắt đầu tập Thái Cực:

1. Tìm một người thầy có lớp học đều đặn hoặc một nhóm luyện tập gần nhà bạn (mong muốn đi học của bạn sẽ giảm theo cấp số nhân khi quãng đường bạn phải đi tăng lên)
2. Cam kết đi học đều đặn trong 2–3 tháng, bất kể thế nào
3. Đón nhận tâm thế người mới bắt đầu, không phán xét bản thân hay so sánh mình với những người tập khác

Tạo một thói quen mới không khó, nhưng nó đòi hỏi bạn phải tỉnh thức một chút. Việc luyện Thái Cực có thể giúp bạn sống trong khoảnh khắc hiện tại — không phải quá khứ, không phải tương lai, mà là ngay bây giờ. Thái Cực cũng phát triển sự chú ý và nhận biết của bạn.

Nhiều thế lực trong nền văn hóa của chúng ta đã khiến nhiều người rời xa việc tự chịu trách nhiệm về sức khỏe của mình và đón nhận những thói quen tốt hơn.

Các nhà quảng cáo liên tục nhắm vào chúng ta bằng những sản phẩm và dịch vụ được thiết kế để mang lại "tự hoàn thiện" tức thì — sạch mỡ dưới da, mọc thêm tóc, thu gọn vòng bụng, làm mờ nếp nhăn... danh sách gần như vô tận. Tệ hơn, người ta bảo chúng ta rằng có một viên thuốc, một loại thuốc mỡ hay một thủ thuật cho mọi chứng bệnh. Bạn càng tránh được tư duy "chữa lành trong một cuối tuần" và nhìn Thái Cực như một môn thực hành suốt đời cho phép bạn làm chủ việc tu dưỡng thể chất, tinh thần và tâm linh của mình, thì bạn càng dễ gắn bó với nó để thấy được kết quả.

Vì sự định hình này, nhiều người nhầm lẫn đời sống bên trong của mình với những thứ có thể mua được. Thái Cực là một phương pháp trực tiếp giúp bạn giành lại sức khỏe và giảm căng thẳng. Nó không phải một loại tiên dược thần kỳ nào... à, đúng là có, nhưng là thứ bạn phải tự tạo ra, chứ không phải thứ bạn có thể mua, uống rồi ngồi yên mà có kết quả. Nó sẽ cho bạn sức mạnh cá nhân và nội lực để giữ được sức khỏe và đi theo chiếc la bàn bên trong mình.

Các môn năng lượng đến từ Trung Hoa được thiết kế để giúp người ta nhận biết điều gì đang diễn ra bên trong cơ thể, tâm trí và tinh thần của mình. Theo thời gian, bạn sẽ lắng nghe được cảm nhận của mình về mặt thể chất, tinh thần, cảm xúc, năng lượng và tâm linh. Khi làm điều đó, bạn có một cơ hội tuyệt vời để trở thành một con người sống động hơn và ý thức hơn.

Bảy Giai Đoạn Học Tập

Nói chung, phải mất khoảng 30 ngày luyện tập liên tục mới hình thành được một thói quen mới. Việc tham gia lớp ba hoặc bốn buổi mỗi tuần giúp tạo ra nhịp điệu mới đó. Các lớp học mang lại một môi trường luyện tập tốt, còn người thầy và các học viên tạo nên một hệ thống hỗ trợ đầy nuôi dưỡng.

Luyện tập trong lớp cũng giúp học viên ý thức được sự dồi dào của Khí. Trong giai đoạn này, điều quan trọng là người thầy phải giải thích sự khác biệt giữa luyện tập ngoại gia và nội gia, quá trình học tập có thể sẽ diễn ra như thế nào, cũng như cho học viên biết họ có thể gặp phải những gì về mặt cảm xúc và cách xử lý.

Người thầy cũng nên giải thích những thách thức của Thái Cực, bao gồm:

• Ghi nhớ các động tác thân thể
• Chậm lại và duy trì Quy tắc 70%
• Không so sánh tốc độ học của mình với người khác
• Buông bỏ tính ganh đua
• Cảm giác vụng về, lúng túng
• Những rắc rối với hình ảnh bản thân đã được định hình sẵn.

Sau khi đã dạy Thái Cực và qigong (khí công) cho hơn 15.000 học viên, tôi đã nhận diện được bảy giai đoạn riêng biệt mà học viên của mình đã trải qua trong quá trình học và đưa Thái Cực vào đời sống hằng ngày.

Giai đoạn 1: Bước Vào Cuộc Chơi

Học viên trò chuyện với bạn bè cùng những người hành nghề y tế và thể hình. Họ đọc sách và tìm hiểu trên Internet về những phương pháp có thể giúp họ đạt được mục tiêu của mình. Họ tìm thấy một điều gì đó nghe có vẻ đúng về mặt lý trí hoặc cảm xúc—nó có vẻ phù hợp, nó có lý, hoặc họ nghĩ nó sẽ giải quyết được vấn đề cụ thể của mình. Họ tìm kiếm sự xác nhận về mặt lý trí để củng cố quan điểm của mình và thu hẹp lựa chọn xuống còn vài khả năng. Những người khác có thể nhảy ngay vào một lớp học mà không hỏi bất kỳ câu hỏi nào.

Giai đoạn 2: Xem Đâu Là Chỗ Của Mình

Ở giai đoạn này, nhiều người tìm hiểu xem có những người thầy và lớp học nào. Họ có thể tham gia một lớp nhập môn hoặc một hội thảo cuối tuần và trò chuyện với học viên cùng người thầy. Họ có thể mua một video và tự mình thử luyện tập. Họ tìm hiểu về những thách thức liên quan và rồi phải đưa ra quyết định xem đây có phải là điều họ muốn làm hay không. Họ đang vượt ra khỏi ý niệm về cái họ ‘nghĩ’ Thái Cực là gì để ‘cảm nhận’ việc học và luyện tập nó thực sự ra sao.

Giai đoạn 3: Cam Kết Với Lớp Học

Ở giai đoạn này, một số người bắt đầu cam kết với một lớp học vài buổi mỗi tuần. Các yếu tố bên ngoài đóng vai trò quan trọng, chẳng hạn như bối cảnh của lớp học, và cá tính của người thầy cùng các học viên khác là nhân tố lớn quyết định liệu việc luyện tập có nảy mầm và trở thành một phần trong đời sống của người đó hay không, hay liệu lớp học chỉ là một thử nghiệm diễn ra một lần rồi không đọng lại gì. Thường thì với đúng lớp học và đúng người thầy, nhiều người trở nên bị cuốn hút và bắt đầu yêu mến môn nghệ thuật Thái Cực.

Giai đoạn 4: Luyện Tập Ngoài Lớp

Có một câu nói cổ mà các thầy dạy Thái Cực thích trích dẫn:

Ở một thời điểm nào đó, học viên phải tự mình đảm nhận việc luyện tập Thái Cực và biến nó thành của riêng mình, và điều đó bắt đầu từ việc luyện tập ngoài lớp.

Người thầy sẽ yêu cầu học viên luyện tập để tiến bộ. Lúc đầu, người mới sẽ thấy vui khi học được các động tác cơ bản và làm chúng tốt hơn. Nhưng thách thức lớn hơn là học chúng đủ giỏi để cảm nhận được tác động của chúng sâu bên trong thân và tâm, và phát triển những nhịp điệu nội tại mới sẽ dẫn tới việc coi Thái Cực như một thói quen luyện tập hằng ngày.

Khi học viên bắt đầu luyện tập ngoài lớp, việc luyện tập của họ thường thất thường. Không có sự hỗ trợ từ người thầy hay các học viên khác khi họ gặp những lúc quên động tác hoặc vụng về.

Cũng có những thách thức rất thực tế là phải đối mặt với những cảm xúc tiêu cực mà không có ai hướng dẫn. Thêm vào đó là tốc độ chậm chạp cố hữu của quá trình học và ghi nhớ các động tác cũng như cảm nhận được những lợi ích. Chiến lược tốt nhất để thành công ở giai đoạn này là học viên tìm cho mình một thời gian và địa điểm luyện tập nhất quán—một khoảng thời gian được dành riêng, trở thành thông lệ và bất khả xâm phạm, ở một nơi mà việc luyện tập không thể bị ngắt quãng. Nếu học viên tìm được người khác cùng luyện tập thì càng tốt, vì như vậy sẽ thú vị hơn và hai người có thể giữ cho nhau có trách nhiệm.

Giai đoạn 5: Cam Kết Đi Đến Tinh Thông

Học viên đã gắn bó với lớp đủ lâu để học các động tác cơ bản và đã phát triển những thói quen luyện tập mang lại các nhịp điệu nội tại mới. Trong khi luyện tập Thái Cực, sẽ có những khoảnh khắc đột phá khi đạt tới những bình nguyên mới. Trong những khoảnh khắc ấy, học viên bỗng cảm thấy nhanh nhẹn và sống động hơn; tâm trí và tinh thần họ có những giây phút sáng rõ và tập trung cao độ; họ cảm nhận được những khoảnh khắc thư giãn hoàn toàn kết hợp với khả năng mới để xử lý căng thẳng và lo âu. Họ giành lại niềm vui học tập thuần khiết mà họ từng có khi còn nhỏ.

Tinh thông là gì? Trong một môn nghệ thuật như Thái Cực, đó là hành trình suốt đời và là điều không cần phải vội vàng. Một khi một người đã quyết tâm luyện tập để đạt sự xuất sắc, một nguồn năng lượng khác sẽ xuất hiện để nâng đỡ và thúc đẩy việc luyện tập. Những người trên con đường Tinh Thông thường muốn dạy và chia sẻ những gì họ biết với người khác.

Giai đoạn 6: Đối Diện Thử Thách

Các phương pháp luyện vận động và năng lượng vốn dĩ đi kèm với những khó khăn cần vượt qua và xuyên qua. Những bình nguyên có thể bị tiếp nối bởi những quãng thời gian dường như chẳng có gì xảy ra, việc luyện tập có vẻ như chẳng đi đến đâu và khả năng tự phá hoại bản thân là rất cao. Đây là lúc học viên cảm nhận được nghiệp tiêu cực của mình và những hệ quả của sự tích tụ các cảm xúc tiêu cực.

Một số người có thể bỏ cuộc ngay trước khi đạt tới một đỉnh cao mới và chìm trở lại vào những thói quen tự hủy hoại. Thái Cực đưa người tập ngày càng tiếp xúc nhiều hơn với cái tôi của họ và dòng chảy năng lượng của họ. Khi họ bắt đầu tiếp xúc với nguồn năng lượng đó, dù tốt hơn hay xấu hơn, họ sẽ tiếp xúc với những vùng cảm xúc hoặc suy nghĩ có thể khiến họ cảm thấy mất kiểm soát. Khi họ bắt đầu bước vào vùng lãnh thổ xa lạ, họ có thể trở nên khó chịu và sợ hãi việc phải đi xuyên qua những cảm giác này. Họ trở nên sợ hãi về những gì mình có thể gặp phải và ngừng luyện tập.

Một trong những dấu hiệu cảnh báo của việc tự phá hoại bản thân là sự phân ly (disassociation). Học viên thực hiện các động tác một cách máy móc, tự động và không còn ý thức về tác động của chúng. Họ sẽ phải làm hòa với chính mình trước khi có thể vượt qua nó và hướng tới cõi cao siêu. Với sự siêng năng và bền bỉ, học viên sẽ xây dựng được một nền tảng giúp việc luyện tập của họ ngày càng hiệu quả.

Giai đoạn 7: Nạp Lại Cảm Hứng

Trong khoảng thời gian sau một bình nguyên hoặc sau khi đối mặt với một thói quen tự hủy hoại, học viên cần tiếp cận việc luyện tập của mình một cách nhẹ nhàng và tìm cách thử thách bản thân bằng những thành công nhỏ để việc luyện tập truyền cảm hứng cho họ trở lại.

Họ có thể thử:

• Cân bằng giữa việc hạ Khí xuống đan điền dưới và việc nâng Khí lên đỉnh đầu
• Tập trung thư giãn những bộ phận cơ thể cụ thể trong khi thực hiện các động tác, chẳng hạn như làm mềm vai hoặc thư giãn bụng
• Làm cho các động tác trở nên liền mạch và mượt mà hơn
• Thực hiện các động tác cực kỳ chậm
• Luyện tập đi luyện tập lại một động tác duy nhất
• Thư giãn vào một tư thế và giữ nó trong một phút hoặc lâu hơn

Suy nghĩ về những cách liên tục nạp lại cảm hứng cho bản thân sẽ giữ cho việc luyện tập luôn tươi mới và sống động. Sự thỏa mãn phải đến từ bên trong, và càng ngày điều đó càng là những gì việc luyện tập Thái Cực có thể mang lại.

Dòng Truyền Thừa & Năm Cấp Độ Chứng Nhận

Phần 3: Đánh giá người thầy và cách tiếp cận của bạn

Dòng truyền thừa Thái Cực là gì?

Có lần tôi được hỏi rằng tôi muốn được nhớ đến như thế nào sau 100 năm nữa. Tôi không thật sự bận tâm liệu mình có được người đời nhớ đến hay không. Nhưng tôi mong rằng những gì tôi dạy sẽ được ghi nhớ. Đó chính là khái niệm tiếp nối một dòng truyền thừa — truyền thống sống động của môn võ, thứ giữ được sức sống của mình qua bao thế kỷ và thiên niên kỷ. Tôi chưa bao giờ chính thức nhận bất kỳ "đệ tử" nào, dù rằng tôi có một số ít học viên cao cấp, những người qua nhiều năm đã bỏ ra rất nhiều giờ luyện tập để trở thành những người thầy xuất sắc theo đúng nghĩa của chính họ.

Sự mới lạ của Thái Cực ở phương Tây, cũng như yoga trước đây, đã để mảnh đất này rộng mở cho những kẻ nổi tiếng và những "đạo sư" tự phong. Điều đó làm ô danh dòng truyền thừa. Tôi liên tục nhắc học viên hãy tập trung vào công việc tu luyện. Vấn đề không nằm ở tôi. Có một câu nói cổ của Đạo gia rằng: "đi mà không để lại dấu chân."

Dòng truyền thừa quan trọng vì nó tôn vinh và gìn giữ phần tinh túy được truyền chảy như một dòng sông qua bao thế hệ. Càng gần với nguồn gốc nguyên thủy của sự truyền trao, kỹ thuật càng tinh khiết và cơ hội duy trì được dòng chảy càng cao.

Khi một dòng truyền thừa được truyền xuống, người ta kỳ vọng rằng tiêu chuẩn luyện tập cao nhất sẽ được duy trì suốt dòng truyền. Điều này nhằm để phần dạy bên ngoài lẫn bên trong — tức hình thức và công năng — không bị pha loãng theo thời gian. Thường thì vinh dự này chỉ được ban cho một hoặc hai người. Vì sao? Câu trả lời rõ ràng nhất là rất ít người có đủ tài năng và sự tận tụy cần thiết để thực sự hiện thực hóa trọn vẹn những lời dạy.

Quá trình học tập của tôi và các dòng truyền thừa Thái Cực

Tôi bắt đầu tập Thái Cực vào giữa thập niên 1960. Năm 1981, tôi trở thành người Mỹ đầu tiên được chính phủ Trung Quốc chứng nhận dạy Thái Cực trên khắp Trung Quốc. Tôi đã học các phong cách Dương Thức, Ngô Thức và Trần Thức từ một số bậc thầy và người tập lỗi lạc nhất thế giới. Từ kinh nghiệm và kiến thức đó, tôi đã dạy hơn 20.000 học viên và đào tạo hơn 500 huấn luyện viên trên toàn thế giới.

Ở thức Ngô, tôi học với Liu Hung Chieh (Lưu Hồng Kiệt), một học trò nội môn — đệ tử tại gia — của người sáng lập thức Ngô. Tôi cũng học thức Dương, bắt đầu với Chen Man Ching (Trịnh Mạn Thanh), rồi sau đó với Yang Shoujung (Dương Thủ Trung), chắt của vị Dương Tổ nguyên gốc — nơi mà cái tên Thái Cực Quyền Dương Thức bắt nguồn.

Tôi học thức Trần của Thái Cực với Feng Zhiqiang (Phùng Chí Cường), người học trò cuối cùng và trẻ nhất của Ch'en Fa-k'e (Trần Phát Khoa), vị đã đưa Thái Cực ra khỏi làng Trần — nơi Thái Cực khởi nguồn — vào Bắc Kinh năm 1928. Bậc thầy Phùng, cho đến khi ông vừa qua đời năm 2012, là người đứng đầu toàn bộ Thái Cực trên khắp Trung Quốc.

Nếu bạn quan tâm đến câu chuyện của tôi, bạn có thể đọc thêm về các người thầy của tôi bằng cách truy cập trang web Energy Arts tại đây: http://www.energyarts.com/internal-arts-masters

Tất cả các người thầy của tôi đều quan trọng, nhưng tôi phải nhấn mạnh lòng biết ơn của mình đối với Lưu Hồng Kiệt, người chỉ dạy rất ít người và có dòng truyền thừa tạo nên nền tảng chính cho sự giảng dạy của tôi.

Hình 8.1. Bruce Frantzis tập luyện cùng người thầy chính của mình, bậc thầy truyền thừa Đạo gia Lưu Hồng Kiệt, tại Bắc Kinh, Trung Quốc.

Không phải mọi "bậc thầy" đều giống nhau

Trong khi thuật ngữ này đã được dùng ở Trung Quốc suốt hàng thiên niên kỷ, danh hiệu "Bậc Thầy" ở phương Tây thường bị dùng một cách tùy tiện, chẳng mấy bận tâm đến định nghĩa và ý nghĩa thật sự của nó.

Việc hiểu rõ các cấp độ kỹ năng khác nhau trong bất kỳ môn thể thao hay hình thức vận động nào như Thái Cực là rất hữu ích, đặc biệt với một học viên đang tìm một huấn luyện viên Thái Cực hay một "bậc thầy" Thái Cực. Một khi học viên biết mình đang tìm gì, họ có thể biết mình cần hỏi gì, giúp họ tránh đi sai đường hoặc không đạt được tiềm năng trọn vẹn của mình.

Đây là tình thế khó xử khiến nhiều người thiếu kinh nghiệm đang tìm một người thầy Thái Cực bối rối. Họ không hiểu rằng Thái Cực là một môn rèn luyện thân–tâm rất tinh tế và được kiến tạo công phu, môn này khi luyện tập sẽ sâu dần và có ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe, cảm xúc và tuổi thọ.

Thái Cực tác động đến bên trong cơ thể và tâm trí theo những cách không hiển nhiên, thậm chí trái với trực giác của những ai chưa từng học từ một người thầy giỏi. Một người thầy Thái Cực lành nghề đòi hỏi nhiều hơn so với một người dạy một kỹ năng trí tuệ như toán học hay tiếng Anh. Khi học viên làm việc với sự phát triển Khí và sự tăng trưởng nội tâm cá nhân, chỉ kiến thức trí tuệ thôi là không đủ.

Mức độ thành tựu cá nhân của người thầy cũng quyết định khả năng truyền trao những phẩm chất này cho người khác. Những phẩm chất tâm linh phổ quát trong việc dạy những mối quan hệ thân–tâm phức tạp đòi hỏi người thầy phải có khả năng thể hiện và truyền đạt những phẩm chất mình dạy bằng cách phi ngôn từ.

Thách thức ngày nay đối với Thái Cực không nằm ở việc tìm một người chỉ dạy bạn, mà là tìm một người đã được đào tạo một cách chính thống. Ngoài kia có rất nhiều người thầy chỉ tham dự một khóa học cuối tuần rồi bắt đầu đi dạy. (Bạn có tưởng tượng nổi một sinh viên y khoa chỉ học một khóa cuối tuần rồi tuần sau đã hành nghề không?).

Đáng tiếc thay, không có thứ gì tương đương một cẩm nang người tiêu dùng giúp bạn chọn lựa giữa hàng nghìn huấn luyện viên Thái Cực, và hiện có rất ít bậc thầy chân chính đang dạy ở phương Tây.

Năm cấp độ chứng nhận

Trong Thái Cực không có đai đen hay những dấu hiệu năng lực rõ ràng nào khác. Tuy vậy, ở Trung Quốc có một thứ bậc học tập và giảng dạy đã được thiết lập từ lâu, tiến triển qua năm cấp độ:

1. Cấp 1 — Những chuyển động cơ bản và căn chỉnh cơ thể. Học viên mới học cho đến khi thành thạo các chuyển động cơ bản và căn chỉnh cơ thể. Đại đa số các huấn luyện viên Thái Cực đang hoạt động ở Trung Quốc thuộc nhóm này.
2. Cấp 2 — Học tập chuyên sâu. Học viên sơ cấp học đều đặn với một bậc thầy ít nhất năm năm và luyện tập tích cực ít nhất mười năm. Việc họ tiến lên cấp tiếp theo phụ thuộc vào năng khiếu bẩm sinh, sự chăm chỉ và các yếu tố khác.
3. Cấp 3 — Học trực tiếp với một bậc thầy. Học viên cao cấp tham gia các lớp với một bậc thầy vài ngày mỗi tuần — nếu không phải hằng ngày — trong ít nhất một thập kỷ.
4. Cấp 4 — Nhập thất đệ tử với kiến thức chuyên biệt. Các bậc thầy là nhập thất đệ tử của những người nắm giữ dòng truyền thừa. Họ nhận được những tầng kiến thức chuyên biệt sâu xa nhất và bí mật nhất hiện có trong Thái Cực. Các bậc thầy có thể thực sự xuất chúng ở một số khía cạnh của Thái Cực, nhưng không nhất thiết ở mọi khía cạnh.
5. Cấp 5 — Người nắm giữ dòng truyền thừa. Trong một phong cách Thái Cực hay truyền thống võ thuật cụ thể, người nắm giữ dòng truyền thừa là những đệ tử, qua thời gian, được chọn lựa và huấn luyện riêng biệt trong toàn bộ truyền thống, để nắm giữ tất cả — chứ không chỉ một số phần được chọn lọc — truyền thống và kiến thức của người nắm giữ dòng truyền thừa trước đó.

Dù rằng một số bậc thầy đã bắt đầu cấp chứng nhận giảng dạy cho những học viên đã vượt qua các khóa đào tạo huấn luyện viên — với mức độ xác thực khác nhau —, đại đa số người thầy Thái Cực hiện có đều thiếu những chứng nhận như vậy, chứ chưa nói đến năng lực để cấp ra những chứng nhận đó. Tôi chỉ chứng nhận các Huấn luyện viên Cấp 1 và Cấp 2, cũng như xác định các Huấn luyện viên Cao cấp, những người đã học với tôi từ 10 đến 30 năm. Mỗi Huấn luyện viên Cao cấp đều đạt được những mức năng lực cao nhất trong nhiều chương trình của Energy Arts.

Thái Cực như một võ thuật hữu hiệu

Vào thế kỷ XIX, Thái Cực đã chứng tỏ mình là một môn võ chiến đấu đặc biệt hữu hiệu và thực dụng. Thái Cực dạy thời điểm, chiến lược chiến đấu và sự vững vàng tinh thần cần thiết để thành công trong những cuộc giao đấu không dàn dựng trước, với một kẻ mang ý đồ sát hại hung hãn và không thể bị thuyết phục bằng tâm lý.

Cho đến thập niên 1920, khía cạnh võ thuật của Thái Cực thường được nhấn mạnh. Tuy nhiên, một sự chuyển dịch đã diễn ra trong thập niên 1930, và Thái Cực bắt đầu được dạy thuần túy từ góc độ sức khỏe và tuổi thọ. Từ đó trở đi, nhiều người thầy đã xem nhẹ hoặc loại bỏ hoàn toàn việc dùng nó như một môn võ chiến đấu.

Võ Thuật Thực Chiến, Đẩy Tay & Tự Vệ Cảm Xúc

Hôm nay, chỉ một số ít người tập đủ giỏi trong việc sử dụng các kỹ thuật võ thuật của Thái Cực để dạy một cách hiệu quả cách chống lại ngay cả những tình huống bạo lực khắc nghiệt nhất. Tuy vậy, vẫn có một số người thầy có thể chỉ cho bạn một vài ứng dụng chiến đấu, dù có hay không lấy võ thuật làm trọng tâm của lớp học. Thế nhưng, đại đa số người thầy và người tập Thái Cực không biết các khía cạnh võ thuật, và vì thế bạn không thể trông mong họ dạy bạn Thái Cực như một môn võ thực dụng để chiến đấu.

Đẩy Tay (tui shou)

Nhiều người thầy Thái Cực đưa vào lớp mình một dạng đẩy tay (tui shou) nhẹ nhàng, không mang tính đe dọa, bởi đây là công cụ hiệu quả để rèn luyện sự buông lỏng. Tuy nhiên, tương đối ít người thầy biết cách dùng đẩy tay đặc biệt như một công cụ luyện tập tự vệ thực tế. Cuối cùng, đẩy tay có thể trở nên gay gắt và thô ráp chẳng kém gì bất kỳ môn thể thao đối kháng nào.

Trong đẩy tay, tay hoặc cánh tay của bạn và của người tập cùng luyện chạm vào nhau và lý tưởng là vẫn giữ tiếp xúc trong suốt bài tập, trải qua ba giai đoạn tiến triển cơ bản.

1. Trọng lượng của cả hai người tập luân phiên chuyển hoàn toàn từ chân trước sang chân sau. Người tập thường tiến lên khi tấn công và lùi lại khi phòng thủ.
2. Cả hai người tập liên tục xoay hông và eo từ phía trước sang bên, phối hợp với các động tác tấn công và phòng thủ. Đây là bước đầu tiên để hợp nhất sức mạnh của toàn thân nhằm đạt hiệu quả thể chất tối đa.
3. Khi cả hai người tập tiến lên và lùi lại, bàn tay, cẳng tay, cùi chỏ, vai, và có thể cả hông của họ tham gia vào những dòng tấn công và phòng thủ nhẹ nhàng hoặc rất nghiêm túc. Lý tưởng nhất là mọi chuyển động đều mang tính vòng tròn nhiều hơn là thẳng.

Không ai trong hai người cố đánh hay đá người kia, mà chỉ để làm mất thăng bằng và đẩy. Chỉ trong những phong cách đẩy tay mang nặng tính võ thuật nhất, như Trần Thức, mới cho phép quật hoặc áp dụng các đòn khóa khớp. Mọi bài đẩy tay đều được thực hiện ở tư thế đứng, dù đôi khi ở một tư thế xổm rất sâu. Không có vật lộn trên sàn, ghì, siết cổ, hay bất kỳ kỹ thuật vật nào khác.

Mục tiêu không phải là dùng sức mạnh cơ bắp lộ liễu để thắng người tập cùng luyện. Thay vào đó là dựa vào sự buông lỏng, ý, sự nhận biết, sự nhạy cảm, và việc dẫn Khí lưu chuyển qua cơ thể để tạo ra sức mạnh thể chất tinh tế nhưng đáng kể, cần thiết để hoặc chịu đựng được đợt tấn công dồn dập của đối thủ, hoặc phát sức mạnh từ cơ thể bạn để bứng gốc đối thủ.

Chiến lược cơ bản của đẩy tay vòng tròn là:

Để phòng thủ, trọng tâm là bám đất (bám rễ), gạt lực, hoặc nhượng theo. Rồi trọng tâm này chuyển hướng nhanh chóng và mục tiêu trở thành phản công bằng cách trả lực của đối thủ ngược về phía họ, bằng cách làm mất thăng bằng hoặc đẩy, chứ không phải đánh hay quật như trong jujitsu hay karate.

Bạn có thể tự hỏi liệu mình có bắt buộc phải học tự vệ để có được những lợi ích sức khỏe của Thái Cực hay không. Câu trả lời đơn giản là không. Tuy nhiên, biết một vài ứng dụng chiến đấu hay tự vệ đơn giản cho mỗi động tác sẽ giúp bạn nhớ được một phần trình tự động tác của Thái Cực và cách nối các động tác lại thành những chuỗi ngày càng dài.

Các ứng dụng chiến đấu đơn giản giúp bạn nhớ cách dẫn Khí từ điểm A đến điểm B trong cơ thể, cả trong từng động tác lẫn trong các đoạn chuyển tiếp giữa chúng. Thật khó cho bất kỳ ai không được huấn luyện về chuyển động hay nghệ thuật múa để nhớ những chuỗi dài gồm các động tác tương đối phức tạp, chứ chưa nói đến những chuyển động năng lượng còn phức tạp hơn. Cách truyền thống và hiệu quả mà những người thầy giỏi hơn được huấn luyện là chỉ cho thấy những tư thế cụ thể sẽ được dùng để tự vệ như thế nào.

Ý của bạn dẫn Khí của bạn. Việc nghĩ đến chuyện đánh hoặc gạt những đòn tấn công thể chất bằng tay hay chân sẽ tự động kích hoạt ý của bạn, từ đó dẫn Khí đến vị trí mong muốn, miễn là bạn đã học được những bước cần thiết. Lúc đầu, hầu hết mọi người gặp khó khăn trong việc ghi nhớ rồi hình dung tất cả các động tác và những chi tiết kỹ thuật về năng lượng. Các ẩn dụ về tự vệ dễ nhớ hơn những kỹ thuật ghi nhớ khác.

Với những ai ghê sợ bất cứ điều gì giống với bạo lực, thật đáng để cân nhắc rằng nếu trong tâm bạn không có bạo lực, thì những hình dung nội tâm (hình ảnh trong tâm trí) về các động tác tự vệ sẽ không gieo mầm cho ý định bạo lực trong tương lai. Thay vào đó, chúng trở thành sơ đồ để dẫn Khí, và nhờ vậy mang lại lợi ích cho sức khỏe và đời sống tinh thần của bạn.

Tự Vệ Cảm Xúc

Cảm xúc, khi được cân bằng đúng mức và vào đúng thời điểm, làm cho cuộc sống êm ả và dễ chịu hơn. Tuy nhiên, khi sự cân bằng cảm xúc của bạn bị xáo trộn nghiêm trọng, bạn có thể vô tình làm tổn thương chính mình và người khác, dù về thể chất hay cảm xúc.

Nói chung Thái Cực, và cụ thể là đẩy tay, giúp cân bằng cảm xúc của bạn về cả thể chất lẫn tâm lý bằng cách làm dịu đi những tiết xuất quá mức từ các cơ quan nội tạng khiến bạn dễ bị chi phối bởi một số cảm xúc gây tổn hại.

Các nguyên lý triết học Đạo gia của Thái Cực rất thực tế và dễ tiếp cận đối với người tập. Những mẩu trí tuệ cổ xưa này chuyển sang lĩnh vực tâm lý và mang đến những công cụ tuyệt vời để làm dịu đi những cú sốc và đòn đánh cảm xúc tiềm tàng của cuộc sống. Những nguyên lý này hữu ích ở nhiều tầng bậc đối với thế giới hiện đại, đầy căng thẳng của chúng ta.

Sự hung hăng quá mức thường có thể khiến bạn giận dữ không kiểm soát nổi. Giận dữ có thể khiến bạn nói và làm những điều bốc đồng mà sau này bạn có thể hối tiếc, với mức độ áp lực căng thẳng mà nhiều người không nhận ra. Bởi vì bạn không thể chậm lại về mặt cảm xúc và hiểu điều gì đang diễn ra, bạn có thể không nhìn trước khi nhảy. Sự tàn phá cảm xúc đầy căng thẳng mà giận dữ có thể gây ra cho chính bạn hoặc người khác — qua việc mất đi tình bạn, những mối quan hệ không thỏa mãn, việc tạo ra kẻ thù, hay mong muốn trả đũa của người khác — đều làm suy yếu cả thể chất lẫn cảm xúc. Những nguyên lý Thái Cực làm mềm cảm xúc, "đi theo và nhượng theo lực của đối thủ", có thể giúp tránh né những tình huống đau đớn về cảm xúc triền miên đang lấp đầy cuộc sống của nhiều người.

Bắt nạt về cảm xúc là chuyện phổ biến. Một cách không lộ liễu, nguyên lý nhượng theo lực có thể giúp bạn về mặt tâm lý từ chối không cho một kẻ bắt nạt cảm xúc một điểm tựa vững chắc để đánh vào, kiểm soát, hay ép buộc bạn làm điều gì đó mà bạn căn bản phản đối. Một phẩm chất khác của Thái Cực, sức mạnh trong sự mềm mại, khiến nhiều kẻ bắt nạt mất hứng thú trong việc dùng sức mạnh cảm xúc với bạn, vì theo trực giác họ biết điều đó không đáng công. Việc lắng nghe và giải mã lực hay năng lượng của đối thủ sẽ rèn luyện cho những người kém nhạy cảm về cảm xúc (những người liên tục lỡ lời) trở nên nhạy cảm và ý thức hơn.

Năm Phong Cách Lớn & Chọn Khung

Mục 4: Chọn Một Phong Cách

Phong Cách Thái Cực Phù Hợp Với Bạn

Việc chọn một phong cách để học có tầm quan trọng chỉ kém chút ít so với câu hỏi học từ ai. Ở cả hai trường hợp, một yếu tố then chốt là hãy cân nhắc vì sao bạn muốn học Thái Cực. Về cơ bản, mọi phong cách Thái Cực có nhiều điểm giống nhau hơn hẳn là khác biệt. Tất cả đều cải thiện sức khỏe, giảm căng thẳng và giúp bạn vận động duyên dáng hơn. Tất cả đều phát triển Khí, và tất cả đều bao gồm những chuyển động uyển chuyển, tròn trịa, thường ở tốc độ chậm.

Hình 10.1. Hai người tập trong một thế ứng dụng võ thuật, tựa như một cuộc trao đổi đẩy tay.

Một trong những khác biệt lớn giữa các phong cách là “khung”, tức kích thước của các chuyển động bên ngoài – ví dụ vị trí của hai cánh tay so với thân người – cùng với các kỹ thuật phát triển năng lượng của phong cách đó. Cũng có thể có khác biệt về việc có hay không đưa vào những chuyển động nhanh, bùng nổ, như trường hợp của Trần Thức (dù mọi phong cách đều có các bài quyền nhanh), hoặc những chuỗi chuyển động dùng để luyện tập các kỹ thuật Thái Cực.

Trong khi hầu hết người tập chọn học dựa trên chất lượng của người thầy, sự thuận tiện của lớp học và những yếu tố cá nhân khác, thì việc biết đôi chút về các phong cách sẽ nâng cấp và định hướng kiến thức của bạn.

Ngũ Đại Phái Thái Cực

Mỗi phong cách có một giáo trình, cấu trúc và hương vị riêng trong cách ứng dụng kỹ thuật. Cả năm phong cách đều có thể mang lại cho bạn những lợi ích sức khỏe của Thái Cực.

Bốn trong năm phong cách lớn của Thái Cực – tất cả trừ các phái phối hợp – lấy tên từ họ của người sáng lập. Trong lịch sử, Thái Cực từng được gọi là của Dương Gia, Ngô Gia, Trần Gia và Hác Gia.

Mỗi phong cách có cách tiếp cận khác nhau đối với những chuyển động cụ thể, và mỗi trường phái chứa đựng nhiều biến thể. Mỗi trường phái gồm những người tập đi theo những người lãnh đạo hoặc người thầy cụ thể trong phong cách đó. Các bài quyền của họ có thể có những nét khác biệt phong cách dễ nhận ra, những động tác đặc trưng, hoặc phát triển những kỹ thuật tự vệ riêng. Hãy cùng xem năm phong cách lớn:

Dương Thức (Yang) Thái Cực

Dương Thức là phong cách Thái Cực phổ biến nhất và được tập rộng rãi nhất trên toàn thế giới. Ở Anh và Hoa Kỳ, có ít nhất 20 biến thể chính của Dương Thức, và ở Trung Quốc con số này còn nhiều hơn nữa. Các trường phái khác nhau bắt nguồn từ cách tiếp cận của những bậc thầy khác nhau và từ những vùng miền khác nhau trong lãnh thổ Trung Quốc. Mỗi biến thể có một hương vị riêng biệt, trông khác nhau ở mức độ này hay mức độ khác và có thể nhấn mạnh những điểm kỹ thuật khác nhau. Tuy nhiên, tất cả đều được gọi là Dương Thức. Nhìn chung, Dương Thức được tập ở khung trung.

Ấn bản điện tử của sách có kèm video Bruce Frantzis tập Dương Thức Thái Cực.

Ngô Thức (Wu) Thái Cực

Ngô Thức là phong cách phổ biến thứ hai. Nó có ba biến thể chính với những khác biệt phong cách mạnh mẽ, bắt nguồn từ người sáng lập Chuan You (Toàn Hữu), con trai ông là Wu Jien Chuan (Ngô Giám Tuyền), và các cháu của ông.

Ngô Thức được tạo ra trực tiếp từ Dương Thức, và vì thế là biến thể lớn nhất của Dương Thức. Tuy nhiên, khác với hầu hết các truyền thống trong Dương Thức, phần lớn các trường phái Ngô Thức nhấn mạnh những chuyển động nhỏ, gọn thay vì những chuyển động lớn hoặc trung. Những người tập Dương Thức và Ngô Thức, cùng với mọi biến thể của họ, chiếm phần lớn áp đảo (80 phần trăm trở lên).

Ấn bản điện tử của sách có kèm video Bruce Frantzis tập Ngô Thức Thái Cực.

Trần Thức / Trần Gia Câu (Chen Village)

Trần Gia Câu là phong cách Thái Cực nguyên thủy, từ đó Dương Thức được tạo ra. Khá khó tìm được những người thầy dạy Trần Thức, và những người theo phái này chỉ chiếm khoảng một phần trăm số người tập Thái Cực. Trần Thức thuộc khung trung đến khung lớn.

Khác với hầu hết các môn Thái Cực, không phải mọi chuyển động ở cấp độ luyện tập đầu tiên của Trần Thức đều được tập chậm. Trần Thức luân phiên giữa các chuyển động chậm với những động tác ngắn, nhanh, bùng nổ. Nó đòi hỏi sự phối hợp thể chất nhiều hơn và có thể gây căng thẳng cho vùng lưng dưới và đầu gối nhiều hơn các phong cách khác; do đó, nó khó học đối với người lớn tuổi hoặc người đang bị thương.

Sự phức tạp trong các chuyển động của nó – bao gồm những đòn phóng nhanh kết hợp với đá nhảy và động tác dậm chân – khiến nó mang tính thể thao và khó về mặt thể chất hơn hầu hết các phong cách Thái Cực khác, và vì thế thường hấp dẫn giới trẻ hơn.

Ấn bản điện tử của sách có kèm video Bruce Frantzis biểu diễn Trần Thức.

Hác Thức (Hao) Thái Cực

Hác Thức cực kỳ hiếm ở Trung Quốc và gần như không tồn tại ở phương Tây. Khung của nó cực nhỏ. Trọng tâm chính của nó là những chuyển động Khí thiên về nội tại hơn của Thái Cực, trong khi các chuyển động thể chất ít quan trọng hơn nhiều. Vì vậy, nó được coi là một phong cách cao cấp, khó để những người tập không có nền tảng kiến thức đáng kể về Thái Cực có thể thấu hiểu.

Các Phái Phối Hợp (Combination Styles)

Các phái phối hợp đứng thứ ba về mức độ phổ biến, sau Dương Thức và Ngô Thức. Những phong cách này tự do pha trộn và kết hợp các chuyển động từ bốn phong cách Thái Cực còn lại cũng như từ những môn nội gia quyền khác, chẳng hạn Bát Quái (Chưởng) và Hình Ý (Quyền). Một phái phối hợp phổ biến của Thái Cực là Tôn Thức (Sun style), do Sun Lu Tang (Tôn Lộc Đường) sáng tạo, kết hợp Hác Thức với Hình Ý và Bát Quái.

Chọn Khung (Choice of Frames)

Khi bạn đã chọn được một phong cách Thái Cực, một yếu tố khác lại xuất hiện. Nhìn chung, mỗi phong cách nhấn mạnh một khung, và điều này, cùng với cách chúng phát triển năng lượng và kỹ thuật, là một yếu tố then chốt để chọn được sự phù hợp tốt nhất cho việc luyện tập của riêng bạn.

Mỗi phong cách đều có những phiên bản với kích thước khung khác nhau. “Khung” ở đây được dùng theo nghĩa kích thước của một khung tranh. Chuyển động thể chất nhỏ hơn thì vừa với khung nhỏ hơn; chuyển động lớn hơn cần khung lớn hơn.

Có thể nhìn một khung từ hai góc độ cơ bản:

1. Bạn thực hiện các chuyển động bên ngoài của mình lớn đến đâu? Các phong cách khung lớn có những động tác duỗi tay rõ rệt, xoay eo rộng và những thế đứng dài, sâu. Các phong cách khung nhỏ cô đọng chuyển động lại, dùng những động tác tay tương đối nhỏ và tinh tế phức tạp, xoay eo từ trung đến nhỏ và những thế đứng ngắn hơn. Những thế đứng ngắn hơn này thường đứng cao hơn, mặc dù chúng có thể xuống thấp ngang với những thế khung lớn duỗi hết cỡ nhất.

   Trong một chuyển động khung lớn, bàn tay, cổ tay hoặc cùi chỏ của bạn có thể di chuyển 30 inch trong không gian, nhưng chỉ 5–10 inch trong một động tác khung nhỏ tương tự. Ở khung lớn và khung trung, eo của bạn có thể xoay trọn 90 độ hẳn sang một bên, nhưng chỉ bằng một nửa mức đó, 45 độ hoặc ít hơn, ở khung nhỏ.

2. Bạn phát triển Khí như thế nào? Các phong cách khung lớn nhấn mạnh những chuyển động bên ngoài đúng đắn và tự nhiên hướng sự chú ý của bạn ra khoảng không gian bên ngoài bản thân. Chiến lược ban đầu là tập trung sự chú ý vào các cơ, gân và sự căn chỉnh cần thiết để duy trì tính toàn vẹn cấu trúc của bộ xương. Điều này được làm nhằm mục đích cuối cùng là tác động tới những hệ thống sâu hơn trong cơ thể bạn và sự hình thành Khí bên trong bạn. Từ ngoại vào nội, bên ngoài mở ra bên trong.

   Các phong cách khung nhỏ dùng cách tiếp cận nội tại hơn. Chúng nhấn mạnh sự vận hành đúng đắn của Khí qua những hệ thống nội tại sâu hơn bên trong cơ thể bạn – bao gồm cột sống, các cơ quan nội tạng và những khoảng trống bên trong các khớp – để tạo ra những chuyển động thể chất và sự căn chỉnh thân thể đúng đắn và hiệu quả.

Một số người và một số kiểu cơ thể có thể thích những chuyển động dài, duỗi rộng của các phong cách khung lớn; những người khác lại thấy những chuyển động gọn gàng, ít duỗi, khép lại của các phong cách khung trung và khung nhỏ phù hợp hơn.

Hơi phổ biến hơn một chút là những kiểu cơ thể có tay chân dài thường nghiêng về những chuyển động duỗi rộng của các phong cách khung lớn, còn những người có tay chân ngắn hơn hoặc thân người dài hơn thì thích khung nhỏ và khung trung. Mặc dù mọi phong cách khung đều kéo giãn cơ và làm cơ thể dẻo dai hơn, chiến lược của khung lớn là tập trung vào việc kéo giãn bên ngoài. Bàn tay và bàn chân duỗi ngày càng xa khỏi thân người, tạo ra hiệu ứng kéo dài, hệt như trong động tác xoạc chân, càng xuống thấp thì càng kéo giãn nhiều. Tuy nhiên, những thế đứng sâu hơn, dài hơn có thể làm đầu gối và lưng đau nhức thêm đối với một số kiểu cơ thể.

Các phong cách khung nhỏ tập trung nhiều hơn vào việc kéo giãn bên trong – thả lỏng các cơ quan nội tạng và dây chằng, đồng thời tăng khoảng trống giữa các đốt sống và bên trong các khớp. Tất cả điều này diễn ra đồng thời mà không cần duỗi bàn tay và bàn chân ra xa thân người. Các phong cách khung nhỏ có định hướng nội tại và có xu hướng giải phóng năng lượng bị tù hãm hay trì trệ nhanh hơn. Chúng giúp bạn dễ dàng tập trung hơn vào những thực tại cảm xúc mà bạn đang sống cùng, dù có ý thức hay vô thức.

Độ Dài Bài Quyền & Phong Cách Phù Hợp

Chọn Độ Dài Bài Quyền Phù Hợp

Mỗi phong cách đều gồm một số động tác riêng lẻ hoặc lặp lại (tư thế) được gọi là một bài quyền (form) hay một chuỗi (set).

Các tư thế được nối với nhau bằng những chuyển tiếp mượt mà, tạo nên một dòng chảy liền mạch.

Tuy mỗi phong cách thường có một khung chủ đạo, tất cả đều có nhiều độ dài bài quyền khác nhau — ngắn, trung và dài — và những bài này có thể giống nhau hoặc khác biệt hoàn toàn.

Bài trung và bài ngắn đều bắt nguồn từ bài dài của phong cách đó. Bài ngắn thường có 15 đến 40 động tác, bài trung từ 40 đến 70 động tác, và bài dài từ 80 động tác trở lên, trong đó có một số động tác lặp lại.

Phần lớn các bài quyền được tập vì sức khỏe và giảm căng thẳng đều được tập chậm. Dù đại đa số các trường Thái Cực chỉ dạy bài quyền chuyển động chậm, một vài trường thuộc mọi phong cách Thái Cực vẫn dạy những bài xen kẽ động tác chậm với động tác nhanh.

Nói chung, bài quyền càng dài thì lợi ích càng thấm sâu vào cơ thể bạn và cũng đòi hỏi sự cam kết càng lớn. Bài ngắn hơn đòi hỏi bạn ít cam kết hơn về mặt luyện tập lẫn học hỏi.

Bài Thái Cực Ngắn

Phần lớn người mới bắt đầu sẽ được lợi hơn nếu khởi đầu bằng một bài ngắn, vì họ dễ học xong và duy trì tập hơn. Sau khi đã có chút nền tảng trong môn võ này, bạn càng dễ nảy sinh hứng thú và mong muốn học những bài dài hơn.

Bài ngắn mang lại phần lớn những lợi ích cơ bản, bao quát mà Thái Cực có thể đem đến, tuy không sâu bằng bài dài. Cái lợi là bạn có được trải nghiệm thật sự về việc tập Thái Cực mà không phải cam kết lớn về học hay luyện; bạn có thể duy trì việc tập chỉ với vài phút mỗi ngày. Và vì bài ngắn tốn ít thời gian học hơn, các chuỗi động tác cũng dễ nhớ hơn, nên chúng rất lý tưởng cho người lớn tuổi — những người có thể ít sức bền hơn hoặc bắt đầu gặp vấn đề về trí nhớ.

Bài Thái Cực Trung

Bài trung dài từ 40 đến 70 động tác thường gặp nhất ở phong cách Dương Thức và Trần Thức. Chúng thường chứa hầu hết các tư thế (động tác) của bài dài, nhưng không lặp lại những tư thế cụ thể nhiều lần như bài dài. Vì có số động tác riêng lẻ nhiều hơn hẳn bài ngắn, chúng thử thách khả năng phối hợp thể chất của bạn hơn. Tuy nhiên, chúng đòi hỏi ít sức bền và thời gian hơn bài dài.

Bài trung tốt hơn bài ngắn về số lượng tư thế khác nhau, vốn đi sâu vào cơ thể hơn. Khi đi sâu vào cơ thể, bạn kéo giãn mô mềm — gân, dây chằng và cân mạc — và tăng biên độ vận động.

Bài Thái Cực Dài

Bài dài mang lại lợi ích tối đa của Thái Cực. Bài dài được thiết kế để làm dòng chảy Khí tăng theo cấp số nhân vào những khoảng đều đặn trong suốt bài quyền. Khác với bài ngắn, bài dài của phong cách Dương Thức, Ngô Thức và các phái phối hợp được chia thành ba phần rõ ràng.

Vào cuối mỗi giai đoạn động tác, năng lượng của bạn lại tăng vọt lên một mức cao hơn. Nói cách khác, càng nhiều động tác thì khối lượng năng lượng bạn tích lũy được mỗi phút tập càng lớn. Bạn sẽ cảm nhận được bước nhảy còn lớn hơn nữa trong việc tích lũy năng lượng khi bước vào phần thứ hai và phần cuối của một bài dài.

Bài dài đòi hỏi nhiều công sức, cam kết và kiên trì nhất, và lúc đầu cũng khó học hơn. Một số người thấy khó nhớ động tác kế tiếp là gì, nhất là khi không có ai để tập theo hoặc đã lâu không tập.

Một Bài Quyền Mất Bao Lâu?

Vì sức khỏe và giảm căng thẳng, các bài quyền được tập ở bốn mức độ tốc độ chậm. Tính từ đầu đến cuối, lấy chuẩn là một bài dài 108 động tác, mức chậm vừa phải sẽ cần 15 phút; chậm, 25 phút; rất chậm, 45 phút; và tốc độ siêu chậm, một giờ hoặc hơn. Một bài ngắn có thể mất từ ba đến 20 phút để tập xong, tùy vào số lượng động tác và tốc độ tập của bạn.

Cân Nhắc Thêm: Phong Cách, Bài Quyền, Khung và Độ Dài

Những phong cách được tập chậm thường chữa lành hiệu quả hơn. Các động tác bùng nổ của Trần Thức, vốn được xen đều khắp bài quyền, có thể làm chấn động các khớp và cột sống.

Điều này thường khiến Trần Thức kém hiệu quả hơn trong việc chữa lành nói chung, và đặc biệt với các vấn đề về lưng. Mọi phong cách đều hiệu quả như nhau trong việc chữa lành các vấn đề cơ xương khớp và nội tạng do suy nhược hoặc mất cân bằng năng lượng.

Với những vấn đề do chấn thương thể chất, hóa chất hoặc tâm lý từ bên ngoài, các phong cách khung nhỏ, nội tại sâu thường hiệu quả hơn. Đó là nhờ khả năng giải phóng năng lượng bị tắc nghẽn sâu trong cơ thể — điều mà chỉ vận động thông thường thường không thể gỡ ra được.

Phong Cách Tốt Nhất Cho Người Mới Bắt Đầu

Nếu một phong cách vốn dĩ dễ chịu hơn, dễ học và dễ nhớ hơn với bạn, bạn càng dễ học xong nó, nhớ được thứ tự các động tác và tự tập một mình. Vì vậy, khi chọn phong cách nên cân nhắc những điểm sau:

• Khả năng phối hợp thể chất của phong cách Dương Thức, Ngô Thức và Hác Thức thường dễ học nhất, các phái phối hợp ở mức trung bình, còn Trần Thức là khó nhất.
• Nếu cơ thể bạn cực kỳ cứng và mục tiêu là được kéo giãn, các phong cách Thái Cực khung lớn lúc đầu sẽ phát huy nhanh hơn, nhất là với chân và hông. Tuy nhiên, các phong cách nhỏ hơn rồi cũng sẽ làm được điều tương tự theo thời gian.
• Với người bị thắt lưng yếu hoặc đầu gối bị thương, những bài có thế đứng cao hơn sẽ tốt hơn. Các phong cách khung nhỏ thường có thế đứng cao hơn. Những thế đứng sâu và dài hơn — phổ biến hơn ở các phong cách khung lớn — có thể làm đầu gối và lưng thêm nặng. Nếu đầu gối bạn khỏe, thế đứng sâu và dài hơn có thể làm chân bạn khỏe lên nhanh hơn.
• Các phong cách lớn lúc đầu giúp phát triển sức mạnh đôi chân dễ hơn nhờ những thế đứng dài và sâu hơn.
• Các phong cách nhỏ hơn giúp bạn tiếp cận phần nội công mà Thái Cực có thể mang lại dễ hơn, kể cả việc làm việc trực tiếp với nội tạng cũng dễ hơn.

Phong Cách Tốt Nhất Cho Người Trên Năm Mươi Tuổi

Các phong cách tập chậm với bài ngắn nói chung là tốt nhất cho người trên 50 tuổi, vì họ mất nhiều thời gian hơn để học động tác so với người trẻ.

Tuy nhiên, mấu chốt nằm ở chức năng nhận thức của mỗi người — thứ có thể vẫn còn khá nguyên vẹn cho đến tận giữa những năm 70 tuổi. Khi chức năng này đã suy giảm, thì một thứ ít động tác hơn, thậm chí có thể là khí công với những động tác đơn giản hơn, sẽ là lựa chọn tốt hơn.

Hình 11.1. Một nhóm nhỏ cùng nhau luyện tập Thái Cực.

Khi tôi ở Bắc Kinh học với Feng Zhiqiang (Phùng Chí Cường), ông có những học viên mãi đến khi ngoài 60 hoặc 70 tuổi mới bắt đầu theo học ông. Không ai trong số họ tập những động tác nhanh, rung, giật có trong Thái Cực Trần Thức. Giậm chân xuống đất, nhảy lên không rồi đá; cái gì lên thì phải xuống, và kèm theo đó là một cú sốc. Feng khuyến khích học viên đừng tập bất kỳ động tác nào như vậy, ít nhất là cho đến khi cơ thể họ đạt tới một mức sức mạnh nhất định.

Những bài quyền chuyển động chậm và mượt, không có nguy cơ gây sốc cho cơ thể, là lý tưởng cho người cao tuổi.

Vì thế, bắt đầu bằng một bài ngắn rồi sau đó học một bài dài, nếu muốn, là con đường ít bực bội và dễ dàng hơn để người lớn tuổi tận hưởng, thấm và nhớ được Thái Cực.

Với người lớn tuổi, những động tác lớn hơn của các phong cách khung lớn có thể dễ nhớ hơn lúc đầu, còn các phong cách nhỏ hơn thì thú vị hơn, một khi bạn đã có chút nền tảng Thái Cực.

Thái Cực là 5% Ngoại và 95% Nội

Câu hỏi thật sự khi nhìn một người tập Thái Cực là: "Họ có Khí trong bài Thái Cực của mình không?" Tôi dạy một khóa học mang tên "Nhận Nhiều Khí Hơn Trong Bài Thái Cực Của Bạn" vì tôi nhận thấy quá ít học viên biết những nguyên lý năng lượng cơ bản — nền tảng của một việc tập Thái Cực vững vàng.

Nếu bạn làm đúng các động tác thể chất nhưng không để năng lượng lưu chuyển, thì bạn đang bỏ lỡ nhiều lợi ích của Thái Cực và chỉ đang tập một bài thể dục thể chất mà thôi.

Điều quan trọng là tìm được một người thầy đủ năng lực và học cách cảm nhận, vận chuyển và tích trữ năng lượng. Học được điều này sẽ tốn thời gian nhưng phần thưởng rất xứng đáng: sức khỏe tốt hơn và sức sống dồi dào hơn.

Lúc đầu, chỉ cần một người thầy biết các động tác và căn chỉnh là đủ để bạn khởi đầu. Tuy nhiên, nếu bạn tập Thái Cực để tự vệ hoặc để đạt hiệu suất cao, thì điều quan trọng là người thầy của bạn — bất kể thầy dạy phong cách nào — phải đưa vào một mức độ nội công Khí nào đó, để bạn nhận được lợi ích tối đa từ việc tập của mình.

Năng Lượng Tinh Tế: Phát Triển Khí & Tâm

Phần 5: Những Tầng Bậc Cao Hơn Trong Luyện Tập

Năng Lượng Tinh Tế: Phát Triển Khí và Tâm

Trong phần lớn lịch sử loài người, những môn nghệ thuật cao hơn nhằm tìm hiểu cách năng lượng Khí vận hành hầu như luôn được giữ bí mật và chỉ được chia sẻ với một số ít người có đặc quyền. Những rào cản truyền thống lâu đời này đang bắt đầu sụp đổ, khiến cho khả năng tiếp cận ngày càng được chia sẻ cởi mở hơn.

Tuy vậy, bản thân công việc này chắc chắn có thể đầy thử thách. Phát triển Khí nghe có vẻ dễ một cách đánh lừa, cũng giống như môn golf nghe có vẻ dễ—bạn chỉ cần đánh quả bóng bay qua không trung rồi gõ nó vào một cái lỗ trên mặt đất, phải không? Nhưng khi các thành phần của nó được trình bày rõ ràng, người ta mới bắt đầu thấy được sự phức tạp.

Nguyên lý Thái Cực cơ bản đang vận hành ở đây—tâm dẫn Khí—chính là quá trình con người có thể tác động tới Khí của mình từ bên trong. Điều này diễn ra theo hai cách.

Cách thứ nhất là thông qua việc sử dụng thông thường sự nhận biết, ý chí và ý niệm. Đây là điểm khởi đầu của việc luyện tập. Ở đây, tâm trí bạn có một mục tiêu cụ thể về điều bạn muốn xảy ra. Rồi sau đó, không căng thẳng, bạn nhẹ nhàng tập trung ý chí và ý niệm của mình như một tia laser để đạt được X hay Y. Đây là cách để xây dựng nền tảng rồi tiến bộ dần dần, từng bước một, mỗi giai đoạn được xây trên giai đoạn trước cho tới khi bạn đạt tới một trình độ phát triển Khí cao.

Cách thứ hai là tâm (heart-mind)—nơi môn nghệ thuật năng lượng Thái Cực trở nên sống động. Tâm là trung tâm ý thức trong cơ thể, nằm ở giữa lồng ngực, bên cạnh trái tim thể xác. Ở đây, những suy nghĩ lý trí, trí tuệ và những gì ta gọi là cảm xúc của con tim là một. Trong tâm, không có sự chia rẽ giữa cái đầu lắm lời và trí tuệ cảm nhận từ trái tim. Chính tâm khiến con người trở thành nhiều hơn chỉ là một mớ cảm xúc hỗn độn hay một cỗ máy tư duy sinh học.

Tâm vận hành trước khi ý niệm có ý thức cụ thể muốn làm điều gì đó khởi lên. Tâm chỉ có một khuynh hướng chung hoặc một khả năng. Nó lan tỏa chứ không hướng tới mục tiêu. Nó lóe lên một sự thông tuệ tỏa sáng trước khi ngôn từ và những mô tả lý trí chiếm lấy sự nhận biết của bạn. Nó cũng trao cho ý niệm của bạn sức mạnh để vận hành tốt.

Mặc dù ý niệm hay ý chí cho phép bạn đạt được những mục tiêu tập trung, việc chỉ dùng riêng nó thường là thiển cận và thiếu cân bằng. Ví dụ, cảm nhận có ý thức hoặc vô thức về cách đạt được mục tiêu của bạn thường dẫn tới những hệ quả tích cực hoặc tiêu cực có thể ảnh hưởng tới toàn bộ con người bạn cũng như môi trường bên trong và bên ngoài của bạn.

Tâm cho phép bạn nhìn thấy cả khu rừng hệ quả; còn chỉ dùng ý niệm thì chỉ cho phép bạn nhìn thấy từng khóm cây. Chính ở tầng của tâm—chứ không phải ở tầng của ý niệm—mà sự bình an nội tâm, cân bằng cảm xúc, trực giác và tuệ giác tâm linh khởi lên.

Người ta nói rằng bạn chỉ có thể tiến cao trong Thái Cực chừng nào nền tảng của bạn còn vững chắc và sâu dày. Việc phát triển Khí, xét về bản chất, tiến từ cái thô (dễ hơn) tới cái tinh tế (khó hơn).

Sẽ hữu ích nhất nếu bạn có một người thầy sẵn lòng và có khả năng dạy việc luyện Khí ngay từ đầu, kể cả khi bạn chưa cảm nhận được năng lượng Khí bên trong mình. Bạn chỉ cần tưởng tượng Khí của mình vận động theo đúng những chỉ dẫn cụ thể mà người thầy đưa ra, để rồi theo thời gian bạn có thể phát triển được cảm nhận về nó. Điều này sẽ giúp bạn hưởng lợi nhiều hơn từ các bài tập thể chất.

Cách Khí vận hành có thể được mô tả bằng lý trí. Tuy nhiên, giống như tình yêu, nó có một phẩm chất tinh tế, huyền bí phải được trải nghiệm thì mới thực sự thấu hiểu. Khi tiếp xúc với Khí của Thái Cực, điều đó sẽ xảy ra một cách đáng tin cậy nhất thông qua một chuỗi những quá trình cơ bản mà mỗi người thầy có quan điểm khác nhau.

Hai Giai Đoạn Phát Triển Khí

Khi đã nhận ra cảm giác Khí của riêng mình như thế nào, bạn bắt đầu hai giai đoạn riêng biệt cộng hưởng với nhau. Giai đoạn thứ nhất tập trung vào hệ thần kinh trung ương. Sau khi đã có được kinh nghiệm đưa tâm trí (sự nhận biết) vào các bắp thịt, giờ đây bạn học cách đưa nó vào các dây thần kinh. Việc buông lỏng và giải phóng chính các dây thần kinh cho phép bạn nhận ra tiếng rì rầm không ngừng chạy khắp toàn bộ hệ thần kinh của mình.¹

Hầu hết chúng ta không nhận biết được tiếng rì rầm căng thẳng luôn hiện diện này vì nó đã trở nên quá đỗi bình thường. Tiếng rì rầm này là dấu hiệu chắc chắn rằng hệ thần kinh của bạn đang bắt đầu tăng tốc (giống như một chiếc xe tăng từ 0 lên 60 dặm một giờ trong vài giây), hoặc tệ hơn nữa, đã bị khóa theo thói quen vào trạng thái tăng tốc không ngừng. Chính sự tăng tốc hay tiếng rì rầm này là cách căng thẳng thấm vào và hóa cứng trong cơ thể bạn. Giờ đây bạn tập trung vào những cách làm mềm lại tiếng rì rầm thần kinh này bên trong mình và dần dần buông lỏng rồi giải phóng nó khỏi các dây thần kinh.

Với khả năng thư giãn ngày càng lớn, bạn bước vào giai đoạn thứ hai. Ở đây bạn muốn giải phóng tiếng rì rầm thần kinh tinh tế hơn của khí tắc nghẽn bên trong toàn bộ các mô của cơ thể. Dần dần, từng bước một, bạn tìm ra và giải phóng sự tăng tốc trong các khớp, dòng máu, hệ cột sống, các cơ quan nội tạng và các tuyến.

¹ Người thầy dạy Thái Cực Dương Thức, T.T. Liang (Lương Đống Tài), đã viết một cuốn sách mô tả quá trình này một cách thi vị, Imagination Becomes Reality (Tưởng Tượng Trở Thành Hiện Thực) (Dragon Door Publications, 1992).

Mỗi giai đoạn giải phóng sự tăng tốc khỏi các hệ thống cơ thể khiến cơ thể bạn tỉnh thức hơn. Điều này đưa bạn vào những trải nghiệm tinh tế và mạnh mẽ hơn về ý nghĩa và cảm giác khi cơ thể bạn thực sự sống động trọn vẹn.

Giải Phóng Khí Trệ

Một phần thiết yếu của việc nhận ra và giải phóng tiếng rì rầm bên trong hệ thần kinh là giải phóng mọi khí trệ. Điều này có thể xảy ra một cách tự nhiên khi Thái Cực của bạn tiến bộ, hoặc vì bạn học được cách áp dụng nhiều kỹ thuật khác nhau từ hệ thống 16 thành phần nội công—bí quyết của Thái Cực và của cả gia đình các môn nội gia—để giải quyết một cách cụ thể những vấn đề khí trệ.

Những phương pháp nội công trong Thái Cực giúp giải quyết các tình trạng khí trệ bao gồm:

• Cân bằng đúng giữa việc hạ Khí xuống đan điền dưới (một trung tâm năng lượng nằm đại khái ở phía dưới và phía sau rốn của bạn)
• Dọn sạch năng lượng trệ khỏi kênh giữa, kênh trái, kênh phải hoặc những kênh khác của cơ thể.
• Làm việc với nhiều kiểu mở và đóng khác nhau để khi bạn đang đập nhịp giữa mở và đóng, bạn không bị mắc kẹt ở đầu này hay đầu kia của nhịp đập.

Việc giải quyết các tình trạng khí trệ có thể trở thành những dự án lớn, kéo dài liên tục.

Tư Thế Thái Cực & 16 Thành Phần Nội Công

Tư Thế Thái Cực và Những Dòng Chảy Năng Lượng Cụ Thể

Điều quan trọng là phải biết rằng mỗi tư thế (động tác) riêng lẻ có những dòng chảy Khí cụ thể, và bốn động tác liên kết trở lên cũng vậy. Những dòng chảy Khí của các động tác liên kết này có những nhịp điệu nội tại riêng, và cùng nhau chúng tạo nên một loại Khí nhất định. Những chuỗi động tác nhỏ mang lại lợi ích cho tổng thể Khí của cơ thể theo những cách cụ thể. Các tư thế riêng lẻ tạo ra những dòng chảy Khí cụ thể bên trong những phần nhất định của cơ thể.

Đôi khi, bạn có thể có những hiểu biết đột ngột, tự phát về cách những dòng chảy năng lượng cụ thể vận hành. Tuy nhiên, lúc đầu, những ấn tượng thường mơ hồ và không chính xác hơn, hoặc chỉ nằm ngoài tầm với. Bạn cảm thấy mình biết nhưng không thật chắc chắn là bằng cách nào.

Bạn có thể làm cho Khí của mình chảy theo nhiều cách cụ thể khác nhau. Ví dụ:

• Từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong
• Từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên
• Từ trái sang phải, từ phải sang trái
• Hướng tới hoặc ra xa cột sống, đan điền dưới, hay kênh năng lượng trung tâm
• Bên trong không gian năng lượng hay hào quang (aura) quanh cơ thể bạn
• Giữa thân thể vật lý và ranh giới của hào quang.

Các dòng Khí có thể chỉ tập trung bên trong cơ thể vật lý cho tới tận rìa làn da của bạn, hoặc có thể mở rộng ra vùng không gian bên ngoài quanh cơ thể — thứ thường được gọi là trường điện sinh học, thể dĩ thái (etheric body) hay hào quang (aura).

Nạp Năng Lượng Cho Thái Cực Bằng 16 Thành Phần Nội Công

Các tu sĩ Đạo gia phát triển Khí của mình để duy trì sức khỏe vượt trội, chữa lành bệnh tật và đạt tới sự tĩnh lặng nội tâm cùng tâm linh sâu thẳm. Về sau, công phu của họ khai sinh ra nội công, thứ mà ngày nay thường được gọi là khí công (qigong), và đã tạo nên nền tảng năng lượng cho các môn nội gia quyền là Bát Quái (Chưởng), Thái Cực và Hình Ý (Quyền).

Những phương pháp cổ xưa này, vốn được giữ khá kín đáo suốt hàng nghìn năm, có chiều sâu mênh mông. Với những người thầy giỏi, chúng có thể được truyền đạt ở mức bề mặt, mức trung bình hoặc mức rất sâu.

Mỗi một thành phần của nội công đều có thể xứng đáng với một cuốn sách rất dày riêng cho nó. Mỗi thành phần tạo thành một đoạn của một vòng tròn liên tục, nơi không có điểm bắt đầu hay kết thúc rõ ràng, và mỗi thành phần gắn kết hữu cơ với tất cả các thành phần còn lại. Thứ tự mà tôi viết và mô tả chúng trong các cuốn sách của mình không cố định và cũng không tuyến tính, mà chỉ mang tính mô tả.

Vì không thể nói chính xác đâu là điểm bắt đầu hay kết thúc của một vòng tròn, nên 16 thành phần nội công cũng không có điểm bắt đầu lẫn điểm kết thúc. Do đó, mỗi lần bạn đi hết một vòng tròn 16 thành phần, bạn lại có thể đạt tới một tầng sâu hơn, viên mãn hơn và hữu ích hơn với từng thành phần riêng lẻ.

Toàn bộ hệ thống nội công có thể được trình bày sao cho một người bình thường cũng tiếp cận được, dù nói chung nó thường chỉ được biết đến hoặc truyền dạy bởi các võ sư Thái Cực. Mỗi trường phái Thái Cực riêng lẻ có thể biết hoặc dạy một vài thành phần, tất cả các thành phần, hoặc không dạy thành phần nào. Một số người thấy thoải mái khi dạy công khai hệ thống nội công 16 phần, số khác chỉ dạy trong bí mật. Đó là:

1. Các phương pháp hô hấp, từ đơn giản đến phức tạp. Trong hô hấp thường, bụng của bạn phồng lên khi bạn hít vào và xẹp xuống khi bạn thở ra. Trong hô hấp nghịch (reverse breathing), bạn làm ngược lại — xẹp bụng khi hít vào và phồng bụng khi thở ra. Mọi bộ phận giải phẫu và mọi chức năng năng lượng bên trong cơ thể và hào quang bên ngoài của bạn đều sẽ to ra rồi nhỏ lại, hòa nhịp với sự căng ra và co lại của bụng bạn.
2. Làm cho Khí di chuyển dọc theo tất cả các kênh dẫn đi lên, đi xuống và nối ngang khác nhau bên trong cơ thể. Toàn bộ quá trình bao gồm các phương pháp giúp bạn cảm nhận được Khí của mình, để bạn có thể dẫn nó trôi chảy tới nơi nó sẽ hoạt động hiệu quả nhất cho những mục đích khác nhau. Một phần của việc này liên quan đến cách chuyển hóa hoặc hóa giải và giải phóng những phẩm tính của các nguồn năng lượng đang lưu chuyển trong những kênh nhất định.
3. Căn chỉnh cơ thể chính xác để ngăn dòng Khí bị tắc nghẽn hoặc bị tiêu tán. Dưới góc nhìn phương Tây, việc thực hành những nguyên lý này mang lại sự căn chỉnh cơ sinh học hiệu quả đặc biệt.
4. Hóa giải (dissolving), giải phóng và tháo gỡ mọi tắc nghẽn thuộc phương diện thể chất, cảm xúc và tâm linh của chính bạn.
5. Dẫn năng lượng Khí đi qua các kênh châm cứu chính và phụ, các cổng năng lượng và các huyệt, cũng như vô số kênh nhỏ li ti làm khởi sinh những chức năng cụ thể. Nhiều kênh trong số này không được biết đến rộng rãi ở phương Tây.
6. Uốn và kéo giãn các mô mềm của cơ thể từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong, và dọc theo hướng của các kênh châm cứu âm và dương của cơ thể.
7. Các phương pháp mở và đóng. Mở nghĩa là giãn ra, lớn lên, hoặc tuôn ra ngoài và tỏa sáng như mặt trời. Đóng nghĩa là cô đọng vào trong, và nhỏ lại theo một hướng chuyển động vào bên trong, giống như dòng chảy trọng lực của một hố đen hay một ngôi sao lùn. Đóng không mang chút hàm ý nào về căng thẳng, co thắt hay dùng sức trong chuyển động, mà chỉ là dòng chảy liên tục hướng vào trong về phía một điểm khởi nguồn, như những mạt sắt chạy về phía một thỏi nam châm.

   Động tác mở và đóng có thể diễn ra bên trong bất kỳ mô nào, mềm hay cứng, của cơ thể vật lý. Tương tự, mở và đóng cũng có thể diễn ra ở bất cứ đâu bên trong cấu trúc năng lượng vi tế của cơ thể (các kênh, các huyệt, hào quang, v.v.).

8. Làm việc với các nguồn năng lượng của hào quang bên ngoài (thể dĩ thái), khi chúng trao đổi và kết nối cả với những gì bên trong cơ thể vật lý lẫn với những trạng thái tinh thần phi vật lý; tương tự, vượt ra khỏi phạm vi cá nhân để đi tới những mối liên hệ giữa cơ thể vật lý, hào quang, và phần còn lại của các lực và dòng chảy tâm linh cùng tinh thần hiện hữu trong vũ trụ.
9. Tạo ra những vòng tròn và đường xoắn ốc năng lượng bên trong cơ thể bạn mà trước đó gần như hoàn toàn nằm im, đồng thời khuếch đại và kiểm soát dòng chảy của những luồng năng lượng vốn đã vận hành tốt một cách tự nhiên.
10. Dẫn Khí tới bất kỳ phần nào trên cơ thể bạn theo ý muốn (đặc biệt là các nội tạng, các tuyến, và những điểm bên trong não và tủy sống). Việc này bao gồm thu nhận hoặc phóng Khí ra từ bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể theo ý muốn.

Hình 13.1. Học viên Energy Arts biểu diễn Thái Cực Ngô Thức

11. Đánh thức và kiểm soát mọi nguồn năng lượng của cột sống, cùng những gì chúng kết nối tới. Việc này bao gồm các đốt sống, dịch não tủy, và chính tủy sống.
12. Đánh thức và sử dụng các kênh năng lượng trái và phải của cơ thể.
13. Đánh thức và sử dụng kênh năng lượng trung tâm của cơ thể, kênh cuối cùng kiểm soát mọi kênh khác.
14. Phát triển các khả năng và mọi công dụng của đan điền hạ (lower tantien) — trung tâm năng lượng chính, thứ trực tiếp ảnh hưởng tới mọi chức năng thể chất, tới cảm giác sợ hãi hay bất an nơi thân thể của chúng ta (kể cả nỗi sợ cái chết), và tới cảm giác vững vàng, bám trụ trong thế giới này.
15. Phát triển các khả năng và mọi công dụng của đan điền trung và đan điền thượng — những trung tâm tâm linh "cao hơn" của con người. Đan điền trung, còn được gọi là trung tâm trái tim, chi phối mọi mối quan hệ. Nó gắn bó mật thiết với những cảm xúc và trực giác tinh tế nhất của chúng ta, và được coi là nguồn của ý thức bên trong cơ thể. Đan điền thượng, nằm bên trong não, có vai trò then chốt đối với sự trường thọ nhờ khả năng kích hoạt các tuyến chủ đạo của cơ thể — tuyến yên (pituitary) và tuyến tùng (pineal). Nó cũng chịu trách nhiệm cho các quá trình tư duy vận hành tốt và những tiềm năng năng lực tâm linh.
16. Tích hợp và kết nối từng thành phần trong 15 thành phần trước đó thành một nguồn năng lượng thống nhất, về mặt thể chất cũng như mọi mặt khác. Sự tích hợp vĩnh viễn khác với một cơn hưng phấn (buzz) tạm thời, hay việc có thật nhiều năng lượng tạo ra những trải nghiệm mạnh mẽ nhưng cuối cùng chẳng dẫn tới đâu. Thiếu thành phần số 16, thật khó để hấp thụ và tích hợp những phẩm chất tốt đẹp của 15 thành phần kia một cách vững vàng và thoải mái.

Về Bruce Frantzis & Energy Arts

Cảm Ơn Bạn

Tôi hy vọng những thông tin trình bày ở đây đã hữu ích cho bạn, rằng giờ đây bạn đã hiểu rõ hơn về thế giới Thái Cực. Tôi mời bạn cùng tham gia với tôi trong một khóa tu, một buổi hội thảo hoặc một khóa học trực tuyến trong tương lai. Tôi cũng mời bạn ghi danh vào danh sách gửi thư của tôi tại www.energyarts.com hoặc tại www.taichimaster.com.

Cảm ơn bạn và chúc bạn may mắn trên hành trình Thái Cực của mình.

Về Bruce Frantzis

Bruce Frantzis có hơn bốn mươi năm kinh nghiệm về khí công, các phương pháp trị liệu, thiền định và võ thuật, và đã dạy những phương pháp này cho hơn 15.000 người phương Tây. Thông thạo tiếng Trung và tiếng Nhật, ông đã dựa vào 16 năm học tập chuyên sâu tại châu Á để xây dựng một cách tiếp cận có hệ thống trong việc giảng dạy các môn năng lượng của Đạo gia.

Các dòng truyền thừa Đạo gia mà Bruce Frantzis nắm giữ và truyền dạy ngày nay thuộc truyền thống Thủy (Water tradition) của Đạo giáo, vốn ít được biết đến ở phương Tây. Một phần trong dòng truyền thừa của ông trao cho ông quyền năng và định hướng ông mang những phương pháp dựa trên truyền thống đó đến với người phương Tây.

Ông học tiếng Trung và đắm mình vào các truyền thống của Trung Quốc trong suốt thời gian tu học ở đó, kéo dài một thập kỷ. Điều này giúp ông bắc được nhịp cầu nối liền khoảng cách giữa văn hóa Trung Quốc và phương Tây, mang Đạo giáo sống động đến với người phương Tây theo cách họ có thể hiểu và học được.

Frantzis học châm cứu và làm trị liệu viên khí công kiêm nhân viên xoa bóp tui na tại các phòng khám y khoa ở Trung Quốc. Năm 1981, ông là người phương Tây đầu tiên được Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chứng nhận tại Bắc Kinh để dạy toàn bộ hệ thống Thái Cực Quyền. Frantzis đã học với một số bậc thầy vĩ đại nhất của Hồng Kông, Đài Loan, Trung Quốc đại lục và Nhật Bản, gồm Kenichi Sawai, Morihei Ueshiba và Han Hsing Yuan (Hán Hưng Nguyên) (I Chuan – Ý Quyền); Wang Shu Jin (Vương Thư Cẩm) và Hung I Hsiang (Hồng Ý Tường) (Bát Quái và Hình Ý); cùng con trai cả của Yang Cheng Fu (Dương Trừng Phủ) là Yang Shao Jung (Dương Thiệu Trung), T. T. Liang, Lin Du Ying và Feng Zhi Qiang (Phùng Chí Cường) (Thái Cực Dương Thức và Trần Thức).

Năm 1981, Frantzis được nhận làm một trong chỉ hai đệ tử của vị Đạo gia Hiền triết quá cố Liu Hung Chieh (Lưu Hồng Kiệt). Trước khi trở thành một Bậc Thầy Dòng Truyền Thừa Đạo gia, Lưu đã được Thiên Thai Tông (Tien Tai School) của Phật giáo Trung Quốc công nhận là đã khai ngộ. Trong nhiều năm, Frantzis ngày ngày học Bát Quái, Thái Cực, Hình Ý, khí công và thiền định Đạo gia cùng Lưu tại Bắc Kinh.

Năm 1986, Lưu chính thức truyền dòng truyền thừa của mình cho Frantzis, trao cho ông quyền dạy Bát Quái, Thái Cực và Hình Ý, cũng như pháp môn Thủy (Water method) của Lão Tử trong thiền định Đạo gia — một phương pháp gần như chưa từng có sẵn cho người phương Tây.

Hai mươi năm luyện tập trước đó đã tạo nền tảng chuẩn bị cho Frantzis đón nhận những lời dạy của Lưu. Năm mười hai tuổi, Frantzis bắt đầu việc học tập toàn diện về võ thuật, các liệu pháp trị liệu và thiền định. Đến năm mười tám tuổi, ông đã đạt đai đen các môn judo, karate, jujitsu và aikido. Để theo đuổi việc luyện tập cao cấp, ông chuyển đến Nhật Bản, nơi ông luyện tập hai năm với Morihei Ueshiba, người sáng lập môn aikido. Sau đó ông đến Trung Quốc và học các môn năng lượng của Đạo gia trong 11 năm. Frantzis cũng dành hai năm ở Ấn Độ để học yoga cao cấp và các pháp tu Mật tông (Tantric).

Sau khi Liu Hung Chieh (Lưu Hồng Kiệt) qua đời năm 1986, Frantzis trở về Hoa Kỳ. Ông tổ chức các hội thảo và các khóa đào tạo huấn luyện viên ở Bắc Mỹ và châu Âu. Frantzis đã đích thân chứng nhận hơn 400 huấn luyện viên trên toàn thế giới. Ông đã giảng dạy tại Đại học Oxford ở Anh và từng là cố vấn cho Nhóm Nghiên Cứu Khí của Đại học Harvard.

Về Frantzis Energy Arts

Dựa trên mười sáu năm luyện tập ở châu Á, Bruce Frantzis đã phát triển một hệ thống chương trình thực tiễn và toàn diện, có thể giúp mọi người ở mọi lứa tuổi và mọi mức thể lực gia tăng năng lượng cốt lõi và đạt được sức khỏe sung mãn.

Hệ thống Frantzis Energy Arts® bao gồm sáu khóa khí công chính, cùng với chương trình Khí Công Trường Thọ Hô Hấp® (Longevity Breathing® Qigong), sẽ dần dần và an toàn đưa vào tất cả các khía cạnh của nội công — hệ thống dưỡng luyện khí (khí công) nguyên thủy ở Trung Quốc do người Đạo gia phát minh.

Các Bài Tập Khí Công Cốt Lõi

Các Bài Tập Năng Lượng Cốt Lõi gồm:

• Trường Thọ Hô Hấp® (Longevity Breathing®)
• Long Hổ Y Học Khí Công (Dragon and Tiger Medical Qigong)
• Khai Mở Cổng Năng Lượng Cơ Thể™ Qigong (Opening the Energy Gates of Your Body™ Qigong)
• Hôn Phối Trời Đất™ Qigong (Marriage of Heaven and Earth™ Qigong)
• Giương Cung™ Khí Công Cột Sống (Bend the Bow™ Spinal Qigong)
• Thân Năng Lượng Xoáy Ốc™ Qigong (Spiraling Energy Body™ Qigong)
• Chư Thần Đùa Trong Mây™ Qigong (Gods Playing in the Clouds™ Qigong)

Sách, Đĩa CD và DVD

• Loạt sách thiền định Đạo gia: Thư Giãn Vào Chính Mình (Relaxing into Your Being), Đại Tĩnh Lặng (The Great Stillness) và Đạo của Buông Bỏ (TAO of Letting Go), cùng bộ CD Đạo của Buông Bỏ (TAO of Letting Go CDs)
• Khí công: Khai Mở Cổng Năng Lượng Cơ Thể (Opening the Energy Gates of Your Body) và Sách Hướng Dẫn Long Hổ Y Học Khí Công (Dragon and Tiger Medical Qigong Instruction Manual), Bộ DVD Long Hổ (Dragon and Tiger DVD Set)
• Nội gia quyền: Thái Cực: Sức Khỏe Trọn Đời (Tai Chi: Health for Life), Sức Mạnh của Nội Gia Quyền và Khí (The Power of Internal Martial Arts and Chi) và Bát Quái và Thái Cực (Bagua and Tai Chi)

Hội Thảo, Khóa Tu và Cơ Hội Đào Tạo Huấn Luyện Viên

Bruce Frantzis là người sáng lập Energy Arts, Inc., có trụ sở tại Quận Marin, bang California. Energy Arts cung cấp các chương trình chứng nhận huấn luyện viên, các khóa tu, cùng các hội thảo và buổi giảng cho doanh nghiệp và công chúng trên toàn thế giới. Để xem danh sách đầy đủ các sự kiện của Energy Arts, vui lòng truy cập www.energyarts.com/events.

Luyện Tập Với Một Huấn Luyện Viên Được Chứng Nhận

Trang web của Energy Arts có danh bạ tất cả các huấn luyện viên được chứng nhận trên toàn thế giới. Để tìm kiếm Huấn luyện viên Energy Arts ở khu vực của bạn, vui lòng truy cập www.energyarts.com/energy-arts-instructor-community.

Thông Tin Liên Hệ Energy Arts

Energy Arts, Inc.
P. O. Box 99
Fairfax, CA 94978-0099 USA
Phone: 415.454.5243

Lưu Ý Về Sức Khỏe & An Toàn

Bất kỳ ai có vấn đề về y tế, cảm xúc hoặc tâm lý đều nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhà trị liệu tâm lý trước khi bắt đầu các chương trình này. Các sự kiện của Energy Arts không nhằm thay thế cho các dịch vụ của bác sĩ hoặc nhà trị liệu tâm lý.

Hệ thống Frantzis Energy Arts® cung cấp những công cụ để gia tăng năng lượng cốt lõi và đạt được sức khỏe sung mãn. Energy Arts cung cấp các khóa học về khí công, nội gia quyền, Trường Thọ Hô Hấp Yoga (Longevity Breathing Yoga), thiền định Đạo gia và các chủ đề liên quan. Những chương trình này đặc biệt có giá trị đối với các nhà trị liệu sức khỏe theo phương pháp thay thế lẫn truyền thống, các vận động viên, các võ sĩ và những người muốn nâng cao các hình thức vận động khác.